Przez lata e-papierosy były przedstawiane jako mniej szkodliwa alternatywa dla tradycyjnych papierosów. Tymczasem kolejne badania wskazują, że niektóre składniki stosowane w płynach do waporyzacji mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia. Najnowsza analiza opublikowana w prestiżowym czasopiśmie Circulation: Arrhythmia and Electrophysiology sugeruje, że syntetyczne substancje chłodzące obecne w e-papierosach mogą zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca, a w konsekwencji nawet zawału serca czy nagłego zatrzymania krążenia. Co istotne, jest to pierwsze badanie wskazujące bezpośrednio na potencjalny kardiotoksyczny wpływ tych dodatków.
Z tego artykułu dowiesz się…
- dlaczego syntetyczne substancje chłodzące, takie jak WS-3 i WS-23, mogą zwiększać ryzyko arytmii,
- jakie wyniki uzyskali naukowcy badający wpływ tych składników na myszy i ludzkie komórki serca,
- dlaczego popularność mentolowych i chłodzących e-papierosów budzi coraz większy niepokój ekspertów,
- jakie ograniczenia miało badanie i dlaczego potrzebne są dalsze analizy długoterminowych skutków wapowania.
Pierwsze badanie wskazujące na zagrożenie dla serca
Autorzy publikacji podkreślają, że jest to pierwsza praca naukowa wykazująca, iż syntetyczne składniki chłodzące stosowane w e-papierosach mogą negatywnie wpływać na układ sercowo-naczyniowy. Substancje takie jak WS-3 i WS-23 wywołują uczucie chłodu podczas inhalacji, nie nadając jednocześnie wyraźnego smaku. Dzięki temu nie zawsze podlegają regulacjom dotyczącym aromatyzowanych wyrobów tytoniowych.
Ponieważ syntetyczne substancje chłodzące wywołują uczucie chłodu bez smaku, nie podlegają one ograniczeniom dotyczącym e-papierosów, które koncentrują się na »charakteryzowaniu aromatów« – powiedział dr Alex Carll, magister zdrowia publicznego, główny badacz i adiunkt fizjologii w Katedrze Fizjologii oraz Instytucie Ochrony Środowiska im. Christiny Lee Brown na Wydziale Medycznym Uniwersytetu Louisville w Louisville w stanie Kentucky. Syntetyczne substancje chłodzące WS-3 i WS-23 zyskały ogromną popularność w waporyzatorach, po części dlatego, że redukują szorstkość i sprawiają, że inhalacja jest łagodniejsza.
Jak przebiegało badanie?
Naukowcy zastosowali dwa niezależne modele badawcze.
Badania na myszach
Samce myszy były eksponowane na aerozole z e-papierosów zawierające:
- benzoesan nikotyny,
- nikotynę z dodatkiem mentolu,
- nikotynę z dodatkiem WS-3,
- nikotynę z dodatkiem WS-23.
Podczas inhalacji monitorowano:
- częstość akcji serca,
- zmienność rytmu serca,
- przewodzenie impulsów elektrycznych,
- występowanie przedwczesnych pobudzeń,
- stężenie nikotyny we krwi.
Ludzkie komórki serca
Drugą część badania przeprowadzono na laboratoryjnie hodowanych ludzkich komórkach mięśnia sercowego. Komórki poddawano działaniu substancji chłodzących oraz noradrenaliny, która miała imitować reakcję organizmu na stres oraz wpływ nikotyny na układ współczulny.
Co wykazali naukowcy?
Wyniki okazały się niepokojące.
Wszystkie substancje chłodzące zaburzały rytm serca
Badacze zaobserwowali, że wszystkie testowane składniki chłodzące wpływały na zmienność rytmu serca. Tego typu zmiany uznawane są za wskaźnik reakcji stresowej organizmu i mogą wiązać się ze zwiększonym ryzykiem:
- arytmii,
- nadciśnienia tętniczego,
- innych incydentów sercowo-naczyniowych.
WS-23 szczególnie niebezpieczny
Najsilniejsze efekty odnotowano w przypadku substancji WS-23. Dodanie jej do e-papierosów zawierających nikotynę spowodowało trzykrotny wzrost liczby przedwczesnych pobudzeń serca u myszy w porównaniu z ekspozycją na samą nikotynę. Jednocześnie obserwowano:
- przyspieszenie akcji serca,
- zaburzenia przewodnictwa elektrycznego,
- wolniejsze „ładowanie” elektryczne między kolejnymi skurczami.
Co działo się w ludzkich komórkach serca?
W spoczynku substancje chłodzące nie powodowały istotnych zmian. Sytuacja zmieniała się jednak w warunkach stresu hormonalnego. W obecności noradrenaliny:
- rytm komórek serca ulegał spowolnieniu,
- dochodziło do przyspieszonej regeneracji elektrycznej pomiędzy skurczami.
Takie zmiany mogą zwiększać podatność na występowanie niebezpiecznych zaburzeń rytmu.
Czy środki chłodzące zwiększają wchłanianie nikotyny?
Co ciekawe, badacze nie stwierdzili istotnego wzrostu stężenia nikotyny we krwi myszy po ekspozycji na substancje chłodzące. Sugeruje to, że obserwowane działania niepożądane mogą wynikać bezpośrednio z wpływu tych dodatków na układ sercowo-naczyniowy, a nie jedynie z większej ekspozycji na nikotynę.
Eksperci ostrzegają przed ryzykiem arytmii
Jak zaznaczył Carll:
W sumie te odkrycia sugerują, że środki chłodzące mogą powodować arytmię, przygotowując serce do zbyt wczesnego lub zbyt późnego skurczu. Ogólnie rzecz biorąc, zaobserwowaliśmy, że e-papierosy o smaku tytoniu nie zakłócają przewodzenia serca u myszy w takim stopniu, jak e-papierosy z mentolem lub syntetycznymi środkami chłodzącymi. Środki chłodzące, zwłaszcza WS-23, nasilały wpływ na układ sercowo-naczyniowy ekspozycji na e-papierosy u myszy, powodując więcej nieprawidłowych uderzeń serca i silniejsze oznaki zaburzeń rytmu serca w reakcji na stres typu „walcz lub uciekaj”, co z kolei zwiększa ryzyko niebezpiecznych nieprawidłowych uderzeń serca i nagłego zatrzymania krążenia.
Popularność chłodzących e-papierosów gwałtownie rośnie
Dane rynkowe pokazują, że problem może dotyczyć coraz większej liczby osób. Według raportu CDC Foundation i Truth Initiative:
- sprzedaż e-papierosów mentolowych wzrosła o 175,8% między 2019 a 2023 rokiem,
- sprzedaż produktów zawierających WS-3 i WS-23 wzrosła aż o 872,1% w latach 2020–2023.
Czy potrzebne są nowe regulacje?
Dr Carll uważa, że wyniki badań powinny skłonić decydentów do ponownej oceny obowiązujących przepisów.
Do e-papierosów dodaje się bardzo duże ilości substancji chłodzących, często więcej niż nikotyny czy innych aromatów – powiedział. Należy rozważyć wprowadzenie regulacji dotyczących poziomu substancji chłodzących w e-papierosach, zwłaszcza jeśli dalsze badania potwierdzą, że zwiększają one szkodliwy wpływ wapowania na serce.
Eksperci: zatwierdzenie przez FDA nie oznacza bezpieczeństwa
Znaczenie wyników podkreśla również dr Jason J. Rose z Uniwersytetu Maryland:
Te badania są aktualne, ponieważ smaki mentolowe i chłodzące zyskują na popularności. Wyniki badań nie są zaskakujące, ponieważ składniki e-papierosów, a zwłaszcza syntetyczne substancje aromatyzujące, same w sobie niosą ze sobą ryzyko dla zdrowia. Po prostu nie znamy długoterminowego wpływu wapowania. Ważne jest, aby rodzice rozmawiali ze swoimi dziećmi, aby upewnić się, że rozumieją, iż żaden produkt do waporyzacji lub palenia tytoniu nie jest bezpieczny ani wolny od ryzyka, nawet jeśli został zatwierdzony przez FDA.
Ograniczenia badania
Autorzy zwracają uwagę, że uzyskane wyniki należy interpretować ostrożnie. Do najważniejszych ograniczeń należą:
- wykorzystanie wyłącznie samców myszy,
- możliwość odmiennej reakcji organizmu ludzkiego,
- niewielka liczba zwierząt ocenianych pod kątem stężenia nikotyny,
- uproszczony model ludzkich komórek serca,
- brak oceny skutków długoterminowej ekspozycji,
- fakt, że rzeczywiste produkty dostępne na rynku zawierają znacznie więcej dodatków niż badane preparaty.
Główne wnioski
- Syntetyczne substancje chłodzące WS-3 i WS-23 mogą nasilać zaburzenia rytmu serca i zwiększać podatność na groźne incydenty sercowo-naczyniowe.
- WS-23 spowodował trzykrotny wzrost przedwczesnych pobudzeń serca u myszy w porównaniu z ekspozycją na samą nikotynę.
- Sprzedaż e-papierosów z chłodzącymi dodatkami gwałtownie rośnie – w USA wzrost wyniósł aż 872,1% w latach 2020–2023.
- Eksperci apelują o dalsze badania i rozważenie nowych regulacji, ponieważ długoterminowe skutki stosowania tych substancji pozostają nieznane.
Źródło:
- https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/CIRCEP.125.014253
