Dania została oficjalnie uznana przez Światową Organizację Zdrowia za państwo, które wyeliminowało transmisję HIV i kiły z matki na dziecko. Certyfikacja potwierdzona 27 lutego 2026 r. to efekt wieloletnich działań klinicznych, skutecznego nadzoru epidemiologicznego oraz wysokiego poziomu opieki prenatalnej. To pierwszy taki przypadek w Unii Europejskiej, wskazujący, że spójna polityka zdrowotna i wysoka jakość podstawowej opieki mogą realnie eliminować zakażenia noworodków.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie kryteria WHO musi spełnić państwo, aby potwierdzić eliminację transmisji HIV i kiły z matki na dziecko.
- Jakie elementy systemu opieki zdrowotnej okazały się kluczowe w przypadku Danii.
- Jakie są kolejne kroki kraju w kierunku potrójnej eliminacji.
Decyzja WHO i proces weryfikacji
Organizacja potwierdziła osiągnięcie Danii po dwuetapowej ocenie przeprowadzonej przez Regionalny Komitet Walidacyjny WHO w czerwcu 2025 r. oraz Globalny Komitet Doradczy ds. Walidacji (GVAC) w sierpniu 2025 r. Oceny wykazały, że kraj utrzymał wszystkie wymagane wskaźniki w latach 2021-2024, w tym bardzo niski poziom transmisji wertykalnej oraz szerokie pokrycie testami i leczeniem kobiet ciężarnych.
– Wyeliminowanie przenoszenia HIV i kiły z matki na dziecko stanowi ogromne osiągnięcie Danii w dziedzinie zdrowia publicznego – powiedział dr Tedros Adhanom Ghebreyesus, Dyrektor Generalny WHO.
WHO wskazuje, że eliminacja oznacza dotarcie z diagnostyką i terapią do co najmniej 95% kobiet w ciąży i utrzymanie liczby nowych zakażeń u noworodków poniżej 50 na 100 tys. urodzeń. Dania spełniła te kryteria dzięki stabilnemu modelowi opieki prenatalnej oraz precyzyjnym systemom danych, które pozwalają na bieżące monitorowanie realizacji świadczeń.
Co stoi za sukcesem Danii?
Według WHO sukces opiera się na trzech filarach: silnym systemie podstawowej opieki zdrowotnej, wysokiej jakości diagnostyce laboratoryjnej oraz konsekwentnym stosowaniu zasad opieki opartej na poszanowaniu praw kobiet. Zintegrowane badania przesiewowe w ciąży, szeroka dostępność świadczeń oraz brak barier finansowych umożliwiły objęcie opieką praktycznie wszystkich ciężarnych.
Dania wskazuje także na rolę zespołów klinicznych i położnych, które od lat realizują programy wczesnego wykrywania HIV i kiły. Rozbudowane rejestry zdrowotne, pozwalające na precyzyjne śledzenie jakości opieki, stanowiły kluczowy element procesu walidacji.
Kolejny cel Danii: potrójna eliminacja
Certyfikacja WHO to dowód na to, że w warunkach dobrze funkcjonującego systemu zdrowia i stabilnego finansowania możliwe jest długoterminowe utrzymanie wskaźników eliminacyjnych. WHO prowadzi z Danią dalszą współpracę dotyczącą potrójnej eliminacji, obejmującej również wirusowe zapalenie wątroby typu B. Kraj jest obecnie oceniany jako znajdujący się na dobrej drodze do spełnienia pełnych kryteriów potrójnej walidacji.
– Powszechny system opieki zdrowotnej w Danii – oparty na równym dostępie dla wszystkich – stanowi fundament tego osiągnięcia. Bycie pierwszym krajem w Unii Europejskiej, który osiągnął ten kamień milowy, to zarówno zaszczyt, jak i odpowiedzialność. Mamy nadzieję, że nasze doświadczenie zainspiruje i wesprze inne kraje na drodze do eliminacji wirusa zapalenia wątroby typu B – powiedziała Sophie Løhde, minister spraw wewnętrznych i zdrowia Danii.
Do grona państw i terytoriów, które uzyskały walidację lub są certyfikowane jako będące na ścieżce eliminacji transmisji HIV, kiły lub HBV, należy 22 innych lokalizacji, m.in. Armenia, Botswana, Brazylia, Dominika, Jamajka, Malediwy, Namibia, Oman, Tajlandia czy Republika Mołdawii.
Główne wnioski
- WHO potwierdziła eliminację transmisji HIV i kiły w Danii na podstawie danych z lat 2021-2024.
- Kluczowe elementy sukcesu to wysoka jakość opieki prenatalnej, poszanowanie praw pacjenta, rozwinięte rejestry zdrowotne oraz dotarcie do ponad 95% kobiet ciężarnych.
- Dania jest na dobrej drodze do potrójnej eliminacji, która obejmuje także wirusowe zapalenie wątroby typu B.
- 22 inne państwa i terytoria znajdują się w procesie walidacji eliminacji transmisji HIV, kiły lub HBV.
Źródło:
- https://www.who.int/news/item/27-02-2026-denmark-becomes-first-country-in-the-european-union-to-eliminate-of-mother-to-child-transmission-of-hiv-and-syphilis
