Rzecznik Praw Pacjenta podsumował działania wobec podmiotów prowadzących tzw. receptomaty. Od 2023 r. do 25 sierpnia 2026 r. wydał 72 decyzje nakazujące zaprzestanie naruszania zbiorowych praw pacjentów, a za niewykonanie decyzji nałożył kary o łącznej wartości blisko 1,3 mln zł. Sześć spraw dotyczących działalności receptomatów trafiło do prokuratury, a około 30 zawiadomień dotyczących odpowiedzialności lekarzy skierowano do rzeczników odpowiedzialności zawodowej.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie działania Rzecznik Praw Pacjenta podjął wobec podmiotów prowadzących tzw. receptomaty.
- Jak wysokie kary nałożono za niezastosowanie się do decyzji RPP.
- Ile spraw skierowano do prokuratury i rzeczników odpowiedzialności zawodowej.
- Dlaczego RPP zwraca szczególną uwagę na przepisywanie przez internet leków o potencjale uzależniającym.
RPP wydał 72 decyzje dotyczące receptomatów
Rzecznik Praw Pacjenta informuje, że od 2023 r. prowadzi działania dotyczące możliwych nieprawidłowości w funkcjonowaniu podmiotów oferujących przez internet konsultacje oraz wystawianie recept. Zbadane sprawy wykazały przypadki naruszania zasad bezpieczeństwa zdrowotnego i praw pacjentów, przede wszystkim prawa do świadczeń odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej.
Do 25 sierpnia 2026 r. RPP wydał łącznie 72 decyzje nakazujące podmiotom prowadzącym tzw. receptomaty zaprzestanie naruszania zbiorowych praw pacjentów. W przypadkach, w których podmioty nie zastosowały się do wydanych decyzji, Rzecznik nakładał sankcje finansowe. Ich łączna wartość wyniosła blisko 1,3 mln zł.
Część rozstrzygnięć została skierowana na drogę sądową. Spośród 72 decyzji 14 zaskarżono do wojewódzkich sądów administracyjnych. Dotychczas zapadło siedem wyroków i – jak informuje RPP – żaden nie uchylił jego decyzji.
Sześć spraw trafiło do prokuratury
Działania Rzecznika nie ograniczają się do postępowań dotyczących zbiorowych praw pacjentów. Sześć spraw związanych z działalnością receptomatów zostało skierowanych do prokuratury.
Osobny zakres działań dotyczy odpowiedzialności zawodowej lekarzy. RPP złożył około 30 zawiadomień do rzeczników odpowiedzialności zawodowej w związku z działalnością tego rodzaju podmiotów.
Problemem wskazywanym przez Rzecznika jest przede wszystkim możliwość uzyskiwania leków o wysokim potencjale uzależniającym bez odpowiedniej diagnostyki i osobistego badania pacjenta. Dotyczy to m.in. opioidów, w tym fentanylu.
– Przyjazne dla pacjentów cyfrowe formy wsparcia w leczeniu są cenne i ważne, ale mogą też rodzić poważne zagrożenia zdrowotne – mówi Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta. Jak zaznacza, szczególne obawy budzi przepisywanie leków o wysokim potencjale uzależniającym bez należytej diagnozy i osobistego zbadania pacjenta.
RPP: telemedycyna nie może sprowadzać się do sprzedaży recept
Rzecznik zwraca uwagę, że sam internetowy kanał kontaktu z pacjentem nie jest problemem. Cyfrowe formy udzielania świadczeń mogą ułatwiać dostęp do opieki, jednak muszą zachowywać standardy bezpieczeństwa obowiązujące przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych.
Według Bartłomieja Chmielowca część komercyjnych podmiotów potraktowała internetowe usługi medyczne przede wszystkim jako źródło szybkiego dochodu, bez wystarczającego uwzględnienia bezpieczeństwa pacjentów.
– Na działania, które ewidentnie szkodzą pacjentom, nie ma mojej zgody, o czym świadczą nasze stanowcze działania podejmowane od 2023 roku – mówi Rzecznik Praw Pacjenta.
„Lex Szarlatan” miała objąć także nadużycia w receptomatach
Do problemu receptomatów odnosiła się również nowelizacja ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, określana jako „Lex Szarlatan”. Jednym z jej celów miało być zapewnienie RPP skuteczniejszych narzędzi do reagowania na nieprawidłowości związane z internetowym przepisywaniem leków.
Rzecznik wskazuje, że nowe regulacje miały zwiększyć ochronę pacjentów przed nieuzasadnionym przepisywaniem silnych leków o potencjale uzależniającym, a także służyć przeciwdziałaniu wywozowi leków z Polski.
Wejście nowelizacji w życie zostało jednak wstrzymane przez Prezydenta RP. RPP zapowiada, że w tej sytuacji nadal będzie korzystał z obecnie dostępnych instrumentów prawnych.
– Apeluję do pacjentów o nadzwyczajną ostrożność w korzystaniu z tego typu usług online, ale także proszę o zgłaszanie wszelkich niepokojących sygnałów w tym obszarze – mówi Bartłomiej Chmielowiec.
Główne wnioski
- Od 2023 r. do 25 sierpnia 2026 r. RPP wydał 72 decyzje dotyczące tzw. receptomatów i nakazał zaprzestanie naruszania zbiorowych praw pacjentów.
- Za niezastosowanie się do decyzji Rzecznik nałożył kary o łącznej wartości blisko 1,3 mln zł.
- RPP skierował 6 spraw do prokuratury i około 30 zawiadomień do rzeczników odpowiedzialności zawodowej w związku z działalnością receptomatów.
- Rzecznik wskazuje na ryzyko związane z przepisywaniem leków o wysokim potencjale uzależniającym bez należytej diagnozy i osobistego zbadania pacjenta.
Źródło:
- https://www.gov.pl/web/rpp/rzecznik-praw-pacjenta-reaguje-na-naduzycia-w-receptomatach
