Sejmowa Komisja Zdrowia przyjęła 7 października rządowy projekt ustawy wprowadzający ograniczenia dotyczące czasu pracy i wynagrodzeń osób wykonujących zawody medyczne w systemie finansowanym przez NFZ. Proponowane przepisy przewidują maksymalnie 320 godzin pracy miesięcznie oraz limit stawki godzinowej wynoszący 240 zł brutto. Podczas posiedzenia nie zabrakło zastrzeżeń dotyczących ingerencji w obowiązujące umowy, zasad ustalania wynagrodzeń i wpływu nowych regulacji na dostępność świadczeń. Większość poprawek merytorycznych odrzucono, a projekt skierowano do dalszych prac parlamentarnych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie limity czasu pracy i wynagrodzeń medyków przewiduje rządowy projekt ustawy.
- Dlaczego posłowie, związkowcy i pracodawcy zgłaszają zastrzeżenia do proponowanych regulacji.
- Jakie dodatkowe uprawnienia mają otrzymać NFZ i AOTMiT.
- Kiedy zaplanowano kolejne prace parlamentarne nad projektem.
Maksymalnie 320 godzin pracy i 240 zł za godzinę
Przyjęty przez Komisję Zdrowia projekt nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 3157) stanowi część rządowego pakietu zmian w ochronie zdrowia.
Jednym z jego głównych założeń jest ograniczenie miesięcznego czasu pracy osób wykonujących zawody medyczne do 320 godzin, czyli równowartości dwóch pełnych etatów. Równolegle mają zostać wprowadzone ograniczenia dotyczące wysokości wynagrodzeń finansowanych ze środków publicznych.
Projekt przewiduje następujące limity:
- 240 zł brutto za godzinę – maksymalna stawka określona na poziomie 1/20 minimalnego wynagrodzenia.
- 320 godzin miesięcznie – najwyższy dopuszczalny wymiar pracy.
- 16-krotność minimalnego wynagrodzenia – maksymalna miesięczna wysokość zarobków przy pracy w pełnym dopuszczalnym wymiarze.
Według przedstawionych założeń miesięczne wynagrodzenie przy maksymalnym wymiarze pracy mogłoby osiągnąć 76 896 zł brutto.
Przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia zaznaczali jednak podczas posiedzenia, że projekt nie ustanawia jednakowego wynagrodzenia dla wszystkich lekarzy. Michał Misiura z Departamentu Lecznictwa wyjaśniał, że proponowane rozwiązania określają górne granice, a nie jedną obowiązkową stawkę.
Posłowie kwestionują zasady zmiany umów i ustalania wynagrodzeń
Jednym z najbardziej dyskutowanych zagadnień były przepisy dotyczące dostosowania istniejących umów do nowych wymagań. Posłowie zgłaszali wątpliwości dotyczące możliwości ingerowania w obowiązujące stosunki prawne oraz konsekwencji proponowanych rozwiązań dla zatrudnionych medyków.
Janusz Cieszyński z Rozwoju Plus zwracał uwagę na brak zróżnicowania limitów wynagrodzeń ze względu na doświadczenie zawodowe. Pytał, dlaczego projekt traktuje jednakowo osoby znajdujące się na różnych etapach kariery.
Z kolei Marcelina Zawisza z Razem przedstawiła propozycję obniżenia limitu, przy jednoczesnym dopuszczeniu wyższych stawek dla osób posiadających odpowiednie doświadczenie. Jej uwagi dotyczyły również m.in. przepisów regulujących rozwiązywanie umów.
Zastrzeżenia natury prawnej zgłosił Czesław Hoc z Prawa i Sprawiedliwości. Poseł określił proponowane regulacje jako „hybrydę prawną”, wskazując na możliwe kolizje z zasadami wynikającymi z Kodeksu pracy oraz Kodeksu cywilnego.
Ministerstwo Zdrowia wyjaśniało, że przepisy przejściowe nie mają prowadzić do całościowego renegocjowania umów. Obowiązek ich dostosowania ma obejmować wyłącznie postanowienia wymagające zmiany w związku z wprowadzeniem ustawowych limitów.
Pielęgniarki i położne zaskoczone tempem prac legislacyjnych
Krytyczne uwagi do sposobu procedowania projektu zgłosił również Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych.
Reprezentujący organizację Grzegorz Wróbel wskazywał, że partnerzy społeczni nie mieli wystarczająco dużo czasu na ocenę aktualnego brzmienia przepisów. Jak zaznaczał, dokument przedstawiony komisji istotnie odbiega od wcześniejszej wersji.
Szczególne zastrzeżenia budzi rozszerzenie zakresu regulacji. Początkowo proponowane ograniczenia miały dotyczyć przede wszystkim zatrudnienia kontraktowego. Obecny projekt obejmuje również umowy o pracę.
Przedstawiciel związku apelował o umożliwienie stronie społecznej ponownego przeanalizowania dokumentu przed zakończeniem prac legislacyjnych.
Pracodawcy pytają o skutki dla dostępności świadczeń
Uwagi do projektu przedstawili także reprezentanci organizacji związanych z sektorem ochrony zdrowia.
Wojciech Wiśniewski z Polskiego Towarzystwa Gospodarczego oceniał, że rządowe propozycje koncentrują się na widocznych problemach systemu, zamiast usuwać ich rzeczywiste przyczyny. W jego ocenie przyjęty kierunek regulacji jest w większym stopniu odpowiedzią na społeczne emocje związane z wysokimi zarobkami części medyków niż na potrzeby organizacyjne ochrony zdrowia.
Z kolei Bożena Janicka, prezeska Porozumienia Pracodawców Ochrony Zdrowia, zwracała natomiast uwagę na konieczność oceny skutków nowych przepisów z perspektywy pacjentów. Apelowała do parlamentarzystów, aby przed przyjęciem regulacji przeanalizowali ich możliwy wpływ na dostępność świadczeń zdrowotnych.
Ministerstwo Zdrowia: celem jest bezpieczeństwo personelu i pacjentów
Rządowych propozycji bronił wiceminister zdrowia Tomasz Maciejewski. Wyjaśniał, że ograniczenie liczby przepracowanych godzin ma służyć poprawie warunków wykonywania zawodów medycznych i ograniczeniu zagrożeń wynikających z nadmiernego obciążenia pracą.
Resort wiąże proponowane rozwiązania z bezpieczeństwem pacjentów. Według przedstawionego uzasadnienia odpowiednia organizacja czasu pracy personelu medycznego ma zmniejszać ryzyko związane ze zmęczeniem osób udzielających świadczeń.
Dodajmy tutaj, że projekt przewiduje również rozszerzenie uprawnień kontrolnych Narodowego Funduszu Zdrowia (w tym zatrudnienie 400 kontrolerów) oraz zwiększenie kompetencji Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT).
Komisja przyjęła projekt. Drugie czytanie za dwa tygodnie
Pomimo wielu uwag zgłoszonych podczas posiedzenia Komisja Zdrowia opowiedziała się za przyjęciem projektu ustawy. Wprowadzono przede wszystkim poprawki legislacyjne i porządkujące, natomiast większość propozycji zmieniających merytoryczne założenia regulacji nie uzyskała poparcia.
Przypomnijmy, że projekt dotyczący limitów wynagrodzeń i czasu pracy był jednym z trzech rządowych projektów rozpatrywanych 7 października przez sejmową Komisję Zdrowia.
Tego samego dnia komisja przyjęła również:
- Druk nr 3144 – projekt przewidujący zwiększenie przejrzystości postępowań konkursowych dotyczących udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.
- Druk nr 3142 – projekt przedłużający obowiązywanie obecnego systemu sieci szpitali do 30 czerwca 2029 r.
Zgodnie z zapowiedzianym harmonogramem drugie czytanie projektów ma odbyć się na kolejnym posiedzeniu Sejmu, planowanym za dwa tygodnie.
Główne wnioski
- Komisja Zdrowia przyjęła 7 października projekt ustawy (druk nr 3157), przewidujący maksymalnie 240 zł brutto za godzinę i 320 godzin pracy miesięcznie dla medyków objętych regulacją.
- Maksymalne miesięczne wynagrodzenie ma wynosić 16-krotność płacy minimalnej, czyli według przedstawionych założeń 76 896 zł brutto przy pełnym dopuszczalnym wymiarze pracy.
- Posłowie i przedstawiciele środowiska medycznego zgłosili zastrzeżenia dotyczące zmiany obowiązujących umów, braku zróżnicowania limitów według doświadczenia zawodowego oraz możliwego wpływu regulacji na dostępność świadczeń.
- Większość poprawek merytorycznych została odrzucona, a drugie czytanie projektu zaplanowano na kolejne posiedzenie Sejmu, za dwa tygodnie.
Źródło:
- Komisja Zdrowia
