Sejm przeprowadził pierwsze czytanie dwóch projektów ustaw dotyczących zaostrzenia zasad sprzedaży i promocji alkoholu, zgłoszonych przez Lewicę oraz Polskę 2050. Oba dokumenty – zakładające m.in. zakaz nocnej sprzedaży, usunięcie alkoholu ze stacji paliw i całkowity zakaz reklamy – po burzliwej debacie skierowano do prac w Komisji Zdrowia. Posłanki wnioskodawczynie argumentowały, że propozycje odpowiadają na rosnące koszty zdrowotne i społeczne nadużywania alkoholu, natomiast część opozycji zgłaszała zastrzeżenia dotyczące konstytucyjności i wpływu na branżę piwną.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zmiany dotyczące sprzedaży i reklamy alkoholu zaproponowały Lewica i Polska 2050.
- Jak przebiegała sejmowa debata i jakie argumenty padły ze strony opozycji oraz koalicji.
- Dlaczego projekty trafiły do Komisji Zdrowia i jakie są kolejne kroki legislacyjne.
Dwa projekty, wspólna osiowa intencja: ograniczenie dostępności alkoholu
Debata w Sejmie 23 stycznia objęła równolegle dwa projekty poselskie. Lewica przedstawiła propozycje zakazujące sprzedaży alkoholu w godzinach nocnych, eliminujące możliwość sprzedaży na stacjach benzynowych oraz kończące promocję i ekspozycję zachęcającą do zakupu. Jak wskazywała Joanna Wicha, klub chce ograniczyć impulsowe kupowanie alkoholu oraz przeciwdziałać mechanizmom komercyjnym kierującym konsumentów do częstszego spożywania.
Polska 2050 przedstawiła odrębny projekt, który – jak podkreślała Wioleta Tomczak – wynika z doświadczeń zgłaszanych przez samorządy, ekspertów zdrowia publicznego i organizacje społeczne. Ustawa zakłada m.in. bezwzględny zakaz reklamy alkoholu, obejmujący także piwa 0%, traktowane jako narzędzie promocji marek alkoholowych. Ważnym punktem jest również rozszerzenie uprawnień samorządów, które mogłyby regulować poranne godziny sprzedaży, co – jak wskazała wnioskodawczyni – może ograniczyć zakupy przed pracą. Projekt obejmuje także waloryzację opłat za zezwolenia na sprzedaż korzystane od ponad 20 lat.
Argumenty o nieprecyzyjnych regulacjach i skutkach gospodarczych
W imieniu PiS głos zabrał Janusz Cieszyński, który ocenił, że założenia projektów różnią się od treści ustaw i mogą faworyzować producentów mocnych alkoholi. Zwrócił uwagę, że nie zaproponowano zakazu sprzedaży tzw. małpek, mimo że to one często generują negatywne skutki społeczne. Wskazał też na skalę rynku, liczonego w miliardach złotych, oraz na ryzyko tworzenia prawa bez właściwego przeanalizowania konsekwencji.
Konfederacja podnosiła z kolei kwestie swobody działalności gospodarczej oraz równości podmiotów wobec prawa. W jej ocenie regulacje nadmiernie ingerują w rynek i mogą tworzyć bariery dla przedsiębiorców.
Apel o ograniczenie szkód zdrowotnych i społeczne doświadczenie uzależnienia
Do obrony rozwiązań zaproponowanych w projektach odniosła się Joanna Mucha z Polski 2050, podkreślając, że koszty alkoholu już dziś obciążają system ochrony zdrowia oraz gospodarkę. Posłanka wskazywała, że zaproponowane zmiany mają wzmocnić prewencję, poprawić bezpieczeństwo na drogach i odciążyć system.
Jedno z najbardziej poruszających wystąpień wygłosił poseł Maciej Konieczny z Razem, który mówił o własnej historii uzależnienia. Podkreślił, że dla osób trzeźwiejących kluczowe znaczenie mają ograniczenia impulsowych zakupów oraz zmniejszenie ekspozycji na treści reklamowe. Zaznaczył, że wszędobylska obecność alkoholu może sprzyjać nawrotom i zagrażać procesowi zdrowienia.
PSL wskazywało, że kierunek zmian jest potrzebny, ale oba projekty wymagają dogłębnej analizy pod kątem skutków ekonomicznych i zgodności z konstytucją. Poseł Radosław Lubczyk zaznaczał konieczność połączenia najlepszych elementów obu ustaw, przy jednoczesnym usunięciu zapisów mogących wywołać wątpliwości prawne.
Co dalej z projektami Lewicy i Polski 2050?
Przewodnicząca Komisji Zdrowia Marta Golbik (KO) zapowiedziała, że prace w komisji mają prowadzić do wypracowania rozwiązań ograniczających dostępność alkoholu w przestrzeni publicznej. Lewica i Polska 2050 zadeklarowały gotowość do dialogu i wspólnej pracy nad finalną wersją ustawy.
Najbliższe tygodnie pokażą, czy Sejm będzie dążył do harmonizacji obu propozycji i wdrożenia jednolitych reguł ograniczających dostępność i reklamę alkoholu.
Główne wnioski
- Sejm skierował do Komisji Zdrowia dwa projekty – Lewicy i Polski 2050 – przewidujące zakaz nocnej sprzedaży alkoholu, likwidację sprzedaży na stacjach paliw oraz całkowity zakaz reklamy alkoholu.
- Polska 2050 chce wzmocnienia roli samorządów oraz wprowadzenia zakazu reklamy obejmującego również piwa 0%, uznawane za narzędzie promocji marek alkoholowych.
- Opozycja zgłasza zastrzeżenia dotyczące konstytucyjności, skutków gospodarczych oraz braku regulacji dotyczących sprzedaży małpek.
- Lewica, Polska 2050 i KO deklarują gotowość do dalszych prac nad wypracowaniem jednolitego projektu ograniczającego dostępność alkoholu w przestrzeni publicznej.
Źródło:
- Sejm
