Dwa projekty Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu otrzymały łącznie niemal 2,7 mln zł dofinansowania w ramach programu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego „Nauka dla Rozwoju Społeczeństwa”. Pierwszy zakłada opracowanie nowej platformy immunoterapii agresywnych nowotworów złośliwych skóry. Drugi ma pomóc ustalić, jak skutecznie przekazywać wiedzę naukową dzieciom i młodzieży oraz zwiększać ich odporność na dezinformację.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Na jakie dwa projekty Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu otrzymał blisko 2,7 mln zł w ramach programu „Nauka dla Rozwoju Społeczeństwa”.
- Jakie są założenia projektu VirODerm, który wykorzystuje zmodyfikowane wirusy onkolityczne w badaniach nad immunoterapią agresywnych nowotworów skóry, w tym czerniaka, raka z komórek Merkla i raka płaskonabłonkowego.
- Jak naukowcy chcą wykorzystać wirusy HSV-1 i Vaccinia do niszczenia komórek nowotworowych, aktywowania odpowiedzi immunologicznej i wpływania na mikrośrodowisko guza.
- Jakie są założenia drugiego projektu UMW, który ma pomóc ustalić, jak skuteczniej przekazywać wiedzę naukową dzieciom i młodzieży oraz ograniczać ich podatność na dezinformację.
VirODerm: prawie 2 mln zł na nową platformę immunoterapii
Największe dofinansowanie, wynoszące 1 999 690 zł, otrzymał projekt VirODerm. Badania potrwają 36 miesięcy i będą prowadzone pod kierownictwem prof. Jakuba Siednienki oraz prof. Piotra Donizego z Katedry Patologii Klinicznej i Doświadczalnej UMW. Celem projektu jest opracowanie i przetestowanie nowej generacji wirusów onkolitycznych jako platformy immunoterapii dla pacjentów z agresywnymi nowotworami złośliwymi skóry. Badania obejmą czerniaka, raka z komórek Merkla oraz raka płaskonabłonkowego skóry.
Rozwiązanie jest rozwijane przede wszystkim z myślą o chorych, u których standardowe leczenie okazuje się nieskuteczne, a także o pacjentach, którzy nie kwalifikują się do terapii systemowej lub muszą ją przerwać z powodu działań niepożądanych.
Zmodyfikowane wirusy mają atakować nowotwór na kilka sposobów
Naukowcy zamierzają opracować dwa rodzaje rekombinowanych wirusów onkolitycznych, wykorzystując HSV-1 oraz wirus Vaccinia. Ich działanie ma obejmować bezpośrednie niszczenie komórek nowotworowych, ułatwianie komórkom odpornościowym przenikania do guza oraz modyfikowanie jego immunosupresyjnego mikrośrodowiska.
Najbardziej innowacyjnym elementem projektu VirODerm jest połączenie w ramach jednej platformy opartej na zmodyfikowanych wirusach onkolitycznych trzech uzupełniających się mechanizmów: bezpośredniego niszczenia komórek nowotworowych, miejscowej aktywacji odpowiedzi immunologicznej oraz przebudowy macierzy pozakomórkowej guza. Odróżnia to VirODerm od rozwiązań opartych przede wszystkim na samej onkolizie albo na zastosowaniu pojedynczego czynnika immunostymulującego. Platforma jest rozwijana z myślą o czerniaku, raku płaskonabłonkowym skóry i raku z komórek Merkla, a więc nowotworach różniących się biologicznie i klinicznie – wyjaśnia prof. Jakub Siednienko.
Od badań laboratoryjnych do potencjalnej terapii zaawansowanej
Projekt obejmie projektowanie, produkcję i walidację zmodyfikowanych wirusów, a następnie eksperymenty na liniach komórkowych, materiale z biopsji zakwalifikowanych pacjentów oraz modelach zwierzęcych. Oceniane będą m.in. skuteczność onkolityczna i immunologiczna, zmiany w mikrośrodowisku guza oraz markery immunologiczne.
Badacze sprawdzą również, czy wirusy są w stanie wywoływać odpowiedź przeciwnowotworową poza miejscem bezpośredniego działania i uruchamiać pamięć immunologiczną. Rezultatem ma być pakiet danych translacyjnych umożliwiający dalszy rozwój rozwiązania w kierunku produktu leczniczego terapii zaawansowanej.
VirODerm ma być również pierwszym krokiem do utworzenia na kampusie UMW Uniwersyteckiego Centrum Terapii Zaawansowanych Nowotworów Skóry. Koncepcja zakłada połączenie badań nad wirusami onkolitycznymi, celowanymi koniugatami przeciwciało–lek (ADC) oraz modelami organ-on-chip.
Blisko 700 tys. zł na walkę z dezinformacją
Drugi dofinansowany projekt będzie realizowany pod kierownictwem prof. Błażeja Misiaka z Katedry Psychiatrii UMW. Otrzymał 699 930 zł, a jego realizację zaplanowano na 21 miesięcy.
Naukowcy chcą sprawdzić, w jaki sposób prezentować informacje naukowe, aby były zrozumiałe, interesujące i wartościowe dla dzieci, młodzieży oraz młodych dorosłych. Jednym z celów jest również ograniczenie podatności na dezinformację, szczególnie dotyczącą zdrowia i medycyny. Pierwszy etap obejmie naukowców, popularyzatorów oraz internetowych twórców treści naukowych. Badacze przeanalizują m.in. wykorzystywane przez nich źródła, kanały komunikacji i sposoby dostosowywania przekazu do odbiorców. Następnie podobne analizy zostaną przeprowadzone wśród młodych ludzi, aby ustalić, skąd czerpią wiedzę i jakie treści uznają za wiarygodne.
Powstanie dokument dobrych praktyk
Efektem projektu będzie praktyczny dokument dobrych praktyk przeznaczony m.in. dla nauczycieli, naukowców, dydaktyków i popularyzatorów wiedzy. Rekomendacje mają wskazywać, jak skuteczniej komunikować naukę dzieciom, młodzieży i młodym dorosłym.
Proponowane rozwiązania zostaną następnie sprawdzone w praktyce, np. w szkole. Pozwoli to ocenić, czy rzeczywiście zwiększają poziom wiedzy oraz pomagają ograniczać podatność młodych odbiorców na fałszywe informacje.
Dwa projekty odpowiadające na różne potrzeby społeczne
Łączne dofinansowanie obu przedsięwzięć wynosi niemal 2,7 mln zł. Choć dotyczą odmiennych obszarów, łączy je praktyczny cel programu „Nauka dla Rozwoju Społeczeństwa”: wykorzystanie badań naukowych do odpowiadania na konkretne potrzeby zdrowotne i społeczne. W przypadku UMW oznacza to zarówno rozwój nowych metod terapii agresywnych nowotworów skóry, jak i poszukiwanie skuteczniejszych sposobów komunikowania wiedzy naukowej.
Główne wnioski
- Dwa projekty Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu otrzymały łącznie niemal 2,7 mln zł w programie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego „Nauka dla Rozwoju Społeczeństwa”.
- Projekt VirODerm otrzymał 1 999 690 zł i będzie realizowany przez 36 miesięcy. Jego celem jest opracowanie nowej generacji wirusów onkolitycznych jako platformy immunoterapii agresywnych nowotworów złośliwych skóry.
- Naukowcy opracują dwa typy rekombinowanych wirusów onkolitycznych opartych na HSV-1 i wirusie Vaccinia. Mają one m.in. bezpośrednio niszczyć komórki nowotworowe oraz pobudzać przeciwnowotworową odpowiedź układu odpornościowego.
- Drugi projekt otrzymał 699 930 zł i potrwa 21 miesięcy. Badacze sprawdzą, jak skutecznie przekazywać wiedzę dzieciom, młodzieży i młodym dorosłym, a jednym z rezultatów będzie dokument dobrych praktyk dotyczący komunikacji naukowej.
Źródło:
- https://www.umw.edu.pl/pl/aktualnosci/blisko-27-mln-zl-na-dwa-projekty-umw
