Ministerstwo Zdrowia nadal nie otrzymało wykonawczej wersji wyroku belgijskiego sądu w sprawie nieodebranych szczepionek przeciw COVID-19. Jak ustalił reporter RMF FM Michał Dobrołowicz, brak doręczenia dokumentu wstrzymuje formalne działania Polski. Stawką pozostaje ponad 5,6 mld zł oraz odbiór dziesiątek milionów dawek preparatu.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie znaczenie ma brak doręczenia wyroku dla procedury apelacyjnej.
- Jakiej kwoty i liczby dawek dotyczy spór z firmą Pfizer.
- Jakie działania zapowiada rząd w odpowiedzi na wyrok sądu w Brukseli.
- Jakie konsekwencje dla systemu ochrony zdrowia wskazali przedstawiciele rządu.
Brak doręczenia wyroku blokuje procedury
Z ustaleń RMF FM wynika, że do resortu zdrowia trafił jedynie odpis wyroku Sądu Pierwszej Instancji w Brukseli z 1 kwietnia 2026 r. Nie doręczono natomiast jego kopii wykonawczej, która ma kluczowe znaczenie proceduralne.
Dopiero formalne doręczenie uruchamia bieg 60-dniowego terminu na złożenie apelacji zgodnie z prawem belgijskim. Do tego momentu Polska nie musi podejmować działań procesowych ani finansowych.
Resort zdrowia przekazał RMF FM, że ze względu na brak doręczenia wyroku nie podjęto żadnych działań finansowych.
Rząd zapowiada apelację i analizuje scenariusze
Wiceministra zdrowia Katarzyna Kacperczyk w rozmowie z reporterem RMF FM Michałem Dobrołowiczem zapowiedziała, że Polska planuje złożyć apelację.
Rozważany jest także wniosek o zawieszenie wykonalności wyroku do czasu jego rozpatrzenia. Jednocześnie obowiązujące prawo belgijskie przewiduje konieczność zapłaty zasądzonej kwoty przed wniesieniem apelacji.
Wyrok z 1 kwietnia: miliardy złotych i miliony dawek
Przypomnijmy: 1 kwietnia 2026 r. francuskojęzyczny Sąd Pierwszej Instancji w Brukseli uznał, że Polska nie miała podstaw do jednostronnego odstąpienia od umowy zawartej w ramach unijnego mechanizmu zakupowego.
Sąd zobowiązał Polskę do:
- zapłaty 5 644 290 747 zł (ok. 1,3 mld euro),
- odbioru ok. 64 mln dawek szczepionki przeciw COVID-19.
Sprawa dotyczyła zarówno Polski, jak i Rumunii i była elementem wspólnego mechanizmu zakupowego realizowanego przez Komisję Europejską.
Nadwyżki i decyzje z 2022 roku
Geneza konfliktu sięga 2022 r., gdy Polska odmówiła przyjmowania kolejnych dostaw szczepionek. Powodem była nadwyżka preparatów – w magazynach Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych znajdowało się ponad 20 mln dawek.
Rząd argumentował, że:
- dalsze dostawy prowadziłyby do utylizacji szczepionek,
- wiązałoby się to z dodatkowymi kosztami i obciążeniem logistycznym,
- sytuacja epidemiczna uległa zmianie,
- wpływ miała także wojna w Ukrainie.
Sąd nie uznał tych argumentów za wystarczające do uchylenia zobowiązań kontraktowych.
Briefing rządu: realne konsekwencje dla systemu
Dzień po ogłoszeniu wyroku, 2 kwietnia 2026 r., odbył się briefing z udziałem ministry zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy oraz ministra finansów i gospodarki Andrzeja Domańskiego.
Ministra zdrowia wskazała, że kwota ok. 6 mld zł odpowiada rocznym wydatkom w kluczowych segmentach systemu ochrony zdrowia, takich jak:
- leczenie onkologiczne,
- ratownictwo medyczne,
- opieka nad dziećmi i młodzieżą.
Wskazała również, że zakontraktowane preparaty nie znajdą zastosowania i będą przeznaczone do utylizacji.
– Tę decyzję o zerwaniu kontraktu nie podjęła Komisja Europejska, nie podjęła tej decyzji Bruksela, tę decyzję podjął rząd PiS, rząd Mateusza Morawieckiego. W efekcie Polsce zostanie wystawiony rachunek na kwotę niemal 6 mld złotych. Ten rachunek potencjalnie zapłaci każda polska rodzina, każdy emeryt – mówił podczas briefingu minister finansów.
Główne wnioski
- Brak doręczenia wyroku wstrzymuje bieg 60-dniowego terminu na apelację i działania finansowe Polski.
- Kwota sporu wynosi 5 644 290 747 zł i obejmuje odbiór ok. 64 mln dawek szczepionki przeciw COVID-19.
- Rząd planuje apelację oraz analizuje wniosek o zawieszenie wykonalności wyroku.
- Wyrok wynika z decyzji z 2022 r., gdy Polska odmówiła odbioru szczepionek z powodu m.in. nadwyżek przekraczających 20 mln dawek.
Źródło:
- https://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-wyrok-w-sprawie-szczepionek-firmy-pfizer-polska-wciaz-czeka,nId,8080480
