Polacy znacznie rzadziej palą papierosy, a kontrola nadciśnienia tętniczego poprawiła się w ciągu ostatnich 20 lat. Jednocześnie nadmierna masa ciała, nieleczone nadciśnienie i nierozpoznana cukrzyca nadal pozostają poważnymi problemami zdrowotnymi – pokazują wyniki badania WOBASZ3. Narodowy bilans zdrowia sercowo-naczyniowego Polaków zaprezentowano podczas konferencji „Zdrowie sercowo-naczyniowe Polaków” w Narodowym Instytucie Kardiologii. Badanie pozwala porównać najważniejsze czynniki ryzyka chorób układu krążenia na przestrzeni dwóch dekad.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak w ciągu 20 lat zmienił się odsetek palaczy i kontrola nadciśnienia tętniczego.
- Jak duża jest skala nadmiernej masy ciała, nieleczonego nadciśnienia i nierozpoznanej cukrzycy.
- Jak przeprowadzono badanie WOBASZ3 i jakie badania wykonywano u uczestników.
- Jak wyniki WOBASZ3 mogą być wykorzystane w profilaktyce i leczeniu chorób układu krążenia.
WOBASZ3 pokazuje zmiany w zdrowiu sercowo-naczyniowym Polaków
Wyniki WOBASZ3 przynoszą zarówno informacje o poprawie części wskaźników, jak i dane wskazujące na nadal dużą skalę czynników ryzyka sercowo-naczyniowego. Jedna z największych zmian dotyczy palenia tytoniu. Odsetek osób palących zmniejszył się z 31% do 17%.
Poprawiła się również kontrola nadciśnienia tętniczego. Według przedstawionych danych odsetek pacjentów, u których ciśnienie jest prawidłowo kontrolowane, niemal się podwoił.
Nie zmienia to jednak faktu, że nadciśnienie pozostaje poważnym problemem zdrowotnym. Około 4 mln osób z nadciśnieniem nie otrzymuje leczenia farmakologicznego. Dane WOBASZ3 wskazują więc nie tylko na znaczenie wykrywania choroby, ale również na lukę dotyczącą podejmowania i prowadzenia terapii.
Ponad 18 mln dorosłych Polaków ma nadmierną masę ciała
Jednym z największych problemów ujawnionych w badaniu jest nadmierna masa ciała. Dotyczy ona obecnie ponad 18 mln dorosłych Polaków. To bardzo ważne z perspektywy profilaktyki chorób układu krążenia, ponieważ nadwaga i otyłość należą do czynników związanych m.in. z ryzykiem nadciśnienia tętniczego, zaburzeń metabolicznych i cukrzycy typu 2.
WOBASZ3 wskazuje również na problem nierozpoznanej cukrzycy. Według przedstawionych danych niemal 900 tys. osób w Polsce żyje z cukrzycą, o której nie wie.
Badanie objęło mieszkańców wszystkich 16 województw
WOBASZ3, czyli Wieloośrodkowe Ogólnopolskie Badanie Stanu Zdrowia Ludności, było realizowane na terenie całej Polski. Do projektu wytypowano 107 gmin ze wszystkich 16 województw, a plan badania objął 10 tys. osób.
Uczestnicy byli losowani z ogólnopolskiej bazy PESEL. Udział był bezpłatny i dobrowolny, ale możliwy wyłącznie po otrzymaniu zaproszenia.
Badanie składało się z trzech głównych części. Pierwszą była szczegółowa ankieta obejmująca m.in. styl życia, sposób żywienia, nałogi i zdrowie psychiczne. Druga obejmowała badanie fizykalne – pomiar ciśnienia tętniczego, wzrostu, masy ciała i obwodu talii oraz ocenę wskaźnika BMI. Trzecim elementem były badania laboratoryjne krwi i moczu, obejmujące m.in. oznaczenie lipoproteiny(a).
MZ: dane mają przełożyć się na konkretne rozwiązania
W prezentacji wyników uczestniczyła wiceministra zdrowia Katarzyna Kęcka. Odnosząc się do znaczenia zgromadzonych danych dla dalszych działań w ochronie zdrowia, powiedziała:
– Naszym wspólnym celem jest przekucie tej wiedzy w konkretne rozwiązania, które pomogą Polakom żyć dłużej i w lepszym zdrowiu – mówiła Kęcka.
W konferencji uczestniczyli również wicemarszałek Sejmu Monika Wielichowska, posłanka Katarzyna Piekarska, senator Agnieszka Gorgoń-Komor, prezes Narodowego Funduszu Zdrowia Filip Nowak, a także przedstawiciele Narodowego Instytutu Kardiologii, Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego i zespołu WOBASZ3.
WOBASZ3 pozwala porównać stan zdrowia Polaków na przestrzeni 20 lat
Znaczenie projektu wynika m.in. z możliwości porównania obecnych wyników z danymi zgromadzonymi podczas wcześniejszych edycji WOBASZ. Pozwala to obserwować długoterminowe zmiany dotyczące czynników ryzyka chorób układu krążenia i oceniać efekty prowadzonych działań profilaktycznych.
Zebrane informacje mają służyć również analizie uwarunkowań chorób układu krążenia oraz innych chorób przewlekłych, a także przyczyn umieralności sercowo-naczyniowej. Wyniki mogą być wykorzystywane przy planowaniu kolejnych działań w zakresie profilaktyki, wczesnego wykrywania ryzyka i leczenia.
Projekt koordynuje Narodowy Instytut Kardiologii Stefana Kardynała Wyszyńskiego – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie. WOBASZ3 jest realizowany w ramach Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022-2032, finansowanego przez ministra zdrowia.
Główne wnioski
- W ciągu 20 lat odsetek osób palących spadł z 31% do 17%, a odsetek pacjentów z prawidłowo kontrolowanym nadciśnieniem niemal się podwoił.
- Ponad 18 mln dorosłych Polaków ma nadmierną masę ciała, a około 4 mln osób z nadciśnieniem nie otrzymuje leczenia farmakologicznego.
- Niemal 900 tys. osób w Polsce żyje z nierozpoznaną cukrzycą.
- WOBASZ3 objął 107 gmin we wszystkich 16 województwach, a plan badania zakładał udział 10 tys. osób.
Źródło:
- MZ / X
