Zarówno Związek Aptekarzy Pracodawców Polskich Aptek, jak i Dolnośląska Izba Aptekarska we Wrocławiu informują o złożeniu skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzje Głównego Inspektora Farmaceutycznego dotyczące przeniesienia zezwoleń na prowadzenie aptek. Według obu organizacji część rozstrzygnięć stoi w sprzeczności z ugruntowaną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą w ostatnich latach sam GIF wcześniej wywalczył.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie działania GIF budzą sprzeciw organizacji aptekarskich.
- Dlaczego ZAPPA i DIA kierują skargi do WSA w Warszawie.
- Co wynika z orzeczeń NSA, które miały umocnić stosowanie AdA.
Orzecznictwo NSA miało wzmocnić AdA
Związek Aptekarzy Pracodawców Polskich Aptek (ZAPPA) przypomina, że w 2023 r. GIF – przy wsparciu organizacji samorządowych – wygrał przed NSA serię kluczowych spraw, w tym o sygnaturach II GSK 1374/19, II GSK 1387/19, II GSK 1452/19, II GSK 719/20 oraz II GSK 720/20. Uporządkowały one dwie fundamentalne kwestie:
- że regulacje AdA stosuje się do wszystkich zezwoleń, także tych sprzed wejścia ustawy w życie,
- że w spółce jawnej prowadzącej aptekę wspólnik może być zastąpiony wyłącznie przez farmaceutę lub spółkę farmaceutów.
ZAPPA podkreśla, że orzeczenia te zamknęły możliwość obchodzenia AdA poprzez „podmianę” wspólników spółek jawnych na spółki z o.o. należące do sieci aptecznych.
Jednak – jak informuje ZAPPA – w 2025 r. GIF wydał serię decyzji, które w uzasadnieniach wprost odrzucały linię orzeczniczą NSA. Wskazywano przy tym m.in. pięć rozstrzygnięć dotyczących podmiotów działających – według ZAPPA – w sieci „Apteki Słoneczne”: decyzje z 16 września, 26 września, 30 października oraz 18 listopada 2025 r. W ocenie związku otwiera to drogę do omijania barier antykoncentracyjnych.
DIA: siedem skarg i zarzut naruszenia zasad postępowania administracyjnego
Dolnośląska Izba Aptekarska we Wrocławiu również wskazuje na powtarzalność problemów. W IV kwartale 2025 r. złożyła 7 skarg do WSA na decyzje i postanowienia GIF dotyczące przeniesienia zezwoleń na prowadzenie aptek.
Z komunikatu DIA wynika, że we wszystkich tych sprawach chodziło o przeniesienie zezwolenia na rzecz podmiotów zależnych – zdaniem Izby – od sieci aptecznych. Izba wylicza nieprawidłowości, które – jak ocenia – naruszały podstawowe standardy procedury administracyjnej. Wśród nich:
- pomijanie wskazań NSA do dalszego postępowania,
- marginalizowanie ukształtowanej linii orzeczniczej z lat 2020–2022,
- brak przeprowadzenia dowodów wymaganych w sprawach dotyczących przeniesienia zezwoleń,
- utrudnianie wglądu do akt, zwłaszcza w części dotyczącej oceny spełnienia wymogów antykoncentracyjnych,
- udostępnianie jedynie fragmentów akt, co uniemożliwia pełną kontrolę decyzji.
W kilku sprawach – np. dotyczących aptek w Głogowie, Bolesławcu i Wrocławiu – Izba zarzuciła, że organ administracyjny nie wykazał, iż przejmujące podmioty nie są kontrolowane przez sieć apteczną, a mimo to rozstrzygnięcia były dla nich korzystne.
DIA alarmuje: kontrola zgodności decyzji z prawem staje się fikcyjna
W komunikacie podkreślono, że działania GIF sprawiają, iż Izba – jako uczestnik postępowania – była traktowana jak „uczestnik drugiej kategorii”. Brak dostępu do pełnych akt miał prowadzić do sytuacji, w której kontrola sądowa staje się iluzoryczna, bo organizacja nie dysponuje materiałem dowodowym, którego pojawienia się powinna oczekiwać zgodnie z procedurą.
DIA wskazuje również, że zachowanie organu nie zmierza do wyegzekwowania przepisów antykoncentracyjnych ustawy, lecz do wydawania decyzji korzystnych dla podmiotów kontrolowanych przez sieci apteczne. Skala zjawiska – jak zaznacza Izba – nie jest incydentalna i powinna budzić publiczny sprzeciw.
Rosnące napięcia w sektorze aptecznym
ZAPPA i DIA wskazują na wspólny problem: odejście GIF od rozstrzygnięć sądowych i przepisów antykoncentracyjnych, które miały stabilizować rynek. Organizacje zapowiadają dalsze działania prawne. Sprawy, które trafią do sądów administracyjnych w 2026 r., mogą przesądzić o praktycznym funkcjonowaniu AdA w kolejnych latach.
Główne wnioski
- ZAPPA i DIA złożyły skargi do WSA w Warszawie po serii decyzji GIF dotyczących przeniesienia zezwoleń aptek na podmioty, które według organizacji są zależne od sieci aptecznych.
- GIF wydał w 2025 r. decyzje sprzeczne z linią NSA, mimo że wcześniejsze wyroki – m.in. II GSK 1374/19, 1387/19, 1452/19, 719/20 i 720/20 – sam organ wywalczył, wzmacniając zasady AdA.
- DIA wskazuje siedem spraw z naruszeniami proceduralnymi, w tym brak pełnego dostępu do akt i pomijanie dowodów dotyczących spełniania wymogów antykoncentracyjnych.
- Organizacje ostrzegają przed osłabieniem AdA, które może wpłynąć na rozwój sieci aptecznych i destabilizację zasad dotyczących koncentracji rynku.
Źródło:
- https://aptekarze.org.pl/bezkompromisowa-walka-gif-z-samym-soba/
- https://dia.oia.gov.pl/aktualnosci/komunikat-dia-w-sprawie-zlozonych-przez-nia-w-iv-kwartale-2025-r-skarg-do-wojewodzkiego-sadu-administracyjnego-w-warszawie/
