Ponad 102 tys. zakażeń RSV odnotowano w Polsce od początku stycznia do pierwszych dni kwietnia 2026 roku. Wirus stanowi zagrożenie przede wszystkim dla niemowląt, również tych urodzonych o czasie i bez chorób współistniejących. Główny Inspektor Sanitarny dr Paweł Grzesiowski zapowiedział, że kolejnego wzrostu zachorowań można spodziewać się na przełomie roku. Tymczasem w Polsce nadal nie funkcjonuje powszechny program profilaktyki RSV obejmujący wszystkie niemowlęta.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak duża była liczba zakażeń RSV w Polsce w pierwszych miesiącach 2026 roku.
- Dlaczego ciężki przebieg zakażenia RSV może dotyczyć również zdrowych niemowląt.
- Kiedy spodziewany jest kolejny wzrost zachorowań na RSV.
- Jak wygląda dostęp do profilaktyki RSV w Polsce i innych państwach europejskich.
RSV w Polsce. Ponad 102 tys. zakażeń w pierwszych miesiącach 2026 roku
Syncytialny wirus oddechowy (RSV) jest jedną z głównych przyczyn zakażeń dolnych dróg oddechowych u najmłodszych dzieci. U niemowląt może wywoływać zapalenie oskrzelików, zapalenie płuc, a w ciężkich przypadkach niewydolność oddechową wymagającą hospitalizacji.
Dane epidemiologiczne pokazują skalę problemu. Do końca listopada 2025 roku w Polsce zgłoszono ponad 93 tys. zakażeń RSV, z czego ponad 33 tys. dotyczyło dzieci poniżej 2. roku życia. Od stycznia do pierwszych dni kwietnia 2026 roku odnotowano już ponad 102 tys. przypadków. Największe nasilenie zakażeń wśród dzieci do 4. roku życia wystąpiło w marcu, kiedy tygodniowy wskaźnik zachorowań osiągnął blisko 671 przypadków na 100 tys. dzieci. Co ważne, prawie 95% dzieci hospitalizowanych z powodu RSV w Polsce nie miało wcześniej rozpoznanych czynników ryzyka ciężkiego przebiegu zakażenia.
– RSV jest jednym z najważniejszych patogenów zakażeń dolnych dróg oddechowych u niemowląt. U noworodków i małych niemowląt może szybko prowadzić do zapalenia oskrzelików i niewydolności oddechowej wymagającej tlenoterapii, a w cięższych przypadkach także wentylacji mechanicznej – wskazuje dr hab. n. med. i n. o zdr. Paweł Krajewski, specjalista neonatologii, w dokumencie „Kompas gotowości na RSV niemowląt” Fundacji Instytutu Matki i Dziecka.
Kolejna fala RSV może nadejść na przełomie roku
Sezon zakażeń RSV w Polsce przypada przede wszystkim na miesiące jesienno-zimowe, a szczyt zachorowań występuje zazwyczaj zimą i na początku wiosny. W pierwszej połowie października 2026 roku Główny Inspektor Sanitarny dr Paweł Grzesiowski wskazał, że wzrostu liczby zakażeń należy spodziewać się na przełomie roku.
Wirus przenosi się przede wszystkim drogą kropelkową oraz przez kontakt z zakażonymi osobami i skażonymi powierzchniami. Według przytoczonych danych 54,8% transmisji RSV pochodzi z najbliższego otoczenia dziecka. Źródłem zakażenia mogą być zatem rodzice, rodzeństwo czy dziadkowie, nawet jeśli sami przechodzą infekcję łagodnie.
Rodzice apelują o równy dostęp do profilaktyki RSV
O potrzebie szerszej ochrony niemowląt przypominają rodziny dzieci, które doświadczyły zakażenia RSV lub skorzystały z profilaktyki. We wrześniu 2025 roku w Poznaniu dwie pary przedwcześnie urodzonych bliźniąt – Leon i Sofia oraz Mieszko i Melania – jako pierwsze dzieci w Polsce otrzymały długo działające przeciwciała monoklonalne przeciw RSV. Chociaż nie kwalifikowały się do obowiązującego programu lekowego, profilaktykę zapewniono im dzięki wsparciu szpitala, bez kosztów ponoszonych przez rodziców.
Inne doświadczenia ma rodzina Marianki, urodzonej w 25. tygodniu ciąży z masą ciała 780 g. Dziewczynka przez pierwszy rok życia korzystała z profilaktyki RSV. Jednak przed drugimi urodzinami, gdy nie była już nią objęta, przeszła ciężkie zakażenie wymagające hospitalizacji, tlenoterapii i żywienia dożylnego. Według relacji matki po chorobie rozpoznano u niej mózgowe porażenie dziecięce, którego wystąpienie rodzina wiąże z zakażeniem i niedotlenieniem. Dziewczynka wymaga obecnie regularnej rehabilitacji.
– Dane pokazują, że RSV może prowadzić do ciężkiego przebiegu choroby także u dzieci, które wcześniej nie miały żadnych czynników ryzyka. Dlatego dyskusja o ochronie przed RSV nie powinna dotyczyć wyłącznie wybranych grup pacjentów, ale wszystkich niemowląt – zaznacza Szymon Chrostowski, prezes Fundacji Wygrajmy Zdrowie, organizatora kampanii „Zdrowy Start – Silne Dziecko”.
Profilaktyka RSV. Polska bez powszechnego programu dla niemowląt
Jedną z dostępnych metod zapobiegania ciężkim zakażeniom RSV jest podawanie długo działających przeciwciał monoklonalnych. Zapewniają one bierną ochronę immunologiczną, bez konieczności oczekiwania na wytworzenie przeciwciał przez organizm dziecka.
Według danych Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) 23 państwa UE/EOG rekomendowały stosowanie długo działających przeciwciał monoklonalnych u niemowląt, a 19 prowadziło finansowane programy profilaktyczne. W 16 państwach obejmowały one wszystkie niemowlęta należące do określonych grup kwalifikacyjnych.
W Polsce nadal nie wdrożono powszechnego programu zapewniającego taką ochronę wszystkim niemowlętom. Dostęp do profilaktyki zależy od kryteriów kwalifikacji i dostępnych możliwości finansowania.
– Profilaktyka jest najbardziej skuteczna wtedy, gdy wyprzedza chorobę, a nie reaguje na jej wystąpienie. W przypadku RSV szczególnie istotne jest to, że pierwsze miesiące życia dziecka stanowią okres największej podatności na ciężki przebieg zakażenia, dlatego właśnie wtedy ochrona ma kluczowe znaczenie dla zdrowia najmłodszych pacjentów – wskazuje dr n. med. Alicja Karney, pediatra, wakcynolog i dyrektor Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie, w dokumencie „Kompas gotowości na RSV niemowląt”.
Organizacje reprezentujące rodziny najmłodszych pacjentów apelują o zapewnienie równego dostępu do ochrony przed RSV, niezależnie od miejsca zamieszkania i występowania czynników ryzyka.
Główne wnioski
- Ponad 102 tys. zakażeń RSV zgłoszono w Polsce od stycznia do pierwszych dni kwietnia 2026 roku. Kolejny wzrost zachorowań spodziewany jest na przełomie roku.
- Prawie 95% dzieci hospitalizowanych z powodu RSV nie miało wcześniej rozpoznanych czynników ryzyka ciężkiego przebiegu zakażenia.
- 19 państw UE/EOG prowadziło finansowane programy profilaktyki RSV z wykorzystaniem długo działających przeciwciał monoklonalnych, a 16 obejmowało nimi wszystkie niemowlęta w określonych grupach kwalifikacyjnych.
- Polska nadal nie zapewnia powszechnej profilaktyki RSV wszystkim niemowlętom. Rodzice i organizacje pacjenckie apelują o równy dostęp do ochrony przed zakażeniem.
Źródło:
- Mat. prasowy / Oprac. TK
