Ministerstwo Zdrowia zapowiada kolejne działania dotyczące diagnostyki obrazowej. Podczas konferencji prasowej „Rok KSK – rozwój nowoczesnej opieki kardiologicznej” wiceministra zdrowia Katarzyna Kęcka poinformowała, że w resorcie trwają intensywne prace nad zmianami mającymi poprawić jakość i dostępność badań. Wśród pierwszych obszarów objętych analizą znalazły się schorzenia narządu ruchu, a do konsultacji mają zostać zaproszeni przede wszystkim ortopedzi i neurolodzy.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zmiany w diagnostyce obrazowej przygotowuje Ministerstwo Zdrowia.
- Które grupy skierowań zostaną objęte analizą w pierwszej kolejności.
- Jakie zadania realizuje nowy zespół ds. poprawy jakości i dostępności badań obrazowych.
- Jak obecnie działają stawki degresywne dla badań TK, MRI, gastroskopii i kolonoskopii.
Pytanie o diagnostykę po decyzji dotyczącej onkologii
Temat pojawił się podczas konferencji w kontekście ogłoszonej dzień wcześniej decyzji Ministerstwa Zdrowia dotyczącej pacjentów onkologicznych. Resort zdecydował o wyłączeniu części badań wykonywanych u chorych na nowotwory z mechanizmu degresywnego.
Zmiana obejmuje zarówno pacjentów aktywnie leczonych, jak i osoby pozostające pod obserwacją po zakończeniu terapii. Dotyczy badań realizowanych w ramach ambulatoryjnej specjalistycznej diagnostyki kosztochłonnej (ASDK), czyli przede wszystkim:
- tomografii komputerowej (TK),
- rezonansu magnetycznego (MRI),
- gastroskopii,
- kolonoskopii.
Podczas konferencji Katarzynę Kęckę zapytano, czy podobne działania mogą zostać rozważone również wobec innych grup pacjentów.
Resort pracuje nad nowymi zasadami kierowania na badania
W odpowiedzi wiceministra zdrowia poinformowała, że w Ministerstwie Zdrowia prowadzone są bardzo intensywne prace nad uporządkowaniem systemu diagnostyki obrazowej.
Jak wyjaśniła, działania realizowane są m.in. przy udziale prof. Edyty Szurowskiej, konsultant krajowej w dziedzinie radiologii i diagnostyki obrazowej oraz członkini zespołu powołanego przez resort zdrowia.
Kęcka poinformowała, że celem jest przygotowanie standardów kierowania pacjentów na badania oraz standardów opisu wyników.
– Zależy nam, aby stworzyć standard skierowania i standard opisu, żeby nie dochodziło do patologii, które zostały wykryte w ostatnim czasie – powiedziała podczas konferencji.
Według wiceministry wytypowano już pierwsze trzy grupy skierowań, które będą analizowane w pierwszej kolejności. Choć początkowo nie chciała ujawniać szczegółów, ostatecznie wskazała, że chodzi o obszar związany z narządem ruchu.
Ortopedzi i neurolodzy mają uczestniczyć w konsultacjach
Ministerstwo Zdrowia zamierza rozpocząć konsultacje z przedstawicielami specjalizacji. Jak zapowiedziała Katarzyna Kęcka, rozmowy z ortopedami i neurologami mają rozpocząć się w ciągu najbliższych dwóch tygodni.
Resort liczy, że dzięki współpracy ze środowiskiem klinicznym uda się przygotować rozwiązania pozwalające lepiej kwalifikować pacjentów do badań oraz ograniczyć przypadki nieuzasadnionego wykonywania części procedur.
Powstał specjalny zespół do spraw diagnostyki obrazowej
Przypomnijmy, że prace nad zmianami prowadzone są w ramach Zespołu do spraw wypracowania rekomendacji związanych z poprawą jakości i dostępności badań w diagnostyce obrazowej.
Zespół został powołany zarządzeniem ministra zdrowia opublikowanym 29 kwietnia 2026 r. w Dzienniku Urzędowym Ministra Zdrowia.
Do jego zadań należy przygotowanie propozycji zmian dotyczących:
- dostępności badań obrazowych, także wykorzystujących promieniowanie jonizujące,
- organizacji świadczeń finansowanych ze środków publicznych z uwzględnieniem bezpieczeństwa pacjentów,
- standardów kierowania na badania oraz zasad opisu i interpretacji wyników,
- wykorzystania nowych technologii i zmian organizacyjnych w diagnostyce obrazowej.
Tłem są wyniki kontroli dotyczących rezonansów magnetycznych
Zapowiedź nowych standardów nie jest przypadkowa. W ostatnich miesiącach resort zdrowia i NFZ informowały o nieprawidłowościach wykrywanych podczas kontroli badań obrazowych.
Jednym z przykładów były rezonanse magnetyczne kręgosłupa. W ponad 8,2 tys. spośród 12 tys. skontrolowanych badań stwierdzono nieprawidłowe praktyki. Według przedstawionych danych doprowadziło to do zawyżenia kosztów świadczeń o ponad 1 mln zł przy łącznej wartości blisko 4,9 mln zł.
To właśnie tego rodzaju sytuacje mają zostać ograniczone poprzez wprowadzenie bardziej jednolitych zasad kierowania pacjentów na badania oraz standaryzację opisów diagnostycznych.
Mechanizm degresywny obowiązuje większość świadczeń
Warto przypomnieć, że mechanizm degresywny został wprowadzony zarządzeniem Prezesa NFZ nr 34/2026/DSOZ z 31 marca 2026 r.
Od 1 kwietnia br. zasady dotyczą świadczeń realizowanych ponad wartość kontraktu. Nadwykonania są nadal finansowane bez limitu, jednak nie według pełnej stawki.
Obecnie obowiązują następujące poziomy finansowania:
- 60% stawki dla badań endoskopowych, takich jak gastroskopia i kolonoskopia,
- 50% stawki dla diagnostyki obrazowej, czyli tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego.
Główne wnioski
- Ministerstwo Zdrowia prowadzi prace nad standardami kierowania pacjentów na badania obrazowe oraz standardami opisu wyników, które mają poprawić jakość i dostępność diagnostyki.
- W pierwszej kolejności analizowane będą skierowania dotyczące schorzeń narządu ruchu. W ciągu najbliższych dwóch tygodni mają rozpocząć się konsultacje z ortopedami i neurologami.
- Zmiany przygotowuje powołany 29 kwietnia 2026 r. Zespół do spraw wypracowania rekomendacji związanych z poprawą jakości i dostępności badań w diagnostyce obrazowej.
- Kontrole wykazały nieprawidłowości przy rezonansach kręgosłupa – w ponad 8,2 tys. z 12 tys. skontrolowanych badań stwierdzono praktyki, które doprowadziły do zawyżenia kosztów świadczeń o ponad 1 mln zł.
Źródło:
- MZ
