Bon senioralny, którego wprowadzenie umożliwia podpisana w lipcu ustawa, wchodzi w kolejny etap prac. Do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów wpisano projekt rozporządzenia określającego Program Bonu Senioralnego na lata 2026-2028. Dokument precyzuje sposób przyznawania i realizacji świadczenia, zasady finansowania oraz obowiązki gmin odpowiedzialnych za organizację wsparcia dla seniorów.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie rozwiązania przewiduje Program Bonu Senioralnego na lata 2026-2028.
- Na jakich zasadach ma być przyznawany i realizowany bon senioralny.
- W jaki sposób finansowany będzie program oraz jaka będzie rola gmin.
- Jakie wyzwania demograficzne uzasadniają wprowadzenie nowych usług wsparcia.
Program Bonu Senioralnego trafił do wykazu prac rządu
Do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów wpisano założenia projektu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia Programu Bonu Senioralnego (RD324). Za przygotowanie projektu odpowiada Pełnomocnik Rządu do spraw Polityki Senioralnej, a osobą odpowiedzialną za jego opracowanie jest sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Marzena Okła-Drewnowicz.
Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów wyznaczono na III kwartał 2026 r.
Przypomnijmy, że 17 lipca 2026 r. Prezydent podpisał ustawę z 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej (druk sejmowy nr 2685), która wprowadza m.in. bon senioralny. Obecne założenie projektu rozporządzenia określa szczegółowe zasady funkcjonowania programu.
Program obejmie lata 2026-2028
Projekt przewiduje ustanowienie pierwszego trzyletniego Programu Bonu Senioralnego obejmującego lata 2026-2028. Zgodnie z ustawą program ma być przyjmowany na kolejne trzyletnie okresy.
Jego celem jest rozwój usług wsparcia dla osób starszych oraz finansowanie pomocy przy wykonywaniu podstawowych czynności życia codziennego w miejscu zamieszkania seniora. Za realizację programu będą odpowiadały gminy, natomiast środki mają pochodzić w całości z budżetu państwa w formie dotacji celowej.
Jak ma wyglądać przyznawanie bonu senioralnego?
Z założenia projektu wynika, że bon senioralny będzie przyznawany na wniosek seniora. Po pozytywnej kwalifikacji gmina zawrze z nim umowę o realizacji bonu senioralnego, która będzie określała indywidualny zakres i wymiar udzielanego wsparcia.
Podstawą kwalifikacji ma być stopień niezaspokojenia podstawowych czynności życia codziennego, przy jednoczesnym spełnieniu warunków określonych w ustawie, w tym kryterium dochodowego.
Program będzie mógł być realizowany bezpośrednio przez gminę, za pośrednictwem ośrodka pomocy społecznej, centrum usług społecznych lub innej jednostki organizacyjnej. Samorządy będą mogły także zlecać wykonywanie usług organizacjom pozarządowym lub innym podmiotom zewnętrznym.
Finansowanie i nadzór nad realizacją programu
Projekt opisuje również sposób finansowania programu. Gminy będą zgłaszać wojewodom roczne zapotrzebowanie na środki z budżetu państwa, a w 2026 r. wyłącznie na IV kwartał.
Następnie organ właściwy do spraw polityki senioralnej dokona podziału środków pomiędzy województwa, a wojewodowie przekażą dotacje poszczególnym gminom. Niewykorzystane środki będą podlegały zwrotowi.
Za monitorowanie programu mają odpowiadać wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast, którzy będą oceniać również poziom zadowolenia seniorów z otrzymywanych usług. Wojewodowie będą prowadzić nadzór na poziomie województw i przekazywać zbiorcze sprawozdania organowi odpowiedzialnemu za politykę senioralną.
Rząd wskazuje na wyzwania demograficzne
W uzasadnieniu projektu podkreślono, że liczba osób starszych w Polsce będzie systematycznie rosła. Na koniec 2025 r. w kraju mieszkało blisko 37,3 mln osób, z czego około 10 mln stanowiły osoby w wieku 60 lat i więcej, czyli 26,9% populacji.
Według prognoz do 2050 r. liczba seniorów wzrośnie do 12,4 mln i będzie stanowiła niemal 40% społeczeństwa. Jednocześnie liczba osób w wieku 85 lat i więcej ma zwiększyć się z 0,84 mln do 1,7 mln, a populacja osób w wieku produkcyjnym zmniejszy się do około 15,8 mln.
Autorzy projektu zwracają również uwagę na rosnące zapotrzebowanie na usługi opiekuńcze. Z danych przywołanych w uzasadnieniu wynika, że w 2025 r. usługi opiekuńcze przyznano 113 449 osobom, z czego 99 309 stanowiły osoby w wieku 65 lat i więcej. Jednocześnie około 12,1% gmin nie realizowało takich usług, a w kolejnych 31,8% były one świadczone jedynie w ograniczonym zakresie.
Program ma rozwijać usługi wsparcia dla seniorów
Rząd zakłada, że Program Bonu Senioralnego ma uzupełnić istniejący system wsparcia, szczególnie w gminach, w których dostęp do usług opiekuńczych jest niewystarczający lub nie funkcjonuje wcale. Dokument wskazuje również, że rozwiązanie ma pomóc samorządom przygotować się na postępujące zmiany demograficzne oraz wspierać rozwój usług skierowanych do osób starszych.
Główne wnioski
- Program Bonu Senioralnego na lata 2026-2028 został wpisany do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, a jego przyjęcie planowane jest w III kwartale 2026 r.
- Bon senioralny będzie przyznawany na wniosek seniora, a zakres wsparcia zostanie określony indywidualnie w umowie zawieranej z gminą.
- Program będzie finansowany w całości z budżetu państwa, natomiast za organizację i realizację usług będą odpowiadały gminy.
- Według prognoz do 2050 r. liczba seniorów wzrośnie do 12,4 mln, dlatego rząd planuje rozwój usług wsparcia dla osób starszych, zwłaszcza w gminach z ograniczonym dostępem do opieki.
Źródło:
- https://www.gov.pl/web/premier/projekt-rozporzadzenia-rady-ministrow-w-sprawie-okreslenia-programu-bonu-senioralnego
