Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości oraz Krajowa Administracja Skarbowa uczestniczyły w jednej z największych międzynarodowych operacji wymierzonych w handel fałszywymi lekami i suplementami diety. W działania zaangażowane były również Eurojust oraz Europol. Śledczy rozbili zorganizowaną grupę przestępczą działającą na terenie całej Unii Europejskiej i poza nią, która od lat sprzedawała preparaty podszywające się pod legalne produkty lecznicze.
W ramach akcji zatrzymano 15 osób, z czego trzy na terenie Polski. Funkcjonariusze przeszukali ponad 70 lokalizacji w kraju i blisko 80 miejsc w Europie. Według śledczych działalność grupy mogła wygenerować straty sięgające 240 mln euro.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak działała międzynarodowa grupa sprzedająca fałszywe leki i suplementy na terenie UE
- Dlaczego przestępcy wykorzystywali media społecznościowe, fałszywych lekarzy i wizerunki znanych osób do manipulowania pacjentami
- Jaką rolę odegrały CBZC, KAS, Eurojust i Europol w rozbiciu zorganizowanej siatki przestępczej
- Dlaczego handel nielegalnymi suplementami i pseudolekami stanowi rosnące zagrożenie dla zdrowia publicznego
Międzynarodowa operacja przeciwko fałszywym lekom
Akcja została przeprowadzona 12 maja w ramach śledztwa nadzorowanego przez Prokuratura Okręgowa w Warszawie. Funkcjonariusze CBZC oraz Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu uczestniczyli w szeroko zakrojonych działaniach koordynowanych przez Eurojust i Europol. W Polsce przeszukano 73 lokalizacje, m.in. w Warszawie i Krakowie. Równolegle działania prowadzono także w innych państwach europejskich. Łącznie służby weszły do blisko 80 miejsc na terenie Europy.
W wyniku operacji zlikwidowano nielegalne miejsca produkcji fałszywych produktów leczniczych wraz z liniami technologicznymi służącymi do ich wytwarzania. Funkcjonariusze zatrzymali 15 osób, w tym trzech podejrzanych na terenie Polski.
Fałszywe preparaty miały „leczyć” poważne choroby
Według ustaleń śledczych grupa zajmowała się sprzedażą rzekomo legalnych produktów mających pomagać w leczeniu ciężkich chorób. Preparaty były reklamowane jako skuteczne środki terapeutyczne, mimo że część z nich zawierała wyłącznie placebo. Przestępcy wykorzystywali strach pacjentów oraz ich rodzin, obiecując skuteczne leczenie i poprawę zdrowia. W praktyce ofiary otrzymywały preparaty nieposiadające deklarowanych właściwości leczniczych.
Szczególnie niepokojące pozostaje to, że działalność grupy była prowadzona w sposób profesjonalny i wielopoziomowy. Jak ustalono, od 2019 roku członkowie organizacji tworzyli firmy wykorzystywane do legalizowania sprzedaży nielegalnych produktów.
Setki stron internetowych i fałszywi lekarze
Śledczy wskazują, że grupa stworzyła rozbudowaną sieć internetową służącą do promocji i sprzedaży produktów. Powstały setki stron internetowych oraz kont w mediach społecznościowych. Przestępcy wykorzystywali również wizerunki znanych osób oraz fikcyjnych lekarzy, aby zwiększyć wiarygodność reklamowanych preparatów. Według ustaleń śledczych członkowie organizacji szkolili swoich partnerów z zakresu tworzenia fałszywych profili i sposobów omijania zabezpieczeń platform społecznościowych.
Mechanizmy te przypominają działania profesjonalnych grup cyberprzestępczych specjalizujących się w manipulacji użytkownikami internetu oraz budowaniu pozorów autentyczności. Eksperci podkreślają, że rozwój handlu internetowego i mediów społecznościowych znacząco zwiększył skalę zagrożenia związanego z nielegalnym obrotem pseudolekami oraz suplementami niewiadomego pochodzenia.
Nielegalna produkcja na ogromną skalę
Jednym z kluczowych elementów śledztwa było odkrycie przez bułgarską policję zakładu produkującego nielegalne suplementy diety. Wraz z magazynami zajmował on powierzchnię niemal 2000 m². Funkcjonariusze zabezpieczyli dziesiątki tysięcy opakowań ponad 300 rodzajów nielegalnie produkowanych suplementów. Znaleziono również:
- zaawansowane linie technologiczne,
- maszyny produkcyjne,
- sprzęt komputerowy,
- urządzenia elektroniczne,
- dokumentację księgową i transportową,
- dane płatnicze,
- substancje wykorzystywane do produkcji preparatów,
- gotowe przesyłki przygotowane do wysyłki klientom.
Skala działalności wskazuje, że grupa funkcjonowała jak dobrze zorganizowane przedsiębiorstwo działające na wielu rynkach jednocześnie.
Polska zabezpieczyła majątek i dokumentację finansową
Polscy śledczy zabezpieczyli znaczną ilość dokumentacji rachunkowej związanej z legalizacją produktów leczniczych na terenie kilkunastu państw oraz dokumentów dotyczących przepływu środków finansowych pochodzących z przestępstwa.
Prokuratura wystąpiła o zastosowanie aresztu wobec dwóch zatrzymanych osób na terenie Polski. Złożono również wniosek o zabezpieczenie majątku poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na kwotę 8 mln zł. Dotychczas zabezpieczono mienie o wartości około 3,5 mln zł.
Wspólne śledztwo 15 państw
Operacja była możliwa dzięki współpracy międzynarodowej prowadzonej w ramach wspólnego zespołu śledczego powołanego przy Eurojust. W działania zaangażowane były służby z:
- Rumunii,
- Bułgarii,
- Cypru,
- Grecji,
- Węgier,
- Włoch,
- Łotwy,
- Litwy,
- Polski,
- Słowacji,
- Słowenii,
- Hiszpanii,
- Mołdawii,
- Ukrainy.
Eurojust oraz Europol wspierały śledztwo od początku, umożliwiając wymianę informacji, koordynację działań operacyjnych oraz planowanie wspólnych realizacji.
Fałszywe leki coraz większym zagrożeniem dla zdrowia publicznego
Eksperci od bezpieczeństwa farmaceutycznego od lat ostrzegają, że rynek fałszywych leków i suplementów dynamicznie rośnie. Szczególnie niebezpieczne pozostają preparaty reklamowane jako środki na ciężkie schorzenia, w tym nowotwory, zaburzenia metaboliczne czy choroby neurologiczne.
Pacjenci korzystający z takich produktów często rezygnują z rzeczywistego leczenia lub opóźniają rozpoczęcie terapii o udowodnionej skuteczności. Dodatkowo część nielegalnych preparatów może zawierać substancje niebezpieczne dla zdrowia. Śledczy podkreślają, że sprawa ma charakter rozwojowy i możliwe są kolejne zatrzymania.
Główne wnioski
- Międzynarodowa grupa przestępcza działała od 2019 roku, sprzedając fałszywe suplementy i produkty podszywające się pod leki.
- W operacji uczestniczyło 15 państw, a funkcjonariusze przeszukali ponad 150 lokalizacji w Polsce i Europie.
- Przestępcy wykorzystywali fałszywe strony internetowe, media społecznościowe i spreparowane rekomendacje lekarzy do wprowadzania pacjentów w błąd.
- Śledczy zabezpieczyli majątek, dokumentację finansową oraz tysiące opakowań nielegalnych preparatów, których sprzedaż mogła przynieść 240 mln euro strat.
Źródło:
- https://cbzc.policja.gov.pl/bzc/aktualnosci/918,Miedzynarodowa-akcja-przeciwko-sprzedazy-falszywych-lekow-i-suplementow-CBZC-i-K.html
