Ratownik medyczny, który na stałe kończy pracę w zawodzie, nie może obecnie dobrowolnie zrzec się prawa jego wykonywania. W efekcie nadal pozostaje członkiem samorządu zawodowego, co wiąże się m.in. z obowiązkiem opłacania składek i realizowania obowiązków wynikających z ustawy. Problem trafił do Rzecznika Praw Obywatelskich, a Krajowa Rada Ratowników Medycznych zgodziła się, że przepisy wymagają zmiany. Samorząd chce, aby możliwość rezygnacji z prawa wykonywania zawodu została wprost zapisana w ustawie.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego ratownik medyczny nie może obecnie dobrowolnie zrzec się prawa wykonywania zawodu.
- Jakie obowiązki pozostają po trwałym zakończeniu pracy w zawodzie.
- Jak Rzecznik Praw Obywatelskich ocenia obowiązujące regulacje.
- Jakiej zmiany w ustawie chce Krajowa Rada Ratowników Medycznych.
Ratownik kończy pracę, ale nadal pozostaje w samorządzie
Do Rzecznika Praw Obywatelskich zwrócili się ratownicy medyczni wskazujący na lukę w obowiązujących przepisach. Ustawa o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników medycznych nie przewiduje możliwości dobrowolnego zrzeczenia się prawa wykonywania zawodu.
Problem dotyczy m.in. osób, które definitywnie zakończyły pracę jako ratownicy i nie zamierzają wracać do zawodu. Mimo takiej decyzji nadal pozostają członkami samorządu zawodowego. Wiąże się to m.in. z koniecznością opłacania składek członkowskich oraz wykonywania obowiązków przewidzianych ustawą. Ich niewypełnienie może prowadzić do odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Sprawa nabrała dodatkowego wymiaru wraz z uruchamianiem Rejestru Ratowników Medycznych.
RPO wskazuje na różnicę między zawodami medycznymi
Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił uwagę, że sytuacja ratowników medycznych różni się od rozwiązań przyjętych dla innych zawodów medycznych. Przepisy dotyczące m.in. lekarzy, pielęgniarek, położnych i fizjoterapeutów przewidują mechanizmy pozwalające na wygaśnięcie prawa wykonywania zawodu w związku ze złożeniem odpowiedniego oświadczenia lub zaprzestaniem wykonywania zawodu.
Co istotne, możliwość zrzeczenia się prawa wykonywania zawodu ratownika medycznego pojawiała się na wcześniejszym etapie prac nad ustawą. Ostatecznie takie rozwiązanie nie znalazło się jednak w uchwalonych przepisach.
W związku ze skargami ratowników oraz możliwą ingerencją obecnych regulacji w prawa i wolności jednostki Anna Białek, dyrektor Zespołu Prawa Konstytucyjnego, Międzynarodowego i Europejskiego Biura RPO, zwróciła się do prezesa Krajowej Rady Ratowników Medycznych o przedstawienie stanowiska.
Krajowa Rada Ratowników Medycznych: przepisy trzeba zmienić
W odpowiedzi z 10 września 2026 r. prezes Krajowej Rady Ratowników Medycznych Mateusz Komza poinformował, że samorząd podziela stanowisko RPO dotyczące potrzeby zmiany regulacji.
Zdaniem KRRM ustawa powinna jednoznacznie przewidywać możliwość dobrowolnego zrzeczenia się prawa wykonywania zawodu ratownika medycznego. Jednocześnie przepisy powinny określać skutki takiej decyzji.
Rozwiązanie miałoby znaczenie przede wszystkim dla osób, które trwale zakończyły wykonywanie zawodu i nie zamierzają już korzystać z posiadanych uprawnień.
Krajowa Rada Ratowników Medycznych przekazała również, że dotychczas nie prowadziła indywidualnych spraw dotyczących zrzeczenia się prawa wykonywania zawodu. Z tego powodu nie wypracowano procedury postępowania w takich przypadkach.
KRRM deklaruje współpracę z RPO i Ministerstwem Zdrowia
Samorząd ratowników zadeklarował gotowość do współpracy z Rzecznikiem Praw Obywatelskich i Ministrem Zdrowia przy przygotowaniu zmian legislacyjnych.
KRRM poinformowała również, że ma własny katalog propozycji zmian w ustawie, które mają odpowiadać na problemy związane zarówno z wykonywaniem zawodu ratownika medycznego, jak i funkcjonowaniem jego samorządu zawodowego.
Główne wnioski
- Obowiązująca ustawa nie przewiduje możliwości dobrowolnego zrzeczenia się prawa wykonywania zawodu ratownika medycznego.
- Osoba, która trwale przestała pracować jako ratownik medyczny, nadal pozostaje członkiem samorządu zawodowego i powinna opłacać składki oraz realizować ustawowe obowiązki.
- Krajowa Rada Ratowników Medycznych podziela stanowisko RPO, że przepisy wymagają zmiany.
- W odpowiedzi z 10 września 2026 r. KRRM zadeklarowała gotowość do współpracy z RPO i Ministrem Zdrowia nad zmianami legislacyjnymi.
Źródło:
- https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-zrzeczenie-prawa-wykonywania-zawodu-ratownika-medycznego-krrm
