U osób z nowo rozpoznaną cukrzycą typu 2 ryzyko rozwoju przewlekłej choroby nerek, niewydolności serca lub zgonu wyraźnie zwiększa się wraz z upływem czasu. Analiza danych ponad 1,6 mln pacjentów wykazała, że łączne ryzyko tych zdarzeń wynosiło 33 proc. w ciągu pięciu lat od diagnozy i wzrastało do 55 proc. w ciągu 10 lat. Wyniki przedstawiono podczas dorocznego spotkania Europejskiego Stowarzyszenia Badań nad Cukrzycą (EASD) w Mediolanie.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak zmienia się ryzyko przewlekłej choroby nerek, niewydolności serca lub zgonu w ciągu 5 i 10 lat od rozpoznania cukrzycy typu 2.
- Jakie są wyniki analizy obejmującej ponad 1,6 mln pacjentów z nowo rozpoznaną cukrzycą typu 2.
- Które z poważnych powikłań – przewlekła choroba nerek czy niewydolność serca – częściej pojawiało się jako pierwsze.
- Dlaczego autorzy badania podkreślają znaczenie wczesnego wykrywania i kompleksowego leczenia cukrzycy typu 2.
Ponad 1,6 mln pacjentów z cukrzycą typu 2
Naukowcy wykorzystali rzeczywiste dane z programu badań obserwacyjnych CALOR. Analizą objęto 1 617 508 pacjentów z nowo rozpoznaną cukrzycą typu 2 w Stanach Zjednoczonych w okresie od 1 stycznia 2010 roku do 31 marca 2024 roku. Średni wiek uczestników wynosił 59 lat, a kobiety stanowiły 51 proc. badanej populacji. Wśród pacjentów, dla których dostępny był pomiar BMI, mediana wynosiła 30,9 kg/m². Jednocześnie bardzo często występowały dodatkowe czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego. Dyslipidemię miało 72 proc. uczestników, a nadciśnienie tętnicze 68 proc.
Ryzyko poważnych powikłań wzrasta wraz z czasem
Badacze ocenili ryzyko wystąpienia przewlekłej choroby nerek (PChN), niewydolności serca (HF) oraz zgonu po rozpoznaniu cukrzycy typu 2. Łączne ryzyko wystąpienia PChN, niewydolności serca lub zgonu wynosiło średnio 33 proc. w ciągu pierwszych pięciu lat od diagnozy cukrzycy typu 2. Po 10 latach wzrastało do 55 proc. Wyniki wskazują więc, że ryzyko poważnych następstw zdrowotnych może narastać wraz z czasem trwania choroby, co podkreśla znaczenie działań podejmowanych już na wczesnym etapie po rozpoznaniu.
Choroba nerek pojawiała się częściej jako pierwsze powikłanie
W ciągu pięciu lat od rozpoznania cukrzycy typu 2 ryzyko, że pierwszym z analizowanych powikłań będzie przewlekła choroba nerek, wynosiło 19 proc. Było więc ponad dwukrotnie wyższe niż ryzyko pojawienia się w pierwszej kolejności niewydolności serca, które wynosiło 8,3 proc. Co istotne, wystąpienie jednego z tych schorzeń wiązało się z dużym prawdopodobieństwem rozwoju drugiego. Wśród osób, u których najpierw wystąpiła niewydolność serca, ryzyko rozwoju przewlekłej choroby nerek w kolejnych pięciu latach wynosiło 42 proc. Z kolei po wcześniejszym rozpoznaniu PChN ryzyko niewydolności serca w ciągu następnych pięciu lat wynosiło 23 proc.
Wczesne leczenie cukrzycy typu 2 może mieć kluczowe znaczenie
Profesor Naveed Sattar z Uniwersytetu w Glasgow, współkierujący badaniem, powiedział:
Nasze odkrycia wyraźnie pokazują, jak poważne powikłania związane z cukrzycą typu 2 gwałtownie rosną z czasem, ponieważ powszechne połączenie otyłości, nieprawidłowego stężenia tłuszczów we krwi, wysokiego ciśnienia krwi i podwyższonego poziomu cukru we krwi uszkadza naczynia krwionośne i ważne organy.
Badacz podkreślił również znaczenie wczesnej interwencji:
Nasze wyniki podkreślają kluczowe znaczenie dokładnego wykrywania i leczenia cukrzycy typu 2 na jak najwcześniejszym etapie, aby pomóc zredukować ryzyko wystąpienia poważnych powikłań.
Badanie nie potwierdza związku przyczynowo-skutkowego
Autorzy wskazują na kilka ograniczeń analizy. Przede wszystkim miała ona charakter obserwacyjny, dlatego nie pozwala ustalić zależności przyczynowo-skutkowej. Wykorzystanie danych pochodzących z rzeczywistej praktyki klinicznej może również wiązać się z ryzykiem błędu selekcji. Na wyniki mogły ponadto wpływać różnice dotyczące m.in. rasy i pochodzenia etnicznego pacjentów.
Cukrzyca typu 2 wymaga szerszego spojrzenia na ryzyko
Wyniki dużej amerykańskiej analizy pokazują skalę długoterminowego obciążenia zdrowotnego związanego z cukrzycą typu 2. Choroba często współistnieje z otyłością, nadciśnieniem tętniczym i dyslipidemią, a wraz z jej trwaniem rośnie ryzyko powikłań dotyczących nerek i układu sercowo-naczyniowego.
Główne wnioski
- Analiza objęła 1 617 508 pacjentów z nowo rozpoznaną cukrzycą typu 2. Łączne ryzyko przewlekłej choroby nerek, niewydolności serca lub zgonu wynosiło 33 proc. po 5 latach i wzrastało do 55 proc. po 10 latach.
- W ciągu pierwszych 5 lat od diagnozy ryzyko wystąpienia najpierw przewlekłej choroby nerek wynosiło 19 proc., natomiast niewydolności serca – 8,3 proc.
- U pacjentów, u których najpierw wystąpiła niewydolność serca, ryzyko rozwoju przewlekłej choroby nerek w kolejnych 5 latach wynosiło 42 proc. Z kolei po wcześniejszym rozpoznaniu PChN ryzyko niewydolności serca wynosiło 23 proc.
- Badanie miało charakter obserwacyjny i nie pozwala potwierdzić związku przyczynowo-skutkowego. Autorzy podkreślają jednak znaczenie wczesnego wykrywania i leczenia cukrzycy typu 2 oraz związanych z nią czynników ryzyka.
Źródło:
- European Association for the Study of Diabetes
