Gastrektomia wspomagana robotem może ograniczać utratę krwi, ryzyko konwersji do operacji otwartej oraz długość hospitalizacji u pacjentów z rakiem żołądka w porównaniu z chirurgią laparoskopową. Wskazuje na to duża analiza danych z japońskiej Krajowej Bazy Danych Klinicznych. Korzyści były szczególnie widoczne w przypadku dystalnej gastrektomii, choć operacje robotyczne trwały dłużej. Chirurgia pozostaje podstawową metodą leczenia raka żołądka, a laparoskopia jest obecnie standardowym podejściem minimalnie inwazyjnym. Rozwój systemów robotycznych ma pozwolić na pokonanie części ograniczeń laparoskopii, m.in. poprzez większą precyzję ruchów, lepszą wizualizację pola operacyjnego i większą swobodę manipulowania narzędziami. Czy przekłada się to jednak na wymierne korzyści dla pacjentów?
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak gastrektomia robotyczna wypada w porównaniu z chirurgią laparoskopową u pacjentów operowanych z powodu raka żołądka.
- Jakie są wyniki ogólnokrajowej analizy z Japonii obejmującej 9743 dopasowane pary zabiegów dystalnej gastrektomii oraz 1617 par całkowitej gastrektomii.
- Dlaczego chirurgia robotyczna wiązała się z mniejszą utratą krwi, rzadszą konwersją do operacji otwartej i krótszą hospitalizacją.
- Jakie ograniczenia nadal ma gastrektomia robotyczna i dlaczego jej korzyści różniły się w zależności od rodzaju wykonywanego zabiegu.
Chirurgia robotyczna a laparoskopia w raku żołądka
Na to pytanie odpowiedzieli naukowcy pod kierownictwem prof. Susumu Shibasakiego z Fujita Health University Okazaki Medical Center. Wyniki badania opublikowano 29 maja 2026 roku w czasopiśmie „Gastric Cancer”. W Japonii robotyczna gastrektomia (RG) została objęta ubezpieczeniem społecznym w 2018 roku. Późniejsze zmiany regulacyjne zwiększyły dostępność tej techniki i liczbę chirurgów uprawnionych do wykonywania zabiegów.
RG jest szeroko zintegrowana z rutynową praktyką kliniczną w całej Japonii. W obecnych warunkach kluczowe pozostaje wyjaśnienie, czy RG oferuje namacalne korzyści kliniczne w porównaniu z LG – mówi prof. Shibasaki.
Analiza objęła tysiące operacji raka żołądka
Badacze wykorzystali dane z japońskiej Krajowej Bazy Danych Klinicznych dotyczące pacjentów poddanych minimalnie inwazyjnej gastrektomii między styczniem 2023, a grudniem 2024 roku. Analizowano dwa rodzaje operacji: dystalną gastrektomię (DG), podczas której usuwa się część żołądka, oraz całkowitą gastrektomię (TG).
Aby ograniczyć wpływ różnic między pacjentami, zastosowano metodę propensity score matching. Ostatecznie porównano 9743 dopasowane pary pacjentów poddanych robotycznej lub laparoskopowej DG oraz 1617 par poddanych robotycznej lub laparoskopowej TG. Tak duża ogólnokrajowa analiza pozwoliła ocenić funkcjonowanie chirurgii robotycznej nie tylko w wybranych ośrodkach eksperckich, lecz również w rutynowej praktyce klinicznej.
Mniejsza utrata krwi i krótszy pobyt w szpitalu
Wyniki wskazały na kilka przewag chirurgii robotycznej. Zarówno w przypadku dystalnej, jak i całkowitej gastrektomii zastosowanie robota wiązało się z około 33–40 proc. mniejszą utratą krwi. Jednocześnie prawdopodobieństwo konieczności przejścia z zabiegu minimalnie inwazyjnego na operację otwartą było niższe o około 50–65 proc. Pacjenci operowani robotycznie spędzali również mniej czasu w szpitalu po zabiegu. Szczególnie interesujące rezultaty uzyskano w przypadku dystalnej gastrektomii. Robotyczna DG wiązała się z niższym ryzykiem poważnych powikłań pooperacyjnych oraz zakażeń wewnątrzbrzusznych w porównaniu z laparoskopią.
Chociaż bezwzględna skala tych różnic była niewielka, spójne korzyści w przypadku wielu wyników okołooperacyjnych wskazują, że RG może osiągnąć poziom minimalnej inwazyjności wykraczający poza LG, które samo w sobie jest wysoce udoskonalonym podejściem minimalnie inwazyjnym – mówi prof. Shibasaki.
Robot operuje dokładniej, ale zabieg trwa dłużej
Korzyści chirurgii robotycznej wiążą się z istotnym kompromisem – dłuższym czasem operacji. Robotyczna dystalna gastrektomia trwała średnio około 50 minut dłużej niż zabieg laparoskopowy. W przypadku całkowitej gastrektomii różnica wynosiła niemal 70 minut.
Jednocześnie nie wszystkie analizowane wyniki przemawiały jednoznacznie na korzyść robota. W przypadku robotycznej DG stwierdzono istotne zmniejszenie ryzyka poważnych powikłań pooperacyjnych, natomiast w przypadku całkowitej gastrektomii nie wykazano istotnej poprawy tego głównego punktu końcowego względem laparoskopii. Autorzy wskazują, że TG jest bardziej wymagającą technicznie procedurą i wykonywana jest rzadziej. Chirurdzy mają więc mniej okazji do zdobywania doświadczenia w jej robotycznym przeprowadzaniu.
Doświadczenie chirurgów może mieć coraz większe znaczenie
Naukowcy porównali obecne rezultaty również z wcześniejszymi danymi pochodzącymi z okresu przed objęciem robotycznej gastrektomii japońskim ubezpieczeniem społecznym w 2018 roku. Obecne wyniki były lepsze. Zdaniem badaczy może to wynikać zarówno z rozwoju technologii robotycznej, jak i rosnącego doświadczenia chirurgów oraz szerszego dostępu do szkoleń.
Ma to znaczenie w ocenie przyszłości robotyki chirurgicznej. Efekty tej technologii zależą bowiem nie tylko od możliwości samego systemu, ale również od doświadczenia zespołu oraz liczby wykonywanych procedur.
Czy chirurgia robotyczna stanie się standardem?
Badanie dostarcza danych przemawiających za wykorzystaniem robotycznej gastrektomii w leczeniu raka żołądka, szczególnie w przypadku dystalnej gastrektomii. Nie oznacza jednak, że robot jest lepszym rozwiązaniem w każdej sytuacji klinicznej.
Oczekuje się, że w ciągu najbliższych 5–10 lat te odkrycia przyspieszą powszechne stosowanie chirurgii robotycznej. W rezultacie więcej pacjentów będzie miało dostęp do bezpieczniejszej i wyższej jakości opieki chirurgicznej, co przełoży się na lepszy powrót do zdrowia, mniej powikłań i lepsze ogólne wyniki leczenia – podsumowuje prof. Shibasaki.
Główne wnioski
- W ogólnokrajowej analizie danych z Japonii robotyczna gastrektomia wiązała się z o 33–40 proc. mniejszą utratą krwi niż gastrektomia laparoskopowa.
- W przypadku zarówno dystalnej, jak i całkowitej gastrektomii zastosowanie robota wiązało się z o 50–65 proc. mniejszym prawdopodobieństwem konwersji do operacji otwartej oraz krótszym pobytem w szpitalu.
- Robotyczna dystalna gastrektomia zmniejszała ryzyko poważnych powikłań pooperacyjnych i zakażeń wewnątrzbrzusznych. Podobnej istotnej poprawy głównego punktu końcowego nie wykazano jednak w przypadku całkowitej gastrektomii.
- Korzyści chirurgii robotycznej wiązały się z dłuższym czasem operacji – dystalna gastrektomia trwała średnio około 50 minut dłużej, a całkowita gastrektomia prawie 70 minut dłużej niż odpowiadające im zabiegi laparoskopowe.
Źródło:
- https://link.springer.com/article/10.1007/s10120-026-01764-5
- Fujita Health University
