22 października 2026 r. Sejm uchwalił kolejne ustawy dotyczące polskiego systemu ochrony zdrowia. Część z nich należy do rządowego pakietu reform, który budzi duże emocje w środowisku medycznym. Przyjęte regulacje dotyczą zarówno funkcjonowania placówek medycznych, jak i kwestii istotnych dla personelu oraz pacjentów. Jakie zmiany przegłosowali posłowie i co dalej z nowymi przepisami?
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zmiany w wynagrodzeniach i zasadach zatrudniania medyków uchwalił Sejm.
- Do kiedy ma obowiązywać obecna sieć szpitali i jakie nowe obowiązki otrzymają placówki medyczne.
- Jak zmienią się przepisy dotyczące reklamy aptek, chorób rzadkich i refundacji leczenia za granicą.
- Jakie rozwiązania przewiduje ustawa o asystencji osobistej i które akty prawne czekają na dalsze decyzje.
Wynagrodzenia medyków. Maksymalnie 240 zł brutto za godzinę
Sejm uchwalił ustawę wprowadzającą ograniczenia dotyczące wynagrodzeń personelu medycznego. Maksymalna stawka godzinowa ma wynosić 240 zł brutto, co przy dopuszczalnym limicie 320 godzin pracy miesięcznie pozwoli osiągnąć wynagrodzenie w wysokości 76,8 tys. zł brutto.
Nowe przepisy przewidują również obowiązek zatrudniania na co najmniej połowę etatu lekarzy, pielęgniarek, położnych, fizjoterapeutów i ratowników medycznych pracujących w szpitalach oraz poradniach przyszpitalnych. Wyjątki mają dotyczyć m.in. geriatrii, psychiatrii i patomorfologii, a także specjalistów świadczących wyłącznie kilkugodzinne konsultacje.
Do miesięcznego limitu czasu pracy nie będzie wliczana gotowość do udzielania świadczeń finansowanych przez NFZ, jeżeli medyk pozostaje poza placówką. Przewidziano również możliwość dodatkowego wynagradzania za pobieranie i przeszczepianie narządów w ramach transplantologii klinicznej, także dziecięcej, z wyłączeniem transplantacji komórek i tkanek.
Podczas głosowań Sejm przyjął także wniosek mniejszości klubu Rozwój Plus, dotyczący rozwiązania określanego jako Lex Kacprzyk.
Za przyjęciem ustawy głosowało 229 posłów, przeciw było 144, a 67 wstrzymało się od głosu. Ustawa trafi teraz do Senatu.
Sieć szpitali pozostanie bez ponownej kwalifikacji do 2029 roku
Sejm przyjął również nowelizację ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Mimo nazwy aktu prawnego zmiana dotyczy przede wszystkim funkcjonowania sieci szpitali.
Obecny wykaz placówek należących do systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ) ma obowiązywać do 30 czerwca 2029 r., czyli o dwa lata dłużej, niż przewidują dotychczasowe przepisy.
Rząd uzasadnia wydłużenie terminu potrzebą zapewnienia szpitalom stabilności finansowania oraz dodatkowego czasu na restrukturyzację, dostosowanie do wymagań Narodowego Funduszu Zdrowia i wykorzystanie środków z Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
Za ustawą opowiedziało się 275 posłów, przeciw było 143, a 20 wstrzymało się od głosu. Nowelizacja trafi do Senatu.
Jawne konkursy na świadczenia zdrowotne. Nowe obowiązki dla placówek
Kolejna uchwalona ustawa zmienia przepisy o działalności leczniczej oraz systemie informacji w ochronie zdrowia. Jej celem jest zwiększenie przejrzystości postępowań dotyczących zawierania umów na udzielanie świadczeń zdrowotnych.
Podmioty lecznicze będą zobowiązane do publikowania ogłoszeń konkursowych, informacji o oferentach oraz proponowanych warunkach finansowych. Dane mają być udostępniane na stronach internetowych placówek i w centralnym systemie teleinformatycznym.
Obowiązek obejmie także podmioty niepubliczne posiadające kontrakty z NFZ, w tym spółki kapitałowe i przedsiębiorców spoza sektora finansów publicznych.
Nowelizację poparło 291 posłów, 142 głosowało przeciw, a dwóch wstrzymało się od głosu. Ustawa trafi teraz do Senatu.
Choroby rzadkie i refundacja leczenia za granicą
Sejm uchwalił także nowelizację ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw. Za jej przyjęciem głosowało 439 posłów, przeciw był jeden, nikt nie wstrzymał się od głosu.
Jednym z głównych rozwiązań jest uregulowanie funkcjonowania Ośrodków Eksperckich Chorób Rzadkich (OECR). Placówki te będą musiały spełniać określone wymagania dotyczące diagnostyki i leczenia, aby zapewniać pacjentom specjalistyczną i skoordynowaną opiekę.
Nowelizacja zmienia również przepisy dotyczące zwrotu kosztów leków zakupionych w innych państwach Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Dotychczasowe odniesienie do recepty transgranicznej ma zostać zastąpione receptą uprawniającą do refundacji.
Przewidziano ponadto możliwość przekazywania zwrotu kosztów leczenia za granicą na rachunek bankowy nienależący do pacjenta.
Ustawa została skierowana do Senatu.
Reklama aptek. Sejm zaakceptował sześć poprawek Senatu
Posłowie przyjęli wszystkie sześć poprawek Senatu do nowelizacji ustawy – Prawo farmaceutyczne, która znosi dotychczasowy całkowity zakaz reklamy aptek. Nowe przepisy dotyczą około 12,5 tys. aptek działających w Polsce.
Nowelizacja jest następstwem wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 19 czerwca 2025 r. w sprawie C-200/24. TSUE uznał, że obowiązujący w Polsce całkowity zakaz reklamy aptek narusza prawo unijne.
Apteki zyskają możliwość promowania swojej działalności, także usług świadczonych przez farmaceutów. Reklama będzie mogła dotyczyć m.in. szczepień ochronnych, opieki farmaceutycznej, przeglądów lekowych i podstawowych badań diagnostycznych.
Nie będzie to jednak pełna swoboda reklamowania usług. Przepisy nadal będą zabraniać m.in. oferowania korzyści w zamian za zakup produktów, reklamy porównawczej, kierowania przekazów do małoletnich oraz wykorzystywania wizerunku osób publicznie znanych i osób z wykształceniem medycznym.
Ustawa zostanie przekazana do podpisu prezydenta.
Asystencja osobista. Sejm przyjął 33 poprawki Senatu
Sejm zaakceptował także 33 poprawki Senatu do ustawy regulującej asystencję osobistą osób z niepełnosprawnościami. Nowy system wsparcia ma rozpocząć funkcjonowanie w 2028 r.
Z asystencji będą mogły korzystać osoby w wieku 18-65 lat, które uzyskały co najmniej 80 punktów w skali potrzeby wsparcia. Od 2030 r. rozwiązanie obejmie również młodzież od 13. roku życia.
Dorosłym będzie przysługiwać od 20 do 240 godzin asystencji miesięcznie, przy czym limit wyniesie początkowo 200 godzin w 2028 r. i 220 godzin w 2029 r. Dla osób w wieku 13-17 lat przewidziano od 20 do 80 godzin miesięcznie.
Przyjęte poprawki pozwolą przenosić niewykorzystane godziny wsparcia na kolejne miesiące tego samego roku kalendarzowego. Łączna pula przeniesionych godzin nie będzie mogła przekroczyć dwukrotności przyznanego miesięcznego wymiaru asystencji.
Wynagrodzenie asystentów ma wynosić od 49 do 55 zł brutto za godzinę. Według szacunków Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z nowych rozwiązań skorzysta około 100 tys. osób z niepełnosprawnościami.
Ustawa trafi do podpisu prezydenta.
Główne wnioski
- Maksymalna stawka godzinowa dla medyków ma wynosić 240 zł brutto, a miesięczny limit pracy 320 godzin. Ustawa przewiduje również obowiązek zatrudniania wybranych grup zawodowych na co najmniej połowę etatu, z określonymi wyjątkami.
- Obecna sieć szpitali ma obowiązywać do 30 czerwca 2029 r. Sejm przyjął także przepisy zwiększające jawność konkursów na świadczenia zdrowotne, obejmujące również podmioty niepubliczne posiadające kontrakty z NFZ.
- Sejm uchwalił regulacje dotyczące Ośrodków Eksperckich Chorób Rzadkich (OECR) oraz zmian w refundacji leczenia za granicą. Przyjął również sześć poprawek Senatu do nowelizacji Prawa farmaceutycznego, która znosi całkowity zakaz reklamy aptek.
- Nowy system asystencji osobistej ma rozpocząć funkcjonowanie w 2028 r. Sejm zaakceptował 33 poprawki Senatu, m.in. dotyczące przenoszenia niewykorzystanych godzin wsparcia na kolejne miesiące roku.
Źródło:
- Sejm
