Sejm 3 lipca przyjął nowelizację ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, określaną jako Lex Szarlatan. Nowe przepisy mają zwiększyć skuteczność walki z pseudomedycyną oraz osobami i podmiotami oferującymi niesprawdzone metody leczenia. Teraz ustawa trafi do podpisu Prezydenta RP. Projekt od początku popierały liczne organizacje pacjenckie, wskazując na potrzebę skuteczniejszej ochrony osób korzystających z systemu ochrony zdrowia.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie rozwiązania wprowadza uchwalona przez Sejm ustawa Lex Szarlatan.
- Jakie nowe uprawnienia otrzyma Rzecznik Praw Pacjenta.
- Kiedy działalność będzie uznawana za praktykę pseudomedyczną.
- Jak głosowały największe kluby parlamentarne nad nowelizacją.
Sejm przyjął ustawę Lex Szarlatan
Po zakończeniu prac parlamentarnych Sejm uchwalił nowelizację ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. W trakcie wcześniejszych etapów procedowania projekt był przedmiotem prac Komisji Zdrowia oraz wrócił do komisji po drugim czytaniu w związku ze zgłoszonymi poprawkami. Ostatecznie 3 lipca posłowie zdecydowali o jego przyjęciu – za było 232 posłów, przeciw 34, a 162 wstrzymało się od głosu.
Teraz ustawa zostanie przekazana Prezydentowi RP. Po podpisaniu i opublikowaniu w Dzienniku Ustaw nowe przepisy wejdą w życie zgodnie z terminami określonymi w ustawie.
Jak głosowały największe kluby parlamentarne?
Za przyjęciem ustawy jednogłośnie opowiedzieli się głosujący posłowie Koalicji Obywatelskiej – 153 parlamentarzystów zagłosowało „za”, a trzech nie wzięło udziału w głosowaniu.
W klubie PSL-TD ustawę poparło 27 posłów, natomiast 5 było przeciw.
W Prawie i Sprawiedliwości nie było głosów popierających projekt. 7 posłów zagłosowało przeciw, 160 wstrzymało się od głosu, a 19 nie uczestniczyło w głosowaniu.
Przeciw nowelizacji opowiedziała się również Konfederacja. Wszyscy głosujący posłowie tego ugrupowania (14 osób) zagłosowali przeciw, a dwóch nie brało udziału w głosowaniu.
Projekt poparli także wszyscy głosujący posłowie Lewicy (21 głosów „za”), Centrum (13 głosów „za”) oraz Razem (4 głosy „za”). W Polsce 2050 ustawę poparło 9 posłów, natomiast 1 zagłosował przeciw.
Czym jest Lex Szarlatan?
Nowelizacja ma ograniczyć działalność osób i podmiotów wykorzystujących niewiedzę lub trudną sytuację pacjentów poprzez oferowanie metod, które nie mają potwierdzenia w aktualnej wiedzy medycznej.
Przepisy przewidują rozszerzenie kompetencji Rzecznika Praw Pacjenta. Będzie on mógł między innymi:
- wydawać publiczne ostrzeżenia dotyczące niebezpiecznych praktyk,
- wydawać decyzje tymczasowe nakazujące natychmiastowe zaprzestanie określonych działań,
- prowadzić postępowania wobec podmiotów naruszających zbiorowe prawa pacjentów,
- skuteczniej egzekwować współpracę w prowadzonych postępowaniach.
Kiedy działalność będzie uznana za praktykę pseudomedyczną?
Nowe przepisy definiują praktykę pseudomedyczną jako działania podejmowane w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, które mogą zagrażać pacjentom. Do takich działań zaliczono m.in.:
- wykonywanie czynności o charakterze świadczeń zdrowotnych przez osoby, które nie posiadają uprawnień do wykonywania zawodu medycznego, jeżeli działania te mogą doprowadzić do uszkodzenia ciała, pogorszenia stanu zdrowia lub zagrożenia życia pacjenta,
- promowanie albo stosowanie metod przedstawianych jako skuteczne w diagnostyce lub leczeniu, mimo że nie mają one potwierdzenia w aktualnej wiedzy naukowej, szczególnie gdy dotyczą dzieci, pacjentów z chorobami nowotworowymi, ciężkimi chorobami nieuleczalnymi lub zaburzeniami psychicznymi,
- prowadzenie działalności leczniczej bez uzyskania wymaganego wpisu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą.
Rzecznik Praw Pacjenta otrzyma nowe narzędzia
Jedną z najważniejszych zmian jest możliwość wydawania decyzji tymczasowych. Jeżeli w trakcie postępowania zostanie uprawdopodobnione, że dalsze prowadzenie określonej działalności może stanowić zagrożenie dla zdrowia lub życia pacjentów, Rzecznik Praw Pacjenta będzie mógł nakazać natychmiastowe jej wstrzymanie jeszcze przed zakończeniem całego postępowania administracyjnego.
Nowelizacja przewiduje również znaczne zwiększenie sankcji finansowych. Maksymalna kara za naruszenie zbiorowych praw pacjentów lub stosowanie praktyk pseudomedycznych wyniesie do 1 mln zł. Za brak współpracy z Rzecznikiem Praw Pacjenta będzie mogła zostać nałożona kara do 100 tys. zł.
Przepisy przewidują także możliwość nakładania sankcji na osoby zarządzające podmiotami, jeżeli umyślnie dopuściły do naruszenia nowych regulacji.
Organizacje pacjentów poparły projekt
Pełne poparcie dla projektu wyraziła Rada Organizacji Pacjentów przy ministrze zdrowia. Organizacja oceniła, że proponowane rozwiązania zwiększą poziom ochrony pacjentów oraz umożliwią szybszą reakcję państwa na działania mogące zagrażać zdrowiu lub życiu.
Rada zwróciła uwagę przede wszystkim na możliwość wydawania przez Rzecznika Praw Pacjenta publicznych ostrzeżeń i decyzji tymczasowych, które pozwolą reagować jeszcze przed zakończeniem postępowania administracyjnego. Według organizacji nowe kompetencje mogą istotnie skrócić czas eliminowania niebezpiecznych praktyk z rynku.
Dlaczego przygotowano nowe przepisy?
W uzasadnieniu projektu wskazano, że osoby rezygnujące z leczenia zgodnego z aktualną wiedzą medyczną na rzecz niesprawdzonych metod mogą narażać się na poważne konsekwencje zdrowotne. Autorzy ustawy argumentują, że nowe kompetencje Rzecznika Praw Pacjenta mają umożliwić szybszą reakcję wobec działań stanowiących zagrożenie dla zdrowia publicznego.
Źródło:
- Sejm
