Narodowy Fundusz Zdrowia skierował 9 listopada 2026 r. do konsultacji projekt zarządzenia określającego zasady finansowania i rozliczania świadczeń w Centrach Zdrowia Psychicznego (CZP). Nowy model zakłada kompleksową opiekę psychiatryczną, finansowanie ryczałtowe oraz stopniowe ograniczanie liczby łóżek szpitalnych. Uwagi do projektu można zgłaszać do 23 listopada 2026 r.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie trzy składowe będą tworzyć ryczałt dla Centrów Zdrowia Psychicznego.
- Od kiedy jakość opieki będzie uwzględniana przy ustalaniu finansowania CZP.
- Jakie obowiązki dotyczące zakresu świadczeń przewiduje projekt NFZ.
- Jak zmieni się finansowanie łóżek psychiatrycznych i do kiedy można zgłaszać uwagi do projektu.
Centra Zdrowia Psychicznego przejdą z pilotażu do systemu świadczeń gwarantowanych
Obecnie w Polsce funkcjonuje 119 Centrów Zdrowia Psychicznego uczestniczących w pilotażu. Zapewniają one dorosłym pacjentom opiekę psychiatryczną blisko miejsca zamieszkania, obejmującą pomoc ambulatoryjną, środowiskową, dzienną i szpitalną.
Pierwszym miejscem kontaktu pacjenta z CZP jest punkt zgłoszeniowo-koordynacyjny, w którym przeprowadzany jest wywiad, oceniany stan psychiczny i ustalany dalszy sposób postępowania.
Dotychczas nie wszystkie centra dysponowały pełnym zakresem świadczeń. Część placówek nie posiadała własnego oddziału stacjonarnego. Zgodnie z projektowanymi zasadami każdy realizator CZP będzie zobowiązany do zapewnienia wszystkich form opieki – ambulatoryjnej, środowiskowej, dziennej i szpitalnej.
Celem jest zapewnienie pacjentowi ciągłości leczenia u jednego świadczeniodawcy, niezależnie od aktualnego stanu zdrowia i potrzeb terapeutycznych.
Nowe finansowanie CZP. Ryczałt będzie zależał również od jakości opieki
Zasady finansowania świadczeń opracowała Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT). NFZ uwzględnił je w projekcie zarządzenia.
Ryczałt dla Centrów Zdrowia Psychicznego będzie składał się z trzech elementów:
- Składowej populacyjnej – stałej kwoty przypadającej na każdego dorosłego mieszkańca obszaru objętego opieką centrum.
- Składowej funkcjonalnej – uzależnionej od liczby pacjentów, przebiegu choroby oraz intensywności udzielanych świadczeń.
- Składowej jakościowej – premiującej świadczeniodawców osiągających lepsze wyniki, m.in. w zakresie obejmowania mieszkańców opieką oraz zapewniania ciągłości leczenia po hospitalizacji.
Składowa jakościowa będzie ustalana od 2029 r. na podstawie danych zgromadzonych w latach 2027-2028. Okres ten ma umożliwić zebranie informacji niezbędnych do rzetelnej oceny jakości świadczeń.
Odrębnie finansowane będą świadczenia psychiatryczne stacjonarne dla dorosłych realizowane w ramach CZP.
Mniej łóżek psychiatrycznych, większa rola opieki środowiskowej
Projekt przewiduje stopniowe ograniczanie liczby finansowanych łóżek psychiatrycznych. Docelowy wskaźnik ma wynosić 25 łóżek na 100 tys. mieszkańców. Zmiana jest związana z założeniem, że większa część leczenia psychiatrycznego powinna odbywać się poza szpitalem – w poradniach, oddziałach dziennych oraz środowisku domowym pacjenta.
W docelowym modelu CZP na stałe mają funkcjonować również asystenci zdrowienia i koordynatorzy opieki. Asystenci zdrowienia to osoby posiadające własne doświadczenie kryzysu psychicznego, które wspierają pacjentów w procesie leczenia i powrotu do codziennego funkcjonowania.
Konsultacje zarządzenia NFZ potrwają do 23 listopada
Projekt zarządzenia Narodowego Funduszu Zdrowia został opublikowany 9 listopada 2026 r. i skierowany do 14-dniowych konsultacji społecznych.
Uwagi można zgłaszać do 23 listopada 2026 r. Dokument określa zasady finansowania i rozliczania świadczeń CZP po ich włączeniu do systemu świadczeń gwarantowanych.
Pełny projekt dostępny jest: TUTAJ.
Główne wnioski
- NFZ opublikował 9 listopada 2026 r. projekt zarządzenia dotyczącego finansowania i rozliczania świadczeń w Centrach Zdrowia Psychicznego. Konsultacje potrwają do 23 listopada.
- Ryczałt dla CZP będzie składał się z trzech części: populacyjnej, funkcjonalnej i jakościowej. Odrębnie finansowane będą świadczenia psychiatryczne stacjonarne dla dorosłych.
- Składowa jakościowa będzie ustalana od 2029 r. na podstawie danych z lat 2027-2028. Premiowana ma być m.in. ciągłość opieki po hospitalizacji.
- Docelowo finansowanych ma być 25 łóżek psychiatrycznych na 100 tys. mieszkańców. Każde CZP będzie musiało zapewnić opiekę ambulatoryjną, środowiskową, dzienną i szpitalną.
Źródło:
- https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/centra-zdrowia-psychicznego-na-stale-w-systemie-ochrony-zdrowia-jest-projekt-zarzadzenia,9055.html
