Po dwóch latach prac w Ministerstwie Zdrowia projekt nowelizacji ustawy refundacyjnej ma trafić pod obrady Rady Ministrów. Jak informują Krajowi Producenci Leków, proponowane zmiany mają wzmocnić bezpieczeństwo lekowe Polski i stworzyć korzystniejsze warunki dla krajowej produkcji farmaceutycznej. Organizacja postuluje m.in. szybsze procedury refundacyjne, dłuższe obowiązywanie decyzji oraz niższe dopłaty dla pacjentów wybierających leki produkowane w Polsce.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Kiedy Rada Ministrów zajmie się projektem nowelizacji ustawy refundacyjnej (UD187).
- Jakich zmian w zasadach refundacji oczekują Krajowi Producenci Leków.
- Jak państwa Unii Europejskiej wspierają krajową produkcję farmaceutyczną.
- Jakie korzyści gospodarcze przynosi produkcja leków w Polsce.
Nowelizacja ustawy refundacyjnej po dwóch latach prac
Prace nad zmianami w ustawie refundacyjnej rozpoczęły się w Ministerstwie Zdrowia w 2024 roku. Według informacji przekazanych przez Krajowych Producentów Leków projekt ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów.
Organizacja ocenia, że reforma ma znaczenie nie tylko dla finansowania farmakoterapii, lecz także dla bezpieczeństwa państwa. Jej przedstawiciele wskazują na rosnące ryzyko zakłóceń międzynarodowych łańcuchów dostaw oraz konieczność utrzymania produkcji najważniejszych leków na terenie Polski.
– W dobie globalnych napięć i wojen handlowych nowelizacja ustawy refundacyjnej przestaje być jedynie narzędziem krótkoterminowej optymalizacji wydatków Narodowego Funduszu Zdrowia. Staje się kluczowym elementem świadomej polityki przemysłowej i obronnej państwa – wskazuje Krzysztof Kopeć, prezes Krajowych Producentów Leków.
Jak zaznacza organizacja, znaczenie krajowego przemysłu farmaceutycznego dla bezpieczeństwa państwa potwierdzają również raporty Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Wojskowego Instytutu Medycznego.
Jakich zmian w refundacji oczekują krajowi producenci leków?
Jednym z głównych postulatów branży jest stworzenie mechanizmów zachęcających przedsiębiorstwa farmaceutyczne do utrzymywania i rozwijania produkcji w Polsce. Krajowi Producenci Leków wskazują na cztery rozwiązania:
- Pierwszeństwo w obejmowaniu refundacją leków produkowanych w Polsce.
- Szybszą ścieżkę administracyjną dla krajowych producentów.
- Wydłużenie okresów obowiązywania decyzji refundacyjnych.
- Obniżenie dopłat pacjentów do leków wytwarzanych w kraju.
Zdaniem Krzysztofa Kopcia takie mechanizmy są potrzebne, aby krajowe przedsiębiorstwa mogły skuteczniej konkurować z producentami azjatyckimi. Przed podjęciem decyzji inwestycyjnych firmy analizują bowiem nie tylko koszty produkcji, ale również stabilność przepisów i przewidywalność sprzedaży.
Organizacja zwraca uwagę, że skala pomocy publicznej udzielanej chińskim przedsiębiorstwom jest ośmiokrotnie większa niż w państwach OECD.
Europa zwiększa wsparcie dla produkcji farmaceutycznej
Krajowi Producenci Leków powołują się również na działania podejmowane w innych państwach Unii Europejskiej. Unijny Akt o lekach krytycznych (Critical Medicines Act) ma sprzyjać odbudowie europejskich zdolności produkcyjnych poprzez zachęty finansowe, zmiany w zamówieniach publicznych i ograniczenie barier administracyjnych.
Organizacja przywołuje przykłady kilku państw:
- Niemcy – zmiany zasad zakupów leków przez kasy chorych oraz zatwierdzona przez Komisję Europejską pomoc publiczna w wysokości 400 mln euro dla Sanofi na utrzymanie produkcji insuliny.
- Francja – dotacje na przenoszenie produkcji leków onkologicznych i znieczulających.
- Hiszpania – długoterminowe kontrakty i stabilniejsze finansowanie przedsiębiorstw inwestujących w lokalne badania i produkcję.
- Austria – ponad 50 mln euro wspólnego wsparcia rządu i firmy Sandoz na modernizację zakładu produkującego antybiotyki.
- Włochy – przygotowywana reforma wspierająca krajową produkcję substancji czynnych.
Według przedstawicieli branży podobne instrumenty powinny znaleźć zastosowanie również w Polsce.
Krajowa produkcja leków przynosi korzyści gospodarce
Krajowi Producenci Leków zwracają uwagę także na ekonomiczne znaczenie rodzimego przemysłu farmaceutycznego. Z danych przytoczonych przez organizację wynika, że każde 100 zł wydane na leki produkowane w Polsce generuje około 23 zł wpływów do finansów publicznych oraz 118 zł PKB.
Branża argumentuje, że wydatki na krajowe produkty lecznicze wspierają zatrudnienie, wpływy podatkowe oraz rozwój zaplecza badawczo-produkcyjnego. Dlatego ocena kosztów refundacji nie powinna ograniczać się wyłącznie do ceny zakupu leku.
– Dlatego potrzebujemy nowoczesnych instrumentów ochrony strategicznych zdolności produkcyjnych, także w ramach polityki cenowej. W przeciwnym razie krótkoterminowe oszczędności mogą oznaczać znacznie większe koszty w sytuacji kryzysu – ostrzega Krzysztof Kopeć.
Rada Ministrów zajmie się nowelizacją ustawy refundacyjnej
We wtorek, 27 października 2026 roku, Rada Ministrów zajmie się projektem nowelizacji ustawy refundacyjnej. W porządku obrad znalazł się punkt dotyczący projektu ustawy o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw (UD187). Wnioskodawcą projektu jest Minister Zdrowia.
Główne wnioski
- 27 października 2026 roku Rada Ministrów zajmie się projektem UD187 dotyczącym nowelizacji ustawy refundacyjnej, nad którym Ministerstwo Zdrowia pracuje od 2024 roku.
- Krajowi Producenci Leków postulują cztery rozwiązania: pierwszeństwo w refundacji krajowych leków, szybsze procedury administracyjne, dłuższe decyzje refundacyjne i niższe dopłaty dla pacjentów.
- 100 zł wydane na leki produkowane w Polsce generuje około 23 zł wpływów do finansów publicznych i 118 zł PKB – wynika z danych przytoczonych przez Krajowych Producentów Leków.
- Państwa UE zwiększają wsparcie dla produkcji farmaceutycznej, wykorzystując dotacje, długoterminowe kontrakty i zmiany w zamówieniach publicznych, aby ograniczać zależność od importu leków.
Źródło:
- Mat. prasowy / Oprac. TK
