Ministerstwo Zdrowia pracuje nad rozszerzeniem kompetencji farmaceutów, pielęgniarek, położnych, fizjoterapeutów i diagnostów laboratoryjnych. Proponowane rozwiązania obejmują m.in. nowe uprawnienia do wystawiania recept, samodzielne wykonywanie badań diagnostycznych oraz wprowadzenie porady fizjoterapeutycznej do świadczeń gwarantowanych. O postępach prac rozmawiano 4 listopada 2026 r. podczas spotkania kierownictwa resortu z przedstawicielami samorządów zawodów medycznych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie nowe uprawnienia do wystawiania recept i prowadzenia farmakoterapii mają otrzymać farmaceuci.
- Jak zmienią się kompetencje pielęgniarek i położnych w diagnostyce, ordynacji leków i profilaktyce.
- Na jakim etapie są prace nad poradą fizjoterapeutyczną i zmianami w publicznej służbie krwi.
- Jakich zmian w kompetencjach i wynagrodzeniach oczekują ratownicy medyczni.
Farmaceuci z szerszymi uprawnieniami do wystawiania recept
Jednym z omawianych rozwiązań jest projekt ustawy o receptach, który przewiduje rozszerzenie kompetencji farmaceutów. Zgodnie z założeniami będą oni mogli samodzielnie wystawiać recepty na określone leki, kontynuować farmakoterapię rozpoczętą przez lekarza oraz wystawiać recepty w sytuacjach zagrożenia zdrowia pacjenta.
Projekt zakłada również zwiększenie udziału farmaceutów w profilaktyce i monitorowaniu stanu zdrowia. Równolegle Ministerstwo Zdrowia prowadzi prace koncepcyjne nad umożliwieniem farmaceutom wykonywania działalności leczniczej w formie indywidualnej praktyki.
Resort zamierza także dopuścić wykonywanie szczepień ochronnych w miejscu pobytu pacjenta przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia. Rozwiązanie ma objąć m.in. mieszkańców domów pomocy społecznej oraz osoby z ograniczoną mobilnością.
Pielęgniarki będą mogły samodzielnie wykonywać testy i ordynować leki
Na końcowym etapie prac legislacyjnych znajdują się przepisy rozszerzające kompetencje pielęgniarek w ramach porady infekcyjnej. Planowane uprawnienia obejmują samodzielne wykonywanie szybkich testów diagnostycznych wykrywających COVID-19, grypę typu A i B, RSV oraz Streptococcus pyogenes. Pielęgniarki mają również uzyskać możliwość samodzielnego ordynowania określonych leków.
Po wejściu nowych przepisów w życie możliwe będzie włączenie porady infekcyjnej pielęgniarki do katalogu świadczeń gwarantowanych podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). Przewidziano także dostęp do dokumentacji medycznej pacjenta na potrzeby ordynacji leków i wystawiania recept w ramach kontynuacji leczenia.
Zmiany dotyczą również położnych. Ministerstwo planuje zniesienie wymogu posiadania dodatkowego certyfikatu uprawniającego do pobierania materiału z szyjki macicy na potrzeby badań przesiewowych, obejmujących test molekularny HPV HR oraz cytologię na podłożu płynnym (LBC). Podstawą mają być kompetencje zdobywane podczas kształcenia zawodowego i wykonywania zawodu.
Porada fizjoterapeutyczna jako świadczenie gwarantowane
Ministerstwo Zdrowia prowadzi prace nad wprowadzeniem porady fizjoterapeutycznej do koszyka świadczeń gwarantowanych w fizjoterapii ambulatoryjnej i domowej.
Agnieszka Stępień, prezes Krajowej Rady Fizjoterapeutów, wskazała, że rozmowy dotyczące rozszerzenia kompetencji fizjoterapeutów trwają od dłuższego czasu. Zmiany mają umożliwić pełniejsze wykorzystanie ich kwalifikacji, zwiększyć efektywność opieki fizjoterapeutycznej i uprościć ścieżkę pacjenta w systemie ochrony zdrowia.
Diagności laboratoryjni z nowymi kompetencjami w krwiodawstwie
Projekt zmian dotyczących publicznej służby krwi przewiduje umożliwienie diagnostom laboratoryjnym kwalifikowania dawców oraz pobierania donacji.
Podczas spotkania poruszono również problem braku kompleksowych regulacji dotyczących genetyki i ochrony genomu ludzkiego. Samorząd diagnostów laboratoryjnych postuluje pilne rozpoczęcie prac legislacyjnych. Potrzebę zmian potwierdzają ustalenia Najwyższej Izby Kontroli, która wskazała na istotne luki prawne w tym obszarze.
Ratownicy medyczni oczekują zmian w kompetencjach i wynagrodzeniach
Resort zadeklarował kontynuację prac nad przepisami dotyczącymi wykonywania zawodu ratownika medycznego, m.in. w szpitalnych oddziałach ratunkowych. Krajowa Izba Ratowników Medycznych ponowiła również postulat nowelizacji tabeli współczynników pracy i zmiany grup zaszeregowania ratowników. Kwestie te pozostają przedmiotem prac Zespołu Trójstronnego.
Mateusz Komza, prezes Krajowej Rady Ratowników Medycznych, zwrócił ponadto uwagę na trudną sytuację części dyspozytorni medycznych. Samorząd proponuje zmiany systemowe, jednak Ministerstwo Zdrowia na obecnym etapie nie planuje głębokiej reformy. Kolejne rozmowy dotyczące ograniczenia istniejących problemów mają odbyć się w tygodniu rozpoczynającym się 9 listopada.
Ministerstwo Zdrowia zapowiada dalszą współpracę z samorządami
W spotkaniu 4 listopada uczestniczyły ministra zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda oraz wiceministry Katarzyna Kacperczyk i Katarzyna Kęcka.
Samorządy zawodowe reprezentowali: Monika Pintal-Ślimak, prezes Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych, Mariola Łodzińska, prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, Agnieszka Stępień i Dalia Woźnica z Krajowej Rady Fizjoterapeutów, Mateusz Komza, prezes Krajowej Rady Ratowników Medycznych, Marian Witkowski, wiceprezes Naczelnej Rady Aptekarskiej, oraz Piotr Winciunas, sekretarz Naczelnej Rady Lekarskiej.
– Są podejmowane konkretne działania z naszej strony, ale zdajemy sobie sprawę, że to początek drogi – powiedziała Jolanta Sobierańska-Grenda.
Spotkanie stanowiło kontynuację rozmów rozpoczętych pod koniec lipca 2026 r. Według Ministerstwa Zdrowia znacząca większość zgłoszonych wówczas postulatów jest już realizowana, a pozostałe będą omawiane podczas kolejnych spotkań i prac z poszczególnymi samorządami.
Resort wspiera również rozwój kompetencji zawodowych ze środków programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS). Finansowane działania obejmują kształcenie pielęgniarek i położnych, kursy dla diagnostów laboratoryjnych, rozwój kompetencji lekarzy, doskonalenie zawodowe ratowników medycznych oraz kształcenie praktyczne fizjoterapeutów.
Główne wnioski
- Farmaceuci mają otrzymać szersze uprawnienia do wystawiania recept, kontynuowania farmakoterapii oraz udziału w profilaktyce i monitorowaniu stanu zdrowia pacjentów.
- Porada infekcyjna pielęgniarki może zostać świadczeniem gwarantowanym POZ po wejściu w życie przepisów umożliwiających samodzielne wykonywanie testów na COVID-19, grypę A i B, RSV oraz Streptococcus pyogenes i ordynowanie określonych leków.
- Ministerstwo Zdrowia pracuje nad wprowadzeniem porady fizjoterapeutycznej do świadczeń gwarantowanych oraz umożliwieniem diagnostom laboratoryjnym kwalifikowania dawców krwi i pobierania donacji.
- Krajowa Izba Ratowników Medycznych domaga się zmian w grupach zaszeregowania i współczynnikach pracy, a resort zapowiada dalsze rozmowy dotyczące kompetencji ratowników i problemów dyspozytorni medycznych.
Źródło:
- https://www.gov.pl/web/zdrowie/wspolpraca-z-samorzadami-zawodowymi-z-korzyscia-dla-pacjentow-w-resorcie-odbylo-sie-kolejne-spotkanie-ministra-zdrowia-z-przedstawicielami-samodzielnych-zawodow-medycznych
