Ministerstwo Zdrowia przygotowało projekt rozporządzenia dotyczącego świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej. Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej pozytywnie oceniło działania mające zwiększyć dostępność rehabilitacji, jednak wskazało szereg zastrzeżeń do proponowanych przepisów. Samorząd lekarski uważa, że część rozwiązań nadmiernie formalizuje proces kwalifikacji pacjentów, ogranicza rolę lekarza i może negatywnie wpłynąć na bezpieczeństwo oraz jakość świadczeń.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego NRL krytycznie oceniła projekt rozporządzenia dotyczącego rehabilitacji leczniczej.
- Jakie zmiany dotyczą kwalifikacji pacjentów do rehabilitacji.
- Jakie zastrzeżenia lekarze zgłosili wobec nowych kompetencji fizjoterapeutów.
- Które rozwiązania projektu zostały ocenione pozytywnie przez samorząd lekarski.
NRL: zmiany nie powinny zastępować indywidualnej oceny medycznej
Stanowisko Nr 7/26/P-X Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z 24 lipca 2026 r. dotyczy projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia przekazanego do konsultacji przez wiceministra zdrowia Tomasza Maciejewskiego.
Samorząd lekarski podkreśla, że poprawa organizacji rehabilitacji oraz zwiększenie dostępności świadczeń finansowanych ze środków publicznych są potrzebne. Jednocześnie zwraca uwagę, że projekt odchodzi od modelu opartego na indywidualnej ocenie medycznej, zastępując ją rozwiązaniami administracyjnymi.
Zdaniem Prezydium NRL proponowane przepisy nie zawierają przekonującego uzasadnienia dla tak istotnej zmiany organizacji kwalifikacji do rehabilitacji. W stanowisku wskazano, że nie przedstawiono dowodów potwierdzających, iż nowe ograniczenia poprawią wyniki leczenia, bezpieczeństwo pacjentów lub efektywność wykorzystania środków publicznych.
Pozytywna ocena telerehabilitacji kardiologicznej
Jednym z rozwiązań, które uzyskało aprobatę samorządu lekarskiego, jest możliwość prowadzenia rehabilitacji kardiologicznej w formule telerehabilitacji hybrydowej, również w ramach kompleksowej opieki po zawale mięśnia sercowego.
Według NRL wykorzystanie narzędzi teleinformatycznych może zwiększyć dostępność rehabilitacji i ułatwić pacjentom kontynuację terapii, szczególnie osobom mającym trudności z regularnymi dojazdami do ośrodków rehabilitacyjnych.
Jednocześnie lekarze zaznaczają, że taka forma rehabilitacji powinna być stosowana wyłącznie wobec pacjentów odpowiednio zakwalifikowanych przez lekarza, przy zapewnieniu właściwego nadzoru oraz możliwości szybkiego skierowania chorego do rehabilitacji stacjonarnej, jeśli jego stan zdrowia ulegnie pogorszeniu.
Zamknięta lista rozpoznań może ograniczyć dostęp do rehabilitacji
Prezydium NRL sprzeciwia się propozycji uzależniającej kwalifikację do rehabilitacji stacjonarnej od zamkniętego wykazu jednostek chorobowych według klasyfikacji ICD.
W ocenie samorządu takie rozwiązanie może wykluczyć z rehabilitacji osoby z chorobami rzadkimi, nietypowymi schorzeniami lub powikłaniami, które nie zostały ujęte w wykazie.
Lekarze wskazują, że o dostępie do świadczeń powinny decydować przede wszystkim stan kliniczny i funkcjonalny pacjenta, rokowanie oraz możliwość osiągnięcia korzyści terapeutycznych. Dlatego postulują pozostawienie możliwości kwalifikacji także w przypadku rozpoznań niewymienionych w załączniku do rozporządzenia, jeśli istnieją udokumentowane wskazania medyczne.
NRL przeciw przenoszeniu kwalifikacji pacjenta na fizjoterapeutę
Jednym z głównych punktów stanowiska są zastrzeżenia wobec przepisów powierzających fizjoterapeutom kwalifikację pacjentów do zabiegów, określanie celów terapeutycznych oraz ocenę efektów leczenia.
Prezydium NRL podkreśla, że kwalifikacja do świadczeń rehabilitacyjnych wymaga uwzględnienia nie tylko sprawności funkcjonalnej, ale również rozpoznania, chorób współistniejących, stosowanego leczenia, przeciwwskazań oraz ryzyka pogorszenia stanu zdrowia. Zdaniem samorządu są to kompetencje należące do lekarza.
Jednocześnie lekarze wyraźnie zaznaczają, że nie kwestionują kompetencji fizjoterapeutów w zakresie diagnostyki funkcjonalnej, planowania i prowadzenia fizjoterapii oraz oceny jej efektów. Ich zdaniem działania te powinny jednak stanowić element współpracy lekarza i fizjoterapeuty, a nie zastępować ocenę medyczną.
Zastrzeżenia do limitów czasu rehabilitacji i decyzji NFZ
Prezydium NRL negatywnie oceniło również projektowane przepisy określające z góry czas trwania poszczególnych form rehabilitacji.
Według samorządu długość terapii powinna być ustalana indywidualnie na podstawie stanu zdrowia pacjenta, postępów leczenia, potrzeb funkcjonalnych oraz realizacji założonych celów terapeutycznych. Sztywne limity mogą prowadzić do zakończenia skutecznej rehabilitacji wyłącznie z przyczyn formalnych.
Kolejnym zastrzeżeniem jest uzależnienie przedłużenia rehabilitacji od pisemnej zgody dyrektora właściwego oddziału wojewódzkiego NFZ. W opinii NRL o konieczności kontynuowania leczenia powinna decydować ocena medyczna lekarza prowadzącego, realizowana przy współudziale fizjoterapeuty, a nie decyzja administracyjna płatnika.
Potrzebna ciągłość rehabilitacji po hospitalizacji
Samorząd lekarski zwraca również uwagę na konieczność zapewnienia sprawnego przechodzenia pacjentów z leczenia szpitalnego do dalszej rehabilitacji.
Zdaniem NRL już podczas hospitalizacji powinien zostać opracowany plan dalszego postępowania rehabilitacyjnego z udziałem lekarza specjalisty rehabilitacji medycznej. Ma to szczególne znaczenie dla pacjentów po udarach, zabiegach operacyjnych, urazach oraz innych ciężkich zachorowaniach, u których opóźnienie rozpoczęcia rehabilitacji może ograniczyć efekty leczenia.
NRL chce ochrony pacjentów oczekujących na rehabilitację
Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej postuluje także zmianę przepisów przejściowych projektu. Zgodnie z proponowanym rozporządzeniem skierowania wystawione i zarejestrowane przed wejściem w życie nowych regulacji miałyby zostać ponownie zweryfikowane według nowych zasad kwalifikacji.
Według samorządu oznaczałoby to konieczność ponownego badania pacjentów już oczekujących na rozpoczęcie rehabilitacji, co zwiększyłoby obciążenia organizacyjne, wydłużyło kolejki i mogłoby opóźnić rozpoczęcie leczenia. NRL postuluje, aby takie skierowania były realizowane na dotychczasowych zasadach, bez obowiązku ponownej kwalifikacji.
Główne wnioski
- Prezydium NRL skrytykowało projekt rozporządzenia MZ, wskazując m.in. na nadmierną formalizację kwalifikacji pacjentów oraz ograniczenie roli lekarza w procesie rehabilitacji.
- Samorząd poparł rozwój telerehabilitacji kardiologicznej, pod warunkiem zachowania kwalifikacji lekarskiej oraz odpowiedniego nadzoru nad pacjentem.
- NRL sprzeciwia się zamkniętemu katalogowi rozpoznań ICD, argumentując, że dostęp do rehabilitacji powinien wynikać z indywidualnej oceny stanu pacjenta.
- Lekarze postulują pozostawienie decyzji o czasie trwania rehabilitacji lekarzowi prowadzącemu oraz rezygnację z obowiązku ponownej kwalifikacji pacjentów oczekujących już na rozpoczęcie świadczeń.
Źródło:
- https://nil.org.pl/aktualnosci/9347-nalezy-postawic-na-wspolprace-lekarza-z-fizjoterapeuta-a-nie-zastepowanie-oceny-lekarskiej-pnrl-o-projekcie-mz-dot-swiadczen-z-zakresu-fizjoterapii
