Rada Ekspertów Koalicji na rzecz Bezpieczeństwa Szpitali skierowała do Ministerstwa Zdrowia apel o wprowadzenie systemowych rozwiązań zwiększających ochronę personelu medycznego. Eksperci alarmują, że 40% zranień ostrym sprzętem medycznym nie jest zgłaszanych, a brak odpowiednich zabezpieczeń pozostaje jedną z głównych przyczyn incydentów. Proponują powołanie stałego Zespołu ds. Bezpieczeństwa w Szpitalach, który miałby wypracowywać i monitorować standardy ochrony pracowników placówek medycznych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak duża jest skala zranień i zagrożeń zawodowych wśród personelu medycznego.
- Dlaczego sposób zakupu sprzętu medycznego może wpływać na bezpieczeństwo pracowników.
- Jakie zmiany proponuje Koalicja na rzecz Bezpieczeństwa Szpitali.
- Kto miałby wejść w skład Zespołu ds. Bezpieczeństwa w Szpitalach.
Zranienia i zakażenia zawodowe. Eksperci wskazują na skalę problemu
Każdego roku w polskich placówkach medycznych dochodzi do dziesiątek tysięcy zakłuć i zranień ostrym sprzętem. Incydenty te wiążą się z ryzykiem zakażeń patogenami krwiopochodnymi, szczególnie wirusami zapalenia wątroby typu B i C, które odpowiadają łącznie za ponad 75% zawodowych zakażeń personelu.
Problemem pozostaje również narażenie pracowników na substancje cytotoksyczne stosowane w leczeniu onkologicznym. Według danych przywołanych w wytycznych Komisji Europejskiej z 2026 roku ekspozycja na substancje o działaniu rakotwórczym i mutagennym odpowiada rocznie za ponad tysiąc poronień oraz kilkadziesiąt przypadków nowotworów wśród pracowników medycznych w Europie.
– Na skalę problemu wskazuje również fakt, że aż 75% personelu medycznego w Polsce jako bezpośrednią przyczynę zranień wskazuje brak sprzętu z zabezpieczeniami, a niemal 90% placówek prowadzi rejestr incydentów w formie papierowej lub nie ewidencjonuje ich wcale. W praktyce oznacza to, że 40% zranień w ogóle nie jest raportowanych – zauważa dr n. med. i n. o zdr. Paweł Witt, Przewodniczący Rady Ekspertów Koalicji na rzecz Bezpieczeństwa Szpitali.
Najniższa cena sprzętu medycznego kosztem bezpieczeństwa?
Zdaniem ekspertów jedną z przeszkód w poprawie bezpieczeństwa personelu jest sposób prowadzenia zamówień publicznych. Szpitale często kierują się przede wszystkim ceną jednostkową wyrobów medycznych, a dodatkowe zabezpieczenia traktowane są jako koszt.
Takie podejście nie uwzględnia jednak wydatków związanych z diagnostyką poekspozycyjną, profilaktyką zakażeń, leczeniem pracowników czy ich nieobecnością w pracy. Według szacunków przywołanych przez Koalicję koszty następstw zagrożeń zawodowych mogą sięgać nawet 2% całkowitych wydatków na ochronę zdrowia.
Eksperci przypominają również o obowiązujących regulacjach europejskich. Rozporządzenie MDR (UE) 2017/745 przewiduje wymagania dotyczące projektowania bezpiecznych wyrobów medycznych, natomiast zharmonizowana norma EN ISO 23908 określa wymagania techniczne dla mechanizmów zabezpieczających przed zranieniami ostrymi elementami sprzętu medycznego.
Koalicja chce powołania Zespołu ds. Bezpieczeństwa w Szpitalach
Głównym postulatem apelu skierowanego do Ministerstwa Zdrowia jest utworzenie stałego Zespołu ds. Bezpieczeństwa w Szpitalach. Miałby on pełnić funkcję doradczo-ekspercką i umożliwiać współpracę administracji publicznej ze środowiskiem medycznym.
W proponowanym składzie zespołu znaleźliby się przedstawiciele:
- Ministerstwa Zdrowia,
- Narodowego Funduszu Zdrowia,
- Głównego Inspektoratu Sanitarnego,
- Państwowej Inspekcji Pracy,
- samorządów zawodowych.
Do zadań zespołu należałoby wypracowywanie rozwiązań poprawiających bezpieczeństwo personelu, monitorowanie wdrażanych zmian oraz uwzględnianie możliwości finansowych placówek przy ustalaniu standardów ochrony pracowników.
Bezpieczeństwo pracowników jako element jakości opieki
Rada Ekspertów Koalicji na rzecz Bezpieczeństwa Szpitali zwraca uwagę, że zagrożenia zawodowe nie powinny być traktowane jako nieunikniona część pracy lekarzy, pielęgniarek i personelu pomocniczego. Dostępność sprzętu z mechanizmami zabezpieczającymi pozwala ograniczać ryzyko wielu incydentów. Eksperci postulują, aby bezpieczeństwo pracowników stało się stałym elementem działań dotyczących jakości opieki zdrowotnej.
Główne wnioski
- 40% zranień ostrym sprzętem medycznym nie jest raportowanych, a niemal 90% placówek prowadzi papierową ewidencję incydentów lub nie prowadzi jej wcale.
- 75% personelu medycznego wskazuje brak sprzętu z zabezpieczeniami jako bezpośrednią przyczynę zranień.
- Kryterium najniższej ceny w zamówieniach publicznych może ograniczać dostęp do bezpieczniejszych wyrobów medycznych, a koszty następstw zagrożeń zawodowych mogą sięgać 2% wydatków na ochronę zdrowia.
- Koalicja na rzecz Bezpieczeństwa Szpitali apeluje do Ministerstwa Zdrowia o powołanie stałego Zespołu ds. Bezpieczeństwa w Szpitalach z udziałem przedstawicieli administracji publicznej i samorządów zawodowych.
Źródło:
- https://deklaracja-bezpiecznyszpital.pl/bezpieczenstwo-personelu-medycznego-wymaga-systemowych-zmian-eksperci-koalicji-na-rzecz-bezpieczenstwa-szpitali-skierowali-apel-do-ministerstwa-zdrowia/
