Podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Regulacji Rynku Aptecznego i Produktów Leczniczych, które odbyło się 8 czerwca 2026 r., przedstawiono dwa odrębne kierunki zmian w Prawie farmaceutycznym. Propozycje dotyczą zarówno zasad funkcjonowania aptek, jak i regulacji rynku. Część z nich spotkała się z poparciem przedsiębiorców, inne wywołały zdecydowany sprzeciw środowiska aptekarskiego.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zmiany dla aptek zaproponowała Fundacja Blisko Ciebie.
- Jakie postulaty dotyczące rynku aptecznego przedstawił Związek Aptek Franczyzowych.
- Dlaczego Naczelna Izba Aptekarska krytykuje część przedstawionych propozycji.
Projekt Fundacji Blisko Ciebie zakłada zmiany w funkcjonowaniu aptek
Jednym z omawianych dokumentów był projekt przygotowany przez Fundację Blisko Ciebie, który podczas posiedzenia prezentował Leszek Jargan, przewodniczący Rady Fundacji. Wśród przedstawionych propozycji znalazły się rozwiązania dotyczące dziedziczenia aptek, możliwości przenoszenia zezwoleń w określonych sytuacjach losowych, zasad otwierania nowych placówek oraz relacji pomiędzy organami nadzoru.
Autorzy projektu postulują utrzymanie obowiązujących kryteriów geograficzno-demograficznych przy uruchamianiu nowych aptek, wprowadzenie sankcji za tzw. słupowanie oraz doprecyzowanie współpracy Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej i Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przy kontroli powiązań kapitałowych.
Wśród propozycji znalazły się również rozwiązania dotyczące podatku od nieruchomości dla aptek oraz zwolnienia z części opłat związanych z uzyskaniem zezwolenia na prowadzenie placówki w miejscach określanych jako „białe plamy”.
Najwięcej emocji wzbudziła jednak propozycja dotycząca dyżurów nocnych i świątecznych. Zgodnie z przedstawioną koncepcją podczas nocnych dyżurów oraz w dni ustawowo wolne od pracy w aptece mógłby samodzielnie pracować technik farmaceutyczny posiadający co najmniej dziesięcioletnie doświadczenie zawodowe.
Zwolennicy rozwiązania argumentowali, że rynek od lat zmaga się z niedoborem farmaceutów, a technicy farmaceutyczni dysponują obecnie szerszym zakresem kompetencji niż jeszcze kilka lat temu.
Jargan przekonywał również, że właściciele aptek uruchomionych przed wejściem w życie przepisów „Apteka dla Aptekarza” powinni nadal funkcjonować na zasadach obowiązujących w momencie rozpoczęcia działalności, a późniejsze zmiany legislacyjne nie powinny wpływać na ich sytuację prawną.
Związek Aptek Franczyzowych wrócił do tematu limitów koncentracyjnych
Drugim omawianym projektem były propozycje prezentowane przez Związek Aptek Franczyzowych. Dokument podczas posiedzenia przedstawił prezes ZAF Mariusz Kisiel. Jednym z tematów była kwestia limitów koncentracyjnych obowiązujących na rynku aptecznym.
Przedstawiciel organizacji wskazywał na rozwiązania funkcjonujące we Włoszech, gdzie udział jednego podmiotu w rynku regionalnym ograniczono do 20%. Według autorów propozycji podobny model mógłby stać się punktem wyjścia do dyskusji również w Polsce. Ostateczny poziom limitu wymagałby szczegółowych analiz i konsultacji, między innymi z UOKiK.
ZAF: cyfryzacja tak, apteka bez farmaceuty nie
Kilka dni przed posiedzeniem Parlamentarnego Zespołu ds. Regulacji Rynku Aptecznego i Produktów Leczniczych swoje stanowisko w mediach społecznościowych przedstawił prezes ZAF Mariusz Kisiel.
Organizacja poinformowała o poparciu dla kierunku prac nad projektem dotyczącym recept oraz zaprezentowała własne postulaty deregulacyjne. Wśród nich znalazły się propozycje pełnej cyfryzacji dokumentacji aptecznej, wykorzystania Systemu Informacji Medycznej do wspierania obliczeń dawkowania leków, rozwoju recepty kontynuowanej jako elementu opieki farmaceutycznej oraz rozszerzenia form wykonywania zawodu farmaceuty.
ZAF opowiedział się także za rozwojem nowych usług farmaceutycznych, obejmujących między innymi przygotowywanie leków w ramach profesjonalnego baxteringu oraz bezpieczniejsze zasady wydawania zamienników leków.
Jednocześnie organizacja zajęła jednoznaczne stanowisko wobec pomysłu funkcjonowania aptek bez obecności farmaceuty. Związek podkreślił, że nie popiera rozwiązań umożliwiających zastępowanie magistrów farmacji technikami farmaceutycznymi i uznaje takie praktyki za zagrożenie dla bezpieczeństwa pacjentów.
ZAF odniósł się również do dyskusji o dostarczaniu leków na receptę do domów pacjentów. Według organizacji taka usługa może w przyszłości pojawić się na rynku, jednak powinna być realizowana wyłącznie w ramach odpowiednio zabezpieczonych procedur oraz przy udziale wyspecjalizowanych podmiotów.
Naczelna Izba Aptekarska ostro krytykuje część propozycji
Po zakończeniu debaty stanowisko opublikowała również Naczelna Izba Aptekarska. Samorząd aptekarski ocenił, że część prezentowanych propozycji może negatywnie wpłynąć na bezpieczeństwo pacjentów oraz osłabić rolę farmaceuty w systemie ochrony zdrowia.
Prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej dr Marek Tomków sprzeciwił się koncepcji zastępowania magistrów farmacji technikami farmaceutycznymi podczas dyżurów nocnych i świątecznych. NIA wskazuje, że każdy zawód medyczny posiada własny zakres kompetencji, a obniżanie wymagań kadrowych nie powinno być sposobem na rozwiązywanie problemów organizacyjnych rynku.
Samorząd podtrzymał również poparcie dla zasad „Apteki dla Aptekarza”, argumentując, że obowiązujące regulacje ograniczają ryzyko nadmiernej koncentracji rynku i przejmowania aptek przez duże grupy kapitałowe.
NIA sprzeciwia się również pomysłowi różnicowania zasad funkcjonowania aptek w zależności od daty uzyskania zezwolenia. Zdaniem samorządu aptekarskiego przepisy powinny być stosowane jednakowo wobec wszystkich uczestników rynku.
NIA zwróciła także uwagę, że obowiązujące przepisy już dziś przewidują możliwość dziedziczenia działalności aptecznej oraz przenoszenia praw w określonych sytuacjach. Według Izby twierdzenia o całkowitym braku takich rozwiązań nie znajdują odzwierciedlenia w aktualnym stanie prawnym.
Samorząd poparł natomiast zaostrzenie sankcji za tzw. słupowanie oraz działania mające przeciwdziałać obchodzeniu przepisów antykoncentracyjnych.
Główne wnioski
- Fundacja Blisko Ciebie zaproponowała m.in. możliwość samodzielnej pracy technika farmaceutycznego z co najmniej 10-letnim stażem podczas dyżurów nocnych i świątecznych.
- Związek Aptek Franczyzowych przedstawił propozycje dotyczące limitów koncentracyjnych, cyfryzacji dokumentacji aptecznej oraz rozwoju nowych usług farmaceutycznych.
- ZAF sprzeciwił się funkcjonowaniu aptek bez farmaceuty, uznając zastępowanie magistrów farmacji technikami za rozwiązanie mogące wpływać na bezpieczeństwo pacjentów.
- Naczelna Izba Aptekarska odrzuciła pomysł zastępowania farmaceutów technikami, broniła zasad „Apteki dla Aptekarza” oraz poparła zaostrzenie sankcji za tzw. słupowanie.
Źródło:
- https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/transmisje.xsp?unid=3E50CEE49210BE4EC1258DF100373A68#
- Mariusz Kisiel / Linkedin
- https://www.nia.gov.pl/2026/06/08/nie-ma-zgody-na-apteke-bez-farmaceuty-stanowcza-obrona-niezaleznosci-farmaceutow-i-bezpieczenstwa-lekowego/
