Ministerstwo Zdrowia poinformowało 3 sierpnia o wniesieniu apelacji od wyroku Francuskojęzycznego Sądu Pierwszej Instancji w Brukseli w sprawie prowadzonej przez Pfizer Inc., Pfizer Export B.V. oraz BioNTech Manufacturing GmbH przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie złożono wniosek o wstrzymanie tymczasowej wykonalności orzeczenia do czasu rozpoznania środka odwoławczego. Resort podkreśla, że wyrok sądu pierwszej instancji nie uwzględnia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego Ministerstwo Zdrowia złożyło apelację od wyroku w sprawie Pfizera.
- Jakie rozstrzygnięcie wydał belgijski sąd i czego dotyczy spór.
- Jakie argumenty przedstawiała Polska w postępowaniu.
- Dlaczego spór wpłynął na finansowanie Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej.
Ministerstwo Zdrowia złożyło apelację od wyroku
Jak poinformował resort zdrowia, apelację wniósł Skarb Państwa reprezentowany przez Ministra Zdrowia. Dotyczy ona wyroku wydanego 1 kwietnia 2026 r. przez Francuskojęzyczny Sąd Pierwszej Instancji w Brukseli w postępowaniu z powództwa Pfizer Inc., Pfizer Export B.V. oraz BioNTech Manufacturing GmbH przeciwko Polsce.
Wraz z apelacją został złożony wniosek o wstrzymanie tymczasowej wykonalności wyroku do czasu zakończenia postępowania odwoławczego. Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji nie uwzględnia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, dlatego zostało zaskarżone.
Resort nie ujawnia szczegółów apelacji
Ministerstwo Zdrowia zaznaczyło, że nie będzie publikować szczegółowych informacji dotyczących zarzutów apelacyjnych, argumentacji prawnej ani przedstawionych dowodów.
Jak wyjaśniono w komunikacie, decyzja wynika z konieczności ochrony interesów procesowych Rzeczypospolitej Polskiej oraz zabezpieczenia skuteczności działań podejmowanych w trakcie postępowania sądowego.
Sprawę wspiera Prokuratoria Generalna
Resort poinformował, że działania procesowe prowadzone są przy wsparciu Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyspecjalizowanych kancelarii prawnych.
Według Ministerstwa Zdrowia celem prowadzonych działań jest ochrona interesów Skarbu Państwa, interesu publicznego oraz bezpieczeństwa systemu ochrony zdrowia. Resort zapewnia również, że Polska będzie korzystać ze wszystkich dostępnych środków obrony prawnej.
Ministerstwo zapowiada kolejne komunikaty
Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że minister zdrowia realizuje ustawowe obowiązki związane z ochroną zdrowia publicznego oraz odpowiedzialnym gospodarowaniem środkami publicznymi przeznaczonymi na ochronę zdrowia.
Resort zapowiedział również, że będzie informował opinię publiczną o kolejnych istotnych etapach postępowania w zakresie, na jaki pozwolą względy prawne oraz dobro toczącej się sprawy.
Jak doszło do sporu z Pfizerem?
Postępowanie dotyczy realizacji umowy na dostawy szczepionek przeciw COVID-19 zawartej w ramach wspólnego mechanizmu zakupowego Unii Europejskiej. Spór rozpoczął się w 2022 r., kiedy Polska odmówiła odbioru kolejnych dostaw preparatów, argumentując, że kraj dysponuje już znaczną nadwyżką szczepionek.
Rząd wskazywał wówczas, że w magazynach Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych znajdowało się ponad 20 mln dawek, z których część mogła zostać zutylizowana z powodu upływu terminu ważności. Przyjęcie kolejnych partii oznaczałoby dodatkowe koszty magazynowania i utylizacji. Polska powoływała się również na nadzwyczajne okoliczności związane z wojną w Ukrainie oraz zmianą sytuacji epidemicznej.
Belgijski sąd przyznał rację Pfizerowi
1 kwietnia 2026 r. Francuskojęzyczny Sąd Pierwszej Instancji w Brukseli uznał, że Polska powinna wywiązać się z zapisów kontraktu. Zgodnie z wyrokiem państwo ma odebrać około 64 mln dawek szczepionek przeciw COVID-19 oraz zapłacić około 5,644 mld zł za nieodebrane preparaty. Dodatkowo sąd zasądził około 170 mln zł kosztów postępowania.
Sąd nie podzielił argumentacji strony polskiej. Uznał, że ani wojna w Ukrainie, ani spadek zapotrzebowania na szczepionki nie zwalniają z obowiązków wynikających z zawartej umowy. Nie dopatrzył się również nadużycia prawa po stronie Pfizera ani nie stwierdził nieprawidłowości w procedurze udzielenia zamówienia przez Komisję Europejską.
Ministra zdrowia: środki mogłyby zostać przeznaczone na leczenie
Dzień po ogłoszeniu wyroku, 2 kwietnia, podczas konferencji prasowej ministra zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda zapowiedziała analizę możliwych działań prawnych i poinformowała, że resort wykorzysta przewidziany termin na wniesienie odwołania.
– Analizujemy możliwe scenariusze reakcji na wczorajszy wyrok. Dochowamy szczególnej staranności, aby w terminie 60 dni, jaki mamy na odwołanie, podjąć właściwe decyzje – mówiła wtedy ministra.
Ministra zwracała uwagę, że kwota wynikająca z wyroku odpowiada rocznym wydatkom na finansowanie ważnych obszarów ochrony zdrowia, takich jak leczenie onkologiczne, system Państwowego Ratownictwa Medycznego czy opieka nad dziećmi i młodzieżą.
Podkreśliła również, że preparaty objęte sporem nie odpowiadają aktualnym potrzebom systemu i – według oceny resortu – ostatecznie wymagałyby utylizacji.
Spór uderzył w finansowanie PAŻP
Skutki sporu z Pfizerem dotknęły Polską Agencję Żeglugi Powietrznej. Na początku lipca zablokowana została część środków należnych PAŻP w związku z egzekwowaniem roszczeń wynikających z belgijskiego tytułu wykonawczego.
Zajęcie objęło zarówno środki już zgromadzone, jak i przyszłe wpływy z opłat trasowych przekazywanych przez organizację EUROCONTROL. To kluczowe źródło finansowania działalności Agencji, odpowiadające za około 80% jej przychodów i umożliwiające realizację zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa ruchu lotniczego w polskiej przestrzeni powietrznej.
Do sprawy blokady środków odniósł się również premier Donald Tusk podczas konferencji w Choczewie.
– Rozmawiałem z ministrem Andrzejem Domańskim i nie zostawiamy Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej bez pomocy – mówił podczas konferencji premier.
17 lipca PAŻP poinformowała o wniesieniu do właściwego sądu w Brukseli formalnego sprzeciwu wobec zajęcia wierzytelności. Agencja podkreśliła, że postępowanie sądowe nie dotyczy jej działalności, a rozpoznanie sprzeciwu zostało wyznaczone na 18 sierpnia 2026 r.
Główne wnioski
- Ministerstwo Zdrowia złożyło apelację od wyroku Francuskojęzycznego Sądu Pierwszej Instancji w Brukseli i wniosło o wstrzymanie jego wykonalności.
- Wyrok z 1 kwietnia 2026 r. zobowiązuje Polskę do odbioru około 64 mln dawek szczepionek przeciw COVID-19 oraz zapłaty około 5,644 mld zł, a także około 170 mln zł kosztów postępowania.
- Polska argumentowała, że posiadała nadwyżkę szczepionek oraz powoływała się na skutki wojny w Ukrainie i zmianę sytuacji epidemicznej, jednak sąd nie uwzględnił tych argumentów.
- Skutki sporu objęły także PAŻP, której czasowo zajęto część środków z opłat trasowych przekazywanych przez EUROCONTROL.
Źródło:
- https://www.gov.pl/web/zdrowie/komunikat-ministerstwa-zdrowia-o-wniesieniu-apelacji-od-wyroku-w-sprawie-pfizera
