Krajowa Rada Ratowników Medycznych proponuje gruntowną zmianę organizacji dyspozytorni medycznych w Polsce. Wszystkie dyspozytornie oraz stanowiska wojewódzkich koordynatorów ratownictwa medycznego miałyby zostać przeniesione z urzędów wojewódzkich do jednej, ogólnopolskiej struktury Krajowego Centrum Monitorowania Ratownictwa Medycznego. Jednocześnie KCMRM zostałoby wyodrębnione z Lotniczego Pogotowia Ratunkowego i działało jako samodzielna jednostka nadzorowana przez ministra zdrowia. Samorząd ratowników argumentuje, że centralizacja pozwoliłaby m.in. ujednolicić procedury, politykę kadrową i wynagrodzenia oraz usprawnić koordynację systemu PRM w sytuacjach obejmujących kilka województw.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak Krajowa Rada Ratowników Medycznych chce zmienić organizację dyspozytorni medycznych.
- Jakie zadania miałoby przejąć samodzielne Krajowe Centrum Monitorowania Ratownictwa Medycznego.
- Dlaczego KRRM wskazuje na problemy z wynagrodzeniami, zatrudnieniem i koordynacją systemu PRM.
- Jakich zmian w ustawie o Państwowym Ratownictwie Medycznym wymagałaby proponowana reforma.
Krajowa Rada Ratowników Medycznych proponuje zmianę modelu dyspozytorni
Propozycje znalazły się w Stanowisku nr 9/2026 Krajowej Rady Ratowników Medycznych w sprawie rozwiązań systemowych służących poprawie sytuacji w dyspozytorniach medycznych (KIRM-KRRM-S-9), w wersji 1.0. Dokument stanowi załącznik do uchwały Krajowej Rady Ratowników Medycznych nr 279/KR/2026 z 7 września 2026 r.
Samorząd zawodowy proponuje powrót do idei jednego podmiotu odpowiedzialnego za organizację i koordynację dyspozytorni medycznych w całym kraju. Obecnie dyspozytornie oraz wojewódzcy koordynatorzy ratownictwa medycznego funkcjonują w strukturach urzędów wojewódzkich, natomiast KCMRM działa w ramach Lotniczego Pogotowia Ratunkowego.
Według Rady taki model prowadzi do rozproszenia odpowiedzialności i utrudnia prowadzenie jednolitej polityki organizacyjnej. W dokumencie wskazano m.in. na różnice pomiędzy województwami dotyczące organizacji pracy, zatrudnienia, wynagrodzeń, procedur operacyjnych oraz zarządzania personelem.
Wszystkie dyspozytornie medyczne miałyby trafić do KCMRM
Główna propozycja zakłada przeniesienie wszystkich dyspozytorni medycznych oraz stanowisk wojewódzkich koordynatorów ratownictwa medycznego do KCMRM. Centrum odpowiadałoby za bieżące monitorowanie i koordynację systemu, procedury operacyjne, analizy jego funkcjonowania, szkolenia dyspozytorów medycznych oraz utrzymanie i rozwój SWD PRM.
KCMRM miałoby być jednocześnie samodzielną jednostką pozostającą pod nadzorem ministra właściwego do spraw zdrowia. Zdaniem autorów stanowiska pozwoliłoby to stworzyć jeden system organizacyjny, kadrowy, finansowy i operacyjny dla dyspozytorni w całej Polsce.
Centralizacja miałaby objąć także nabór pracowników i politykę wynagrodzeń. KCMRM mogłoby prowadzić ogólnokrajową rekrutację dyspozytorów i wojewódzkich koordynatorów, reagować na niedobory kadrowe oraz ustalać zasady wynagradzania na poziomie całego systemu.
Różnice w wynagrodzeniach i „turystyka dyżurowa”
Jednym z problemów wskazanych przez Krajową Radę Ratowników Medycznych jest brak jednolitych warunków zatrudnienia i wynagradzania dyspozytorów medycznych. Poszczególne urzędy wojewódzkie organizują pracę tych jednostek odrębnie.
Według Rady różnice w wynagrodzeniach prowadzą m.in. do zjawiska określanego w stanowisku jako „turystyka dyżurowa”. Dyspozytorzy podejmują dyżury w tych dyspozytorniach, które oferują korzystniejsze warunki finansowe.
Samorząd zwraca również uwagę na relację pomiędzy wymaganiami wobec dyspozytorów a wysokością ich wynagrodzeń. Osoby pracujące na tych stanowiskach podejmują decyzje dotyczące m.in. pilności wyjazdu zespołu ratownictwa medycznego, prowadzenia resuscytacji krążeniowo-oddechowej przez telefon czy wykorzystania specjalistycznych zasobów systemu.
Zdaniem Rady stanowiska dyspozytorskie powinny być atrakcyjne dla najbardziej doświadczonych praktyków, posiadających wieloletnie doświadczenie w ZRM lub szpitalnych oddziałach ratunkowych. Wynagrodzenia powinny więc pozostawać co najmniej konkurencyjne wobec stawek dostępnych w ZRM i SOR.
Ratownicy wskazują na problem z odpowiedzialnością za system
Krajowa Rada Ratowników Medycznych krytycznie ocenia także obecny podział kompetencji pomiędzy Ministerstwo Zdrowia i wojewodów.
Zgodnie z art. 19 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym minister zdrowia sprawuje nadzór nad funkcjonowaniem systemu na terenie kraju, natomiast planowanie, organizowanie, koordynowanie i nadzorowanie PRM w województwie należy do zadań wojewody.
Rada przywołuje w tym zakresie pismo podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia Katarzyny Kacperczyk z 3 sierpnia 2026 r. skierowane do Piotra Dymona, przewodniczącego Zarządu Krajowego Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Ratowników Medycznych. W piśmie wskazano, że za organizację, funkcjonowanie i zapewnienie obsady dyspozytorni zgodnie z wojewódzkim planem działania systemu PRM odpowiada wojewoda.
Według samorządu ratowników taki podział utrudnia stworzenie jednolitego pionowego systemu zarządzania, szczególnie potrzebnego podczas zdarzeń masowych, katastrof i sytuacji kryzysowych wymagających współpracy kilku województw.
Krajowy koordynator ratownictwa medycznego miałby rzeczywiście zacząć działać
W proponowanym modelu KCMRM miałoby również powstać stanowisko krajowego koordynatora ratownictwa medycznego. Funkcja ta jest już przewidziana w ustawie o PRM, jednak – jak wskazuje Krajowa Rada Ratowników Medycznych – nie została dotychczas obsadzona przez ministra zdrowia.
Do ustawowych zadań krajowego koordynatora należy m.in. rozstrzyganie określonych sporów dotyczących przyjęcia pacjenta do szpitala, jeżeli transport odbywa się pomiędzy województwami, oraz koordynowanie współpracy wojewódzkich koordynatorów w zdarzeniach wymagających wykorzystania jednostek systemu z więcej niż jednego województwa.
Rada uważa, że koordynacja na poziomie krajowym powinna być realnie dostępna przez całą dobę. Mechanizm ten miałby być wykorzystywany nie tylko w sporach dotyczących przyjęcia pacjenta, ale również podczas zdarzeń z dużą liczbą poszkodowanych, katastrof, zagrożeń HAZMAT lub CBRNE, awarii infrastruktury czy ograniczenia możliwości działania części systemu.
Samorząd proponuje również rewizję art. 20a ust. 1 ustawy o PRM. Obecne przepisy przewidują, że funkcję krajowego koordynatora może pełnić sekretarz albo podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia.
KCMRM miałoby przejąć również odpowiedzialność za łączność radiową
Zakres reformy proponowanej przez Radę jest szerszy niż samo przeniesienie dyspozytorni. Samodzielne KCMRM miałoby zostać operatorem łączności radiowej systemu PRM i przejąć od SP ZOZ Lotniczego Pogotowia Ratunkowego ogólnokrajową rezerwację pasma radiowego 169 MHz.
Centrum uzyskałoby również kompetencje audytowe dotyczące infrastruktury radiowej. Obejmowałyby one m.in. okresowe kontrole sieci radiowych w dyspozytorniach i u dysponentów ZRM oraz ocenę ciągłości sygnału, szyfrowania i integracji z rozwiązaniami SWD PRM.
KCMRM miałoby także określać jednolite wymagania techniczne dla radiostacji stacjonarnych, przewoźnych i przenośnych kupowanych ze środków publicznych.
Jeden system audytu zamiast kontroli prowadzonych w kilku strukturach
Kolejnym elementem propozycji jest utworzenie w KCMRM wyspecjalizowanego pionu audytu, kontroli wewnętrznej i analiz jakościowych dyspozytorni medycznych.
Według Rady jeden centralny system mógłby przejąć zadania kontrolne realizowane obecnie przez Ministerstwo Zdrowia i urzędy wojewódzkie. Resort otrzymywałby standaryzowane raporty dotyczące jakości funkcjonowania dyspozytorni, a wojewodowie nie musieliby prowadzić specjalistycznych kontroli procedur medycznych.
Centralne monitorowanie miałoby ponadto pozwalać na porównywanie obciążenia poszczególnych dyspozytorni, poziomu ich obsady, jakości realizowanych zadań i wykorzystania zasobów.
KCMRM miałoby zostać wyłączone ze struktur Lotniczego Pogotowia Ratunkowego
Warunkiem centralizacji ma być zmiana statusu samego KCMRM. Obecnie Centrum funkcjonuje w strukturze Lotniczego Pogotowia Ratunkowego, które jednocześnie jest jednym z dysponentów zespołów ratownictwa medycznego.
Zdaniem Krajowej Rady Ratowników Medycznych połączenie w jednym podmiocie funkcji związanych z ogólnokrajowym monitorowaniem i koordynacją systemu oraz roli dysponenta ZRM byłoby niewłaściwe. Dlatego KCMRM powinno zostać wyodrębnione z LPR i uzyskać samodzielność organizacyjną.
Takie rozwiązanie ma zapewnić niezależność Centrum od wszystkich dysponentów zespołów ratownictwa medycznego i bezstronność w wykonywaniu zadań związanych z monitorowaniem, analizą, audytem i koordynacją.
Centralizacja nie wymaga dodatkowych pieniędzy na podstawowe funkcjonowanie
W stanowisku znalazła się również analiza finansowa proponowanej reformy. Według Krajowej Rady Ratowników Medycznych zmiana miałaby być neutralna dla budżetu państwa w zakresie obecnych podstawowych kosztów funkcjonowania dyspozytorni.
Wynagrodzenia dyspozytorów i wojewódzkich koordynatorów oraz koszty działania dyspozytorni są już finansowane z budżetu państwa. Reforma zakładałaby przeniesienie istniejących strumieni finansowych z 16 urzędów wojewódzkich do centralnego KCMRM.
Rada zakłada również wykorzystanie dotychczasowej infrastruktury dyspozytorni, powstałej w latach 2018-2021 – lokali, stanowisk dyspozytorskich oraz sprzętu IT. Według autorów propozycji nie byłoby więc konieczności budowania infrastruktury nowego systemu od podstaw.
Potencjalnych oszczędności samorząd ratowników szuka natomiast w ograniczeniu powielających się kosztów administracyjnych, księgowych, prawnych i przetargowych. W ocenie Rady część uzyskanych w ten sposób środków mogłaby zostać wykorzystana na poprawę wynagrodzeń dyspozytorów.
Reforma wymagałaby zmian w ustawie o Państwowym Ratownictwie Medycznym
Propozycje przedstawione przez Krajową Radę Ratowników Medycznych nie są jeszcze obowiązującymi zmianami ani projektem ustawy. To stanowisko samorządu zawodowego i propozycja modelu, który miałby stać się przedmiotem dalszej dyskusji nad funkcjonowaniem dyspozytorni medycznych.
Jego wdrożenie wymagałoby kompleksowej nowelizacji ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym. Zmiany musiałyby objąć m.in. status i kompetencje KCMRM, organizację dyspozytorni, pozycję wojewódzkich koordynatorów ratownictwa medycznego, zasady zatrudniania pracowników oraz finansowanie nowej struktury.
Krajowa Rada Ratowników Medycznych apeluje o rozpoczęcie szerokiej debaty z interesariuszami systemu. Za docelowy model uznaje jeden, niezależny organizacyjnie system zarządzania dyspozytorniami medycznymi w całej Polsce, pozostający pod nadzorem ministra zdrowia.
Główne wnioski
- KRRM proponuje przeniesienie wszystkich dyspozytorni medycznych i wojewódzkich koordynatorów do KCMRM, zamiast pozostawiania ich w strukturach 16 urzędów wojewódzkich.
- KCMRM miałoby zostać wyodrębnione ze struktur Lotniczego Pogotowia Ratunkowego i działać jako samodzielna jednostka nadzorowana przez ministra zdrowia.
- Centralizacja miałaby umożliwić ujednolicenie rekrutacji, wynagrodzeń i procedur operacyjnych oraz sprawniejsze reagowanie na niedobory kadrowe w dyspozytorniach.
- Realizacja propozycji KRRM wymagałaby kompleksowych zmian w ustawie o Państwowym Ratownictwie Medycznym, obejmujących m.in. status KCMRM, organizację dyspozytorni, zatrudnienie i finansowanie.
Źródło:
- https://kirm.org.pl/stanowisko-krajowej-rady-ratownikow-medycznych-w-sprawie-dyspozytorni-medycznych/
