W Niemczech weszła w życie ustawa GKV-Beitragssatzstabilisierungsgesetz, która ma ograniczyć wydatki ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego. Według Kassenärztliche Bundesvereinigung (KBV), federalnej organizacji reprezentującej lekarzy i psychoterapeutów pracujących w niemieckim systemie ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego, tylko w 2027 r. oszczędności w ambulatoryjnej opiece zdrowotnej mają sięgnąć około 3 mld euro. Zmiany obejmują m.in. zasady wynagradzania lekarzy za kierowanie pacjentów na terminy, finansowanie operacji ambulatoryjnych, badań profilaktycznych, psychoterapii oraz dodatków za higienę. KBV wylicza, że w niektórych grupach zawodowych przeciętny spadek przychodów może sięgać kilkudziesięciu tysięcy euro na lekarza rocznie.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zmiany w finansowaniu ambulatoryjnej opieki zdrowotnej wprowadzają Niemcy.
- Ile według KBV mogą stracić lekarze poszczególnych specjalności i psychoterapeuci.
- Które świadczenia i mechanizmy finansowania obejmą cięcia od 2027 r.
- Dlaczego KBV szacuje, że około 46 mln przypadków leczenia może nie być objętych finansowaniem.
Około 3 mld euro oszczędności w ambulatoryjnej opiece zdrowotnej
Nowe przepisy wprowadzają szereg zmian dotyczących finansowania świadczeń udzielanych pacjentom objętym ustawowym ubezpieczeniem zdrowotnym GKV. Część zaczęła obowiązywać wraz z wejściem ustawy w życie, natomiast większość cięć finansowych ma być odczuwalna najpóźniej od 1 stycznia 2027 r.
Jedną z głównych zmian będzie odejście od pozabudżetowego finansowania części świadczeń. Dotyczy to m.in. operacji ambulatoryjnych, badań wczesnego wykrywania chorób i psychoterapii. Według obliczeń KBV przełoży się to na średni spadek przychodów lekarza o 3629 euro rocznie. Łączne oszczędności dla GKV mają wynieść 550 mln euro.
Zmiany obejmą również wynagradzanie lekarzy rodzinnych i pediatrów. KBV szacuje przeciętny spadek ich przychodów na 3084 euro rocznie na lekarza. Ubezpieczyciele mają dzięki temu ograniczyć wydatki o kolejne 180 mln euro.
Największe cięcie dotyczy wynagrodzenia za kierowanie pacjentów na terminy
Największą pozycję w wyliczeniach KBV stanowi likwidacja zasad wynagradzania związanych z kierowaniem pacjentów na terminy świadczeń. Nie chodzi przy tym o wynagrodzenie za samo wystawienie skierowania. Niemieckie przepisy przewidują szczególne zasady finansowania przypadków, w których pacjent otrzymuje szybszy dostęp do specjalisty m.in. dzięki pośrednictwu lekarza rodzinnego w uzyskaniu terminu wizyty. Te rozwiązania mają zostać zniesione.
Według KBV zmiana ma przynieść ustawowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oszczędności w wysokości 1,64 mld euro – 1,523 mld euro w przypadku lekarzy specjalistów oraz 117 mln euro w przypadku lekarzy rodzinnych.
Skala finansowych skutków jest znacznie większa niż przy większości pozostałych cięć wskazanych przez KBV. Organizacja szacuje, że specjalista straci z tego powodu średnio 29 937 euro przychodów rocznie, a lekarz rodzinny – 2403 euro.
Usunięte mają zostać również dodatki związane z higieną. KBV wylicza, że będzie to przeciętnie 716 euro mniej na lekarza rocznie, a oszczędności dla GKV wyniosą 103 mln euro.
Znacznie większe skutki finansowe ma mieć zmiana dotycząca wynagradzania za uzupełnianie elektronicznej dokumentacji pacjenta – ePA. Według kalkulacji KBV kasy chorych ograniczą dzięki niej wydatki o 279 mln euro. Dla lekarza lub psychoterapeuty ma to oznaczać przeciętnie 7465 euro mniej przychodów.
Radiolodzy, medycyna nuklearna i radioterapia z niższą wyceną świadczeń
Zmiany mają objąć także techniczne świadczenia rozliczane w ramach Einheitlicher Bewertungsmaßstab (EBM), czyli systemu wyceny świadczeń ambulatoryjnych w niemieckim ustawowym ubezpieczeniu zdrowotnym. KBV w swoich kalkulacjach przyjmuje obniżenie ich wyceny o 1%.
Przy takim założeniu przeciętna roczna strata wyniosłaby 3216 euro w medycynie nuklearnej, 4263 euro w radiologii i 10 621 euro w radioterapii.
Niżej wyceniane mają być również operacje zaćmy. Według szacunków KBV dla okulisty oznaczałoby to średnio 3358 euro mniej przychodów rocznie.
Zmiany finansowe obejmą ponadto krótkoterminową psychoterapię. Likwidacja odpowiednich dodatków ma przynieść kasom chorych 91 mln euro oszczędności, natomiast przeciętny spadek przychodów lekarza lub psychoterapeuty KBV szacuje na 3656 euro rocznie.
Profilaktyka raka skóry może zostać ograniczona
Kolejna zmiana dotyczy badań przesiewowych w kierunku raka skóry. Gemeinsamer Bundesausschuss (G-BA) ma dokonać przeglądu obecnego powszechnego screeningu i opracować nowe zasady. Według KBV może to doprowadzić do sytuacji, w której lekarze rodzinni i dermatolodzy nie będą już mogli wykonywać badań profilaktycznych u wszystkich dotychczas uprawnionych ubezpieczonych.
KBV przedstawiła również kalkulację wariantu całkowitego wycofania obecnego rozwiązania. W takim przypadku przeciętny roczny spadek przychodów wyniósłby 43 324 euro na dermatologa oraz 2989 euro na lekarza rodzinnego. Są to jednak szacunki dla scenariusza pełnej likwidacji dotychczasowego screeningu, a nie przesądzony skutek nowych przepisów.
Z finansowania znika także wynagrodzenie za konsultacje dotyczące dawstwa narządów i tkanek. Dla lekarzy rodzinnych i pediatrów KBV szacuje przeciętną stratę na 1949 euro rocznie. GKV ma dzięki temu zaoszczędzić 52 mln euro.
Część zmian obowiązuje już teraz
Nie wszystkie przepisy zaczną działać dopiero w 2027 r. Wraz z wejściem ustawy w życie z finansowania przez ustawowe ubezpieczenie zdrowotne wyłączono możliwość przepisywania leków homeopatycznych i antropozoficznych oraz suszu z konopi na koszt GKV.
KBV wskazuje również na nowe obowiązki, które mogą zwiększyć obciążenia administracyjne gabinetów. Od 1 stycznia 2028 r. ma zostać wprowadzona częściowa niezdolność do pracy. Przewidziano także obowiązkowe uzyskanie drugiej opinii przed operacjami.
Zmiany obejmują ponadto kontrolę ekonomiczności przepisywania leków. Produkty lecznicze, dla których wykazano dodatkową korzyść, nie mają być już automatycznie uznawane za szczególną cechę praktyki – tzw. Praxisbesonderheit. Zdaniem KBV może to wymagać od lekarzy przedstawiania indywidualnych uzasadnień podczas kontroli oraz zwiększyć ryzyko regresu finansowego.
KBV: gabinety będą musiały dostosować liczbę świadczeń do przychodów
Prezes KBV dr Andreas Gassen ocenił, że lekarze i psychoterapeuci pracujący w systemie kontraktowym będą musieli uwzględnić niższe finansowanie przy planowaniu zakresu udzielanych świadczeń.
– Nie istnieje nieograniczony obowiązek udzielania świadczeń pacjentom GKV, także przy pełnym zakresie zabezpieczenia opieki – powiedział Gassen.
Szef KBV wskazał, że przy zachowaniu rentowności gabinetu nie można wykonywać badań i prowadzić leczenia poniżej rzeczywistych kosztów ich realizacji. Przypomniał jednocześnie, że zgodnie z niemieckim kodeksem socjalnym SGB V świadczenia powinny być wystarczające, celowe i ekonomiczne, a gabinety realizujące pełny zakres zabezpieczenia są zobowiązane do zapewnienia co najmniej 25 godzin przyjęć tygodniowo.
KBV szacuje 46 mln nieobjętych finansowaniem przypadków leczenia
Kassenärztliche Bundesvereinigung od kilku miesięcy krytykowała skalę planowanych oszczędności. Organizacja już na początku maja przedstawiła politykom prognozy dotyczące możliwego spadku liczby finansowanych przypadków leczenia.
Według KBV wskutek cięć w 2027 r. finansowaniem może nie być objętych około 46 mln przypadków leczenia. Organizacja przekonuje, że jej wcześniejsze ostrzeżenia oraz propozycje innych sposobów stabilizacji finansów ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego nie zostały uwzględnione.
KBV przygotowała dla lekarzy i psychoterapeutów zestawienie zmian wraz z grupami zawodowymi, których poszczególne cięcia dotyczą w największym stopniu. Zapowiedziała również materiały przeznaczone dla pacjentów, które mają wyjaśniać wpływ nowych regulacji na dostęp do ambulatoryjnej opieki zdrowotnej.
Główne wnioski
- Według KBV oszczędności w niemieckiej ambulatoryjnej opiece zdrowotnej mają w 2027 r. wynieść około 3 mld euro.
- Zniesienie zasad wynagradzania związanych z kierowaniem pacjentów na terminy ma przynieść GKV 1,64 mld euro oszczędności, a przeciętny specjalista może stracić 29 937 euro przychodów rocznie.
- Cięcia obejmują m.in. operacje ambulatoryjne, badania profilaktyczne, psychoterapię, dodatki za higienę i finansowanie związane z ePA.
- KBV szacuje, że wskutek zmian w 2027 r. około 46 mln przypadków leczenia może nie być objętych finansowaniem.
Źródło:
- https://www.kbv.de/praxis/tools-und-services/praxisnachrichten/2026/07-30/spargesetz-tritt-in-kraft-das-sind-die-auswirkungen-fuer-praxen
