Czy joga może pomóc pacjentom przygotowującym się do operacji bariatrycznej? Włoscy naukowcy wykazali, że osoby z ciężką otyłością uczestniczące przez trzy miesiące w zajęciach jogi miały przed zabiegiem istotnie niższy poziom noradrenaliny niż pacjenci objęci standardową opieką. Wyniki badania opublikowanego w „Frontiers in Public Health” sugerują możliwy wpływ jogi na fizjologiczną reakcję organizmu na stres.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Czy trzy miesiące regularnej jogi przed operacją bariatryczną mogą wpływać na poziom hormonów stresu u pacjentów z ciężką otyłością.
- Jakie są wyniki włoskiego badania opublikowanego w „Frontiers in Public Health”, w którym oceniono wpływ 36 zaplanowanych sesji jogi na poziom noradrenaliny, parametry metaboliczne i zdrowie psychiczne.
- Czy joga wpływa na metylację DNA genów związanych ze stanem zapalnym, w tym TNF-α, IL-6 i CRP, oraz jakie znaczenie mają te mechanizmy.
- Czy joga może wspierać przygotowanie pacjentów do operacji bariatrycznej i dlaczego naukowcy podkreślają konieczność przeprowadzenia dalszych badań klinicznych.
Joga przed operacją bariatryczną. Co sprawdzili naukowcy?
Naukowcy z Włoch przeprowadzili prospektywne badanie obserwacyjne, aby ocenić, czy regularna joga może wpływać na hormony stresu, parametry metaboliczne i zmiany epigenetyczne u pacjentów przygotowujących się do operacji bariatrycznej. Analizą objęto 40 dorosłych z ciężką otyłością, podzielonych na dwie grupy:
- 20 osób uczestniczyło w zajęciach jogi przez trzy miesiące przed operacją.
- 20 osób korzystało ze standardowej opieki przedoperacyjnej, bez dodatkowego programu jogi.
Uczestnicy nie byli przydzielani losowo. O zakwalifikowaniu do grupy decydowały ich chęć i możliwość uczestnictwa w zajęciach. Program PRANA_it obejmował 36 nadzorowanych sesji, organizowanych zazwyczaj trzy razy w tygodniu. Każde spotkanie trwało 45–60 minut i łączyło ćwiczenia ruchowe, techniki oddechowe, mantry oraz relaksację. Średnia frekwencja wyniosła 26 sesji.
Niższy poziom noradrenaliny po trzech miesiącach jogi
Najważniejszą zaobserwowaną różnicą był istotnie niższy poziom noradrenaliny w osoczu w grupie jogi w porównaniu z grupą kontrolną po uwzględnieniu wartości wyjściowych. Noradrenalina jest neuroprzekaźnikiem i hormonem uczestniczącym w regulacji reakcji stresowej. Jej wydzielanie wiąże się z aktywacją współczulnego układu nerwowego, odpowiedzialnego za reakcję „walcz lub uciekaj”.
W trakcie badania średnie stężenie noradrenaliny nieznacznie zmniejszyło się w grupie ćwiczącej jogę, natomiast wzrosło wśród pacjentów otrzymujących standardową opiekę. Wyniki sugerują, że joga może wiązać się z mniejszą aktywacją układu współczulnego przed operacją. Nie dowodzą jednak bezpośredniego działania przyczynowego, ponieważ badanie nie było randomizowane, a noradrenalina stanowiła drugorzędowy punkt końcowy.
Czy joga wpływa na geny związane ze stanem zapalnym?
Badacze ocenili również, czy trzymiesięczny program jogi wpływa na metylację DNA, czyli mechanizm epigenetyczny uczestniczący w regulacji aktywności genów. Analiza obejmowała trzy geny związane z procesami zapalnymi:
- TNF-α – czynnik martwicy nowotworów alfa,
- IL-6 – interleukinę 6,
- CRP – białko C-reaktywne.
Po uwzględnieniu wielokrotnych porównań statystycznych nie stwierdzono istotnych zmian metylacji DNA w badanych regionach genów. Nie wykazano również istotnych różnic między grupami w przedoperacyjnych stężeniach IL-6 i CRP. Autorzy wskazują, że ograniczenia mogły wynikać z niewielkiej liczby uczestników, stosunkowo krótkiej interwencji oraz wykorzystania próbek krwi, które nie muszą odzwierciedlać zmian zachodzących w innych tkankach.
Joga a depresja, lęk i utrata masy ciała
Naukowcy sprawdzili także wpływ programu na zdrowie psychiczne i parametry metaboliczne. Wykorzystali kwestionariusze SF-36, BDI-II oraz STAI-Y, oceniające jakość życia, objawy depresyjne i lęk. Objawy depresyjne zmniejszyły się w obu grupach, a średnia poprawa była większa wśród uczestników jogi. Różnica nie osiągnęła jednak istotności statystycznej. Podobnie nie wykazano istotnej przewagi jogi w zakresie nasilenia lęku.
Nie stwierdzono również dodatkowych korzyści dotyczących utraty masy ciała, regulacji glikemii czy insulinooporności przed operacją. Po zabiegu bariatrycznym obie grupy odnotowały znaczną redukcję masy ciała i poprawę parametrów metabolicznych, bez wyraźnej przewagi związanej z wcześniejszym uczestnictwem w zajęciach jogi.
Czy joga powinna być elementem przygotowania do operacji?
Wyniki wskazują na potencjalne zastosowanie jogi w prehabilitacji, czyli przygotowaniu pacjenta do zabiegu chirurgicznego. Szczególnie interesujący jest zaobserwowany związek z niższym poziomem noradrenaliny. Nie wiadomo jednak, czy różnica hormonalna przekłada się na mniejsze ryzyko powikłań, szybszą rekonwalescencję lub lepsze wyniki leczenia.
Badanie przeprowadzono w jednym ośrodku, z udziałem zaledwie 40 osób, bez losowego przydziału do grup. Ponadto nie prowadzono systematycznej rejestracji zdarzeń niepożądanych. Dlatego konieczne są większe, randomizowane badania kliniczne, które pozwolą ocenić rzeczywistą skuteczność i bezpieczeństwo takiej interwencji.
Główne wnioski
- Trzy miesiące jogi przed operacją bariatryczną wiązały się z niższym poziomem noradrenaliny. W badaniu opublikowanym w „Frontiers in Public Health” uczestniczyło 40 dorosłych z ciężką otyłością. Po uwzględnieniu wartości wyjściowych grupa jogi miała istotnie niższe stężenie noradrenaliny w osoczu niż grupa kontrolna, co może wskazywać na mniejszą aktywację układu współczulnego.
- Program jogi obejmował 36 zaplanowanych sesji w ciągu trzech miesięcy. W grupie interwencyjnej uczestniczyło 20 pacjentów, którzy ćwiczyli średnio podczas 26 zajęć. Sesje trwały 45–60 minut i obejmowały ćwiczenia ruchowe, techniki oddechowe oraz relaksację.
- Nie wykazano istotnego wpływu jogi na metylację DNA genów TNF-α, IL-6 i CRP ani wyraźnych dodatkowych korzyści metabolicznych i psychologicznych. Różnice między grupami dotyczące objawów depresyjnych, lęku, utraty masy ciała i parametrów gospodarki glukozowej nie były statystycznie istotne.
- Joga może być obiecującym uzupełnieniem przygotowania do operacji, ale jej skuteczność kliniczna wymaga potwierdzenia. Badanie miało charakter nierandomizowany i obejmowało jedynie 40 pacjentów. Nie ustalono, czy niższy poziom noradrenaliny przekłada się na szybszą rekonwalescencję, mniejsze ryzyko powikłań lub lepsze wyniki leczenia.
Źródło:
- https://www.frontiersin.org/journals/public-health/articles/10.3389/fpubh.2026.1858629/full
