Francuskie Ministerstwo Zdrowia, Rodzin, Autonomii i Osób z Niepełnosprawnościami opublikowało nową mapę działań w zakresie zdrowia seksualnego na lata 2026-2030. Dokument obejmuje 22 działania dotyczące m.in. profilaktyki HIV i innych zakażeń przenoszonych drogą płciową, dostępu do antykoncepcji i aborcji, edukacji oraz wsparcia osób szczególnie narażonych na nierówności zdrowotne. Osobne miejsce poświęcono chemsexowi, który ma być traktowany jako problem wymagający współpracy obszarów zdrowia seksualnego, leczenia uzależnień i zdrowia psychicznego. Francja podtrzymuje również cel eliminacji transmisji HIV do 2030 r.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie pięć priorytetów wyznacza francuska strategia zdrowia seksualnego na lata 2026-2030.
- Jak Francja zamierza zwiększać dostęp do profilaktyki HIV, PrEP oraz diagnostyki zakażeń przenoszonych drogą płciową.
- Jakie działania zaplanowano w zakresie antykoncepcji, aborcji i rozwoju centrów zdrowia seksualnego.
- Dlaczego chemsex został uwzględniony jako obszar wymagający współpracy zdrowia seksualnego, leczenia uzależnień i zdrowia psychicznego.
Francja wyznaczyła pięć priorytetów w zdrowiu seksualnym
Direction générale de la Santé poinformowała 7 września 2026 r. o publikacji nowej mapy działań realizowanej w ramach Narodowej Strategii Zdrowia Seksualnego 2017-2030. Dokument na lata 2026-2030 został przygotowany przy udziale administracji publicznej, regionalnych agencji zdrowia (ARS), organizacji społecznych, pracowników ochrony zdrowia, naukowców oraz osób, których dotyczą planowane rozwiązania.
Plan opiera się na pięciu głównych obszarach. Pierwszym jest wcześniejsza i skuteczniejsza profilaktyka prowadzona na różnych etapach życia, ze szczególnym uwzględnieniem młodych ludzi. Ważnym elementem pozostaje program edukacji dotyczącej życia emocjonalnego, relacji i seksualności – EVARS.
Drugi obszar dotyczy uproszczenia dostępu do świadczeń. Francuskie władze chcą, aby pacjenci i pracownicy ochrony zdrowia mogli łatwiej ustalić, gdzie dostępne są konkretne formy profilaktyki, diagnostyki i leczenia. Plan przewiduje lepszą organizację i widoczność m.in. bezpłatnych centrów informacji, badań przesiewowych i diagnostyki CeGIDD, centrów zdrowia seksualnego oraz świadczeń realizowanych w opiece ambulatoryjnej.
Pozostałe priorytety obejmują walkę z HIV, zakażeniami przenoszonymi drogą płciową i wirusowymi zapaleniami wątroby, zapewnienie dostępu do antykoncepcji i aborcji oraz ograniczanie nierówności w zdrowiu seksualnym.
Francja nadal chce wyeliminować transmisję HIV do 2030 roku
Jednym z celów pozostaje eliminacja transmisji HIV do 2030 r. Francja zamierza zwiększać dostęp do testowania, profilaktyki skojarzonej oraz nowoczesnych metod zapobiegania zakażeniom, w tym profilaktyki przedekspozycyjnej HIV – PrEP.
Nowa mapa działań jest kontynuacją rozwiązań wdrażanych od 2017 r. W ostatnich latach rozszerzono m.in. możliwość pierwszorazowego przepisywania PrEP. Zwiększono także dostęp do diagnostyki HIV i innych zakażeń przenoszonych drogą płciową bez recepty. Dla osób poniżej 26. roku życia badania te są finansowane w 100%.
Dla tej grupy wiekowej wprowadzono również dłuższą konsultację dotyczącą zdrowia seksualnego, pokrywaną w całości ze środków publicznych i niewymagającą ponoszenia kosztów z góry przez pacjenta.
Antykoncepcja i aborcja – prostsza ścieżka dla pacjentów
Dwa spośród 22 działań – nr 8 i 9 – mają poprawić przejrzystość i płynność ścieżek związanych z antykoncepcją oraz dobrowolnym przerwaniem ciąży (IVG). Celem jest również ograniczenie różnic w dostępie do tych świadczeń pomiędzy poszczególnymi częściami kraju.
Francuskie władze wskazują przy tym na zmiany przeprowadzone w poprzednich latach. Dostęp do IVG rozszerzano m.in. poprzez wydłużenie dopuszczalnego terminu wykonania procedury, zniesienie okresu namysłu oraz zwiększenie kompetencji położnych. W 2024 r. do francuskiej konstytucji wpisano wolność kobiety do skorzystania z dobrowolnego przerwania ciąży.
Nowa mapa działań ma więc nie tworzyć system od podstaw, lecz rozwijać rozwiązania wdrażane w ramach strategii obowiązującej od 2017 r.
Chemsex otrzymał osobne miejsce w planie
Jednym z wyraźnie wskazanych nowych wyzwań jest chemsex, czyli używanie substancji psychoaktywnych w związku z aktywnością seksualną. Tematowi poświęcono działania nr 17 i 18.
Francuski plan zakłada podejście łączące trzy obszary: zdrowie seksualne, leczenie uzależnień oraz zdrowie psychiczne. Ma to pozwolić na lepszą odpowiedź na potrzeby osób korzystających z substancji psychoaktywnych w sytuacjach seksualnych.
Władze wskazują również na szersze zmiany wpływające na zdrowie seksualne – nowe praktyki, rozwój środowiska cyfrowego oraz utrzymujące się nierówności społeczne i terytorialne.
Do 2030 roku ma działać dziewięć centrów społecznościowych
Wśród konkretnych działań znalazł się rozwój centrów zdrowia i mediacji w zakresie zdrowia seksualnego – CSMSS. Do 2030 r. ma funkcjonować dziewięć takich placówek o charakterze społecznościowym.
Działanie nr 11 ma natomiast zwiększyć przejrzystość całej oferty zdrowia seksualnego na terytorium Francji. Założeniem jest skrócenie i uproszczenie drogi do profilaktyki i leczenia oraz łatwiejsze odnalezienie odpowiedniego świadczenia.
Plan zakłada również rozwijanie działań skierowanych bezpośrednio do osób, które mają utrudniony kontakt z systemem ochrony zdrowia. Szczególną uwagę poświęcono młodzieży, osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, osobom z niepełnosprawnościami, osobom LGBT+, migrantom oraz osobom świadczącym usługi seksualne.
Realizacja strategii ma być monitorowana co roku
Za wdrażanie mapy działań nie będzie odpowiadał wyłącznie resort zdrowia. Francja zapowiada model międzyresortowy, angażujący także regionalne agencje zdrowia, samorządy, organizacje społeczne, naukowców i podmioty działające lokalnie.
Na poziomie regionalnym istotną rolę mają pełnić komitety koordynacyjne zdrowia seksualnego CoReSS. Osobno mają być uwzględniane potrzeby francuskich terytoriów zamorskich.
Realizacja działań będzie oceniana każdego roku przy wykorzystaniu wspólnych wskaźników. Dokument przewiduje również rozwój danych i ewaluacji polityki publicznej – odpowiadają za to działania nr 19 i 20. Wyniki mają umożliwiać ocenę efektów przyjętych rozwiązań oraz ich dostosowywanie do zmieniających się potrzeb.
Główne wnioski
- Francuska mapa działań w zakresie zdrowia seksualnego na lata 2026-2030 obejmuje 22 działania i pięć głównych priorytetów.
- Francja podtrzymuje cel eliminacji transmisji HIV do 2030 r. i chce zwiększać dostęp do testowania, profilaktyki skojarzonej oraz PrEP.
- Do 2030 r. ma funkcjonować dziewięć centrów zdrowia i mediacji w zakresie zdrowia seksualnego – CSMSS.
- Działania nr 17 i 18 dotyczą chemsexu na styku zdrowia seksualnego, leczenia uzależnień i zdrowia psychicznego.
Źródło:
- https://sante.gouv.fr/actualites-presse/presse/communiques-de-presse/article/strategie-nationale-de-sante-sexuelle-2017-2030
