Dyskusja o warunkach pracy i zabezpieczeniu zdrowotnym osób wykonujących zawody szczególnie obciążające fizycznie ponownie powraca do debaty publicznej. Impulsem do niej stały się doniesienia o pracach nad wcześniejszymi emeryturami dla tancerzy i tancerek. W odpowiedzi Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych (NIPiP) zwróciła uwagę na sytuację jednej z kluczowych grup zawodowych systemu ochrony zdrowia.
Samorząd zawodowy podkreśla, że pielęgniarki i położne od lat wykonują pracę o wysokim obciążeniu fizycznym i psychicznym, często w warunkach niedoborów kadrowych oraz w systemie zmianowym. W opinii NIPiP jest to moment, aby rozpocząć realną dyskusję o rozwiązaniach, które pozwolą chronić zdrowie tej grupy zawodowej, w tym o możliwości wprowadzenia urlopu na poratowanie zdrowia oraz wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej w uzasadnionych przypadkach.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych (NIPiP) apeluje o wprowadzenie urlopu na poratowanie zdrowia oraz możliwości wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej
- Jakie obciążenia fizyczne i zdrowotne wiążą się z pracą pielęgniarek i położnych, w tym praca zmianowa, dźwiganie pacjentów i niedobory kadrowe
- Dlaczego wysoki średni wiek pielęgniarek i położnych staje się coraz większym wyzwaniem dla systemu ochrony zdrowia w Polsce
- Jakie rozwiązania systemowe mogą pomóc wydłużyć aktywność zawodową pielęgniarek i położnych przy jednoczesnej ochronie ich zdrowia
Wcześniejsze emerytury dla wybranych zawodów – punkt wyjścia do szerszej debaty
Informacje o pracach nad systemem wcześniejszych emerytur dla tancerzy wywołały dyskusję o potrzebie ochrony zdrowia w zawodach szczególnie obciążających organizm. Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych zaznacza, że takie rozwiązania są potrzebne, jednak powinny obejmować również inne profesje. Jak podkreślono w komunikacie samorządu zawodowego:
Chcemy to powiedzieć jasno: rozumiemy i wspieramy rozwiązania, które chronią zdrowie w zawodach szczególnie obciążających fizycznie. Każda grupa zawodowa, której praca wiąże się z intensywnym wysiłkiem i eksploatacją organizmu, powinna mieć dostęp do realnych form zabezpieczenia zdrowia.
W ocenie NIPiP obecna dyskusja może stać się impulsem do stworzenia bardziej kompleksowego systemu zabezpieczeń zdrowotnych dla zawodów medycznych.
Specyfika pracy pielęgniarek i położnych
Samorząd zawodowy zwraca uwagę, że praca pielęgniarek i położnych od lat należy do najbardziej wymagających fizycznie i psychicznie zawodów w ochronie zdrowia. W komunikacie wskazano na kilka kluczowych czynników obciążających organizm pracowników:
- praca w systemie zmianowym, często zaburzającym naturalny rytm biologiczny,
- duże obciążenie fizyczne wynikające z opieki nad pacjentami,
- konieczność podnoszenia i transportowania chorych bez odpowiedniego wsparcia sprzętowego,
- chroniczne niedobory kadrowe zwiększające liczbę obowiązków,
- zdrowotne konsekwencje pracy potwierdzone badaniami, w tym problemy z układem mięśniowo-szkieletowym.
Dodatkowo należy uwzględnić specyfikę demograficzną tego środowiska zawodowego. Pielęgniarstwo i położnictwo to zawody silnie sfeminizowane, w których pojawiają się również wyzwania zdrowotne związane z fizjologią kobiet oraz wieloletnią pracą zmianową.
Starzejące się kadry w systemie ochrony zdrowia
Jednym z kluczowych problemów polskiego systemu ochrony zdrowia jest wysoki średni wiek pielęgniarek i położnych. Wiele osób z tej grupy zawodowej osiągnęło już wiek emerytalny lub zbliża się do momentu uzyskania uprawnień emerytalnych. Jak podkreślono w komunikacie NIPiP:
Dziś średni wiek pielęgniarek i położnych jest wysoki. Już teraz wiele osób pracuje mimo nabycia prawa do emerytury, a w ciągu najbliższych lat kolejne uzyskają takie uprawnienia. To pokazuje jedno: chcemy pracować i jesteśmy potrzebne systemowi.
Jednocześnie środowisko pielęgniarskie podkreśla, że utrzymanie aktywności zawodowej przez dłuższy czas wymaga odpowiednich rozwiązań systemowych, które pozwolą chronić zdrowie pracowników.
Urlop na poratowanie zdrowia jako element systemu wsparcia
Jednym z rozwiązań proponowanych przez samorząd zawodowy jest wprowadzenie urlopu na poratowanie zdrowia dla pielęgniarek i położnych. Tego rodzaju instrument funkcjonuje już w niektórych grupach zawodowych, między innymi w systemie edukacji. W opinii NIPiP urlop zdrowotny mógłby stanowić narzędzie pozwalające pracownikom medycznym na regenerację organizmu po wielu latach pracy w trudnych warunkach.
Dlatego właśnie potrzebujemy rozwiązań, które pozwolą nam pracować dłużej, ale w zdrowiu.
Zdaniem przedstawicieli samorządu zawodowego rozwiązanie takie mogłoby przyczynić się zarówno do poprawy zdrowia pracowników, jak i do zwiększenia stabilności systemu ochrony zdrowia.
Wcześniejsze zakończenie aktywności zawodowej w uzasadnionych przypadkach
Drugim postulatem środowiska pielęgniarskiego jest możliwość wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej w sytuacjach uzasadnionych stanem zdrowia lub wieloletnim obciążeniem organizmu. Według NIPiP rozwiązania takie powinny być elementem spójnego systemu, który uwzględnia specyfikę różnych zawodów. Samorząd zawodowy podkreśla jednocześnie, że postulaty te nie są skierowane przeciwko innym grupom zawodowym:
Podkreślamy: nie jest intencją Naczelnej Izby deprecjonowanie znaczenia innych profesji.
Zamiast tego organizacja wskazuje na potrzebę stworzenia systemu opartego na zasadach sprawiedliwości i równego traktowania.
Apel o dialog z decydentami
Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych prowadzi obecnie rozmowy z przedstawicielami administracji publicznej dotyczące możliwych rozwiązań legislacyjnych. Jednak – jak wskazano w komunikacie – wciąż brakuje jednoznacznych decyzji w tej sprawie. Samorząd zawodowy apeluje o rozpoczęcie konkretnych prac nad regulacjami dotyczącymi zdrowia zawodowego pielęgniarek i położnych.
To nie jest przywilej. To jest konieczność dla bezpieczeństwa nas wszystkich.
Główne wnioski
- Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych apeluje o rozpoczęcie prac legislacyjnych nad wprowadzeniem urlopu na poratowanie zdrowia oraz możliwości wcześniejszego zakończenia pracy w uzasadnionych przypadkach.
- Praca pielęgniarek i położnych wiąże się z dużym obciążeniem fizycznym i psychicznym, w tym pracą zmianową, podnoszeniem pacjentów oraz konsekwencjami zdrowotnymi dotyczącymi m.in. układu mięśniowo-szkieletowego.
- Środowisko zawodowe zwraca uwagę na wysoki średni wiek pielęgniarek i położnych oraz fakt, że wiele osób pracuje mimo osiągnięcia wieku emerytalnego.
- Zdaniem NIPiP wprowadzenie rozwiązań chroniących zdrowie pracowników medycznych nie jest przywilejem, lecz warunkiem bezpieczeństwa systemu ochrony zdrowia.
Źródło:
- Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych
