Codzienne spożywanie napojów słodzonych cukrem może wiązać się z wyraźnie większym ryzykiem raka żołądka. W dużym, wieloletnim badaniu osoby pijące co najmniej jedną porcję takiego napoju dziennie miały 2,45-krotnie wyższe ryzyko zachorowania niż osoby sięgające po nie rzadziej niż raz w miesiącu. Wyniki opublikowano w „Gastro Hep Advances”.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak codzienne spożywanie napojów słodzonych cukrem wiązało się z ryzykiem raka żołądka i jak duża była obserwowana różnica.
- Jakie są wyniki badania obejmującego 112 284 uczestników, w którym w ciągu wieloletniej obserwacji raka żołądka rozpoznano u 278 osób.
- Czy podobną zależność zaobserwowano w przypadku napojów słodzonych sztucznie oraz jakie znaczenie może mieć spożycie fruktozy.
- Dlaczego wyniki badania nie dowodzą, że napoje słodzone cukrem bezpośrednio powodują raka żołądka i jakie były ograniczenia analizy.
Napoje słodzone cukrem a ryzyko raka żołądka
Naukowcy z Mass General Brigham Cancer Institute przeanalizowali dane 112 284 uczestników dwóch dużych amerykańskich projektów: Nurses’ Health Study oraz Health Professionals Follow-Up Study. Przez wiele dekad gromadzono w nich szczegółowe informacje dotyczące diety, stylu życia oraz stanu zdrowia uczestników.
W okresie obserwacji raka żołądka rozpoznano u 278 osób. Po uwzględnieniu innych potencjalnych czynników ryzyka okazało się, że osoby spożywające co najmniej jedną porcję napoju słodzonego cukrem dziennie miały 2,45-krotnie wyższe ryzyko zachorowania w porównaniu z uczestnikami pijącymi takie napoje rzadziej niż raz w miesiącu. Zależność stwierdzono zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.
To pierwsze badanie wykazujące związek między spożyciem napojów słodzonych cukrem a rakiem żołądka w populacji amerykańskiej – powiedział główny autor, dr n. med. Andrew T. Chan, magister zdrowia publicznego, gastroenterolog i epidemiolog z Mass General Brigham Cancer Institute. Rak żołądka jest piątą najczęstszą przyczyną zgonów z powodu nowotworów na świecie, ale wiemy bardzo niewiele o tym, jak dieta może przyczyniać się do tego nowotworu.
U kobiet ryzyko było ponad trzykrotnie wyższe
Szczególnie wyraźną zależność zaobserwowano w Nurses’ Health Study. Wśród uczestniczących w nim kobiet spożywanie więcej niż jednego napoju słodzonego cukrem dziennie wiązało się z 3,04-krotnie wyższym ryzykiem raka żołądka w porównaniu z bardzo rzadkim spożyciem. Co istotne, większa całkowita podaż fruktozy również była związana z częstszym występowaniem raka żołądka. Fruktoza jest jednym z głównych cukrów wykorzystywanych do słodzenia tego rodzaju produktów.
W analizie za napoje słodzone cukrem uznano napoje gazowane, poncz, lemoniadę oraz napoje izotoniczne. Jest to istotne również z punktu widzenia skali ich spożycia – według danych przytoczonych przez autorów około 65 proc. dorosłych Amerykanów deklaruje picie co najmniej jednego napoju słodzonego cukrem każdego dnia.
Napoje ze sztucznymi słodzikami bez podobnej zależności
Badacze osobno przeanalizowali napoje słodzone sztucznie, do których zaliczono niskokaloryczne napoje gazowane. Po uwzględnieniu innych czynników ich większe spożycie nie wiązało się ze wzrostem częstości występowania raka żołądka.
To ważne rozróżnienie, ponieważ wcześniejsze badania wskazywały już na możliwe związki napojów słodzonych cukrem z ryzykiem innych nowotworów, m.in. raka jelita grubego, piersi oraz wątroby. Dotychczas dane dotyczące raka żołądka pozostawały jednak ograniczone.
Czy znaczenie ma zakażenie Helicobacter pylori?
Jednym z najlepiej poznanych czynników ryzyka raka żołądka jest zakażenie Helicobacter pylori. Dlatego naukowcy sprawdzili również, czy mogło ono wpływać na obserwowaną zależność. Status H. pylori był dostępny dla podgrupy 940 uczestników. Zakażenie wykryto u nieco ponad jednej trzeciej z nich. Analiza nie wykazała jednak związku między spożywaniem napojów słodzonych cukrem a występowaniem infekcji H. pylori.
Dane dotyczące zakażenia były dostępne jedynie dla niewielkiej części całej badanej populacji, dlatego kwestia ta wymaga dalszych analiz.
Badanie nie dowodzi, że słodzone napoje powodują raka
Autorzy podkreślają, że wyniki należy interpretować ostrożnie. Badanie miało charakter obserwacyjny, a zatem wykazuje związek statystyczny, ale nie pozwala stwierdzić, że codzienne picie napojów słodzonych cukrem bezpośrednio powoduje raka żołądka. Nie można wykluczyć, że na wyniki wpływały inne czynniki związane ze stylem życia lub zdrowiem uczestników. Ograniczeniem były również niepełne informacje dotyczące zakażenia H. pylori i rodzinnej historii raka żołądka. Ponadto zdecydowaną większość uczestników stanowiły osoby białe, co utrudnia ocenę, czy podobne zależności występują w innych grupach etnicznych.
Główne wnioski
- Osoby spożywające co najmniej jedną porcję napoju słodzonego cukrem dziennie miały 2,45-krotnie wyższe ryzyko raka żołądka niż osoby pijące takie napoje rzadziej niż raz w miesiącu.
- Analiza objęła 112 284 uczestników Nurses’ Health Study i Health Professionals Follow-Up Study. W okresie obserwacji raka żołądka rozpoznano u 278 osób.
- Wśród kobiet spożywanie więcej niż jednego słodzonego napoju dziennie wiązało się z 3,04-krotnie wyższym ryzykiem raka żołądka. Wyższe spożycie napojów słodzonych sztucznie nie wykazało podobnego związku.
- Badanie miało charakter obserwacyjny i nie potwierdza związku przyczynowo-skutkowego. Autorzy wskazują na potrzebę dalszych badań nad możliwymi mechanizmami, w tym rolą fruktozy.
Źródło:
- https://www.ghadvances.org/article/S2772-5723(26)00218-9/pdf
