Gorący początek listopada w Senacie. Wynagrodzenia medyków, aborcja i ustawa antyalkoholowa

W dniach 4-6 listopada 2026 r. odbędzie się 68. posiedzenie Senatu RP XI kadencji, podczas którego senatorowie zajmą się szeregiem ustaw dotyczących ochrony zdrowia. W porządku obrad znalazł się pakiet reform obejmujących m.in. wynagrodzenia i czas pracy personelu medycznego, jawność umów na świadczenia zdrowotne. Emocje może wywołać ustawa ograniczająca zarobki medyków, do której Sejm dołączył przepisy określane jako Lex Kacprzyk. Senatorowie rozpatrzą również zmiany dotyczące przerywania ciąży oraz ustawę antyalkoholową, wobec której zgłoszono już zastrzeżenia konstytucyjne.

Z tego artykułu dowiesz się…

• Jakie zmiany w wynagrodzeniach medyków, jawności umów na świadczenia zdrowotne i funkcjonowaniu sieci szpitali przewiduje pakiet reform ochrony zdrowia.
• Jakie przepisy dotyczące Ośrodków Eksperckich Chorób Rzadkich oraz finansowania leczenia HIV i HCV rozpatrzy Senat.
• Jakie ograniczenia sprzedaży i reklamy alkoholu przewiduje ustawa antyalkoholowa oraz dlaczego budzi zastrzeżenia prawne.
• Jakie zmiany dotyczące przerywania ciąży znalazły się w porządku obrad Senatu.

Pakiet reform ochrony zdrowia trafi do Senatu

Jeszcze przed rozpoczęciem posiedzenia plenarnego, 3 listopada 2026 r. o godz. 15.00 w sali 179, zbierze się senacka Komisja Zdrowia. Senatorowie rozpatrzą m.in. ustawy należące do pakietu reform ochrony zdrowia, dotyczące wynagrodzeń i zatrudnienia personelu medycznego, jawności umów na świadczenia zdrowotne oraz funkcjonowania sieci szpitali.

Pakiet obejmuje następujące rozwiązania:

• Limity wynagrodzeń medyków – maksymalnie 240 zł brutto za godzinę i 76,8 tys. zł brutto miesięcznie, przy ograniczeniu czasu pracy do 320 godzin w miesiącu. Ustawa przewiduje również obowiązek zatrudnienia części personelu medycznego na co najmniej pół etatu oraz wyjątki dla wybranych specjalizacji.
• Lex Kacprzyk – przepisy dodane do ustawy dotyczącej wynagrodzeń medyków, przewidujące czasowe, a przy ponownym naruszeniu dożywotnie wykluczenie z pracy w systemie finansowanym przez NFZ.
• Jawność umów na świadczenia zdrowotne – obowiązek publikowania ogłoszeń konkursowych, informacji o oferentach i proponowanych warunkach finansowych. Nowe wymagania mają objąć również niepubliczne placówki posiadające kontrakty z NFZ.
• Przedłużenie obowiązywania wykazu szpitali należących do sieci PSZ – do 30 czerwca 2029 r., czyli o dwa lata, w celu zapewnienia stabilności finansowania i dodatkowego czasu na restrukturyzację.

ZOBACZ KONIECZNIE Ważne decyzje Sejmu dla ochrony zdrowia. Co zmieni się w przepisach? [Lista]

Lex Kacprzyk budzi zastrzeżenia konstytucyjne

Szczególne emocje może wywołać nowelizacja ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, regulująca wynagrodzenia i zatrudnienie personelu medycznego. Podczas sejmowych głosowań do ustawy wprowadzono dodatkowo rozwiązania określane jako Lex Kacprzyk, przyjmując wniosek mniejszości klubu Rozwój Plus.

Do tych przepisów odniosła się już senator Beata Małecka-Libera (KO), przewodnicząca senackiej Komisji Zdrowia. W wypowiedzi dla Polskiej Agencji Prasowej wskazała, że regulacje dotyczące odsuwania od leczenia w publicznym systemie lekarzy, którzy poświadczyli nieprawdę, mogą być niezgodne z Konstytucją.

Zastrzeżenia dotyczą przede wszystkim zasady trzech czytań wynikającej z art. 119 Konstytucji RP. Problemem może być wprowadzenie podczas końcowego etapu prac sejmowych zmian wykraczających poza zakres wcześniej rozpatrywanego projektu.

Choroby rzadkie oraz finansowanie leczenia HIV i HCV

Poza pakietem reform senatorowie zajmą się również dwiema ustawami dotyczącymi organizacji i finansowania świadczeń zdrowotnych. Obie mają zostać rozpatrzone przez senacką Komisję Zdrowia 3 listopada 2026 r.

• Ośrodki Eksperckie Chorób Rzadkich (OECR) – nowelizacja określa wymagania dotyczące diagnostyki i leczenia w tych placówkach. Zmienia również zasady zwrotu kosztów leków zakupionych w państwach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a także umożliwia przekazywanie zwrotu kosztów leczenia za granicą na rachunek bankowy nienależący do pacjenta.
• Finansowanie leczenia HIV i HCV – przepisy przewidują finansowanie przez NFZ leczenia HCV osób przebywających w zakładach penitencjarnych oraz terapii antyretrowirusowej osób zakażonych HIV, także nieposiadających ubezpieczenia zdrowotnego. Według założeń projektu w 2026 r. leczeniem ma zostać objętych około 700 pacjentów, a wydatki na diagnostykę oszacowano na ponad 440 tys. zł.

ZOBACZ KONIECZNIE Zmiany w leczeniu HIV, HCV i chorób rzadkich. Komisja Zdrowia zdecydowała 

Ustawa antyalkoholowa wraca do senackich komisji

Kolejnym spornym tematem będzie nowelizacja ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Przewiduje ona m.in. ogólnopolski zakaz sprzedaży alkoholu na wynos od godz. 22.00 do 6.00, całkowity zakaz reklamy i promocji alkoholu, także piwa, oraz podwojenie opłat za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

Prace nad ustawą nie zostały zakończone podczas posiedzenia senackich komisji 28 października. Biuro Legislacyjne Kancelarii Senatu zgłosiło zastrzeżenia dotyczące rozszerzenia zakresu nowelizacji podczas prac sejmowych, wskazując na możliwe naruszenia Konstytucji i potrzebę ponownej notyfikacji przepisów Komisji Europejskiej.

Senackie komisje Zdrowia oraz Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej mają wznowić prace 3 listopada 2026 r. Senatorowie rozważają wprowadzenie poprawek.

ZOBACZ KONIECZNIE Ustawa antyalkoholowa utknęła w Senacie. Zapowiedziano poprawki do przepisów

Senat rozpatrzy również zmiany dotyczące przerywania ciąży

W porządku 68. posiedzenia znalazły się także dwie ustawy dotyczące przerywania ciąży. Pierwsza przewiduje zmiany w Kodeksie karnym, polegające m.in. na depenalizacji przerwania ciąży do 12. tygodnia za zgodą kobiety, z naruszeniem przepisów ustawy, oraz depenalizacji pomocnictwa w takim działaniu.

Druga nowelizuje ustawę o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. Jej celem jest przywrócenie możliwości legalnego przerwania ciąży w przypadku ciężkiego i nieodwracalnego uszkodzenia płodu lub nieuleczalnej choroby zagrażającej jego życiu. Przesłanka ta została usunięta z polskiego porządku prawnego w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 22 października 2020 r.

ZOBACZ KONIECZNIE Termin legalnej aborcji? MZ: nie ma granicy przy zagrożeniu zdrowia lub życia kobiety

Źródło:

• Senat