Przewlekła choroba nerek pozostaje jednym z największych wyzwań zdrowia publicznego XXI wieku. Dotyczy około 850 milionów osób na świecie, a eksperci przewidują, że do 2040 roku stanie się jedną z głównych przyczyn przedwczesnych zgonów. Nowe dane przedstawione podczas Kongresu Europejskiego Towarzystwa Nefrologicznego w Glasgow sugerują jednak, że leczenie tej grupy pacjentów może wejść w nową erę. Seria trzech dużych badań klinicznych wskazuje, że finerenon – lek dotychczas stosowany głównie u pacjentów z cukrzycą typu 2 i przewlekłą chorobą nerek – może przynosić korzyści znacznie szerszej populacji.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego finerenon może znaleźć zastosowanie również u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek bez cukrzycy
- Jakie wyniki przyniosły trzy duże badania obejmujące ponad 14,5 tys. pacjentów
- W jaki sposób lek wpływa na ryzyko niewydolności nerek, hospitalizacji i zgonów sercowo-naczyniowych
- Dlaczego eksperci mówią o potencjalnej zmianie standardów leczenia PChN
Czym jest finerenon i dlaczego wzbudza tak duże zainteresowanie?
Finerenon należy do grupy niesteroidowych antagonistów receptora mineralokortykoidowego. Obecnie preparat jest zatwierdzony przede wszystkim do leczenia przewlekłej choroby nerek związanej z cukrzycą typu 2. Mechanizm działania leku opiera się na hamowaniu nadmiernej aktywacji receptora mineralokortykoidowego, która odgrywa istotną rolę w procesach zapalnych i włóknieniu tkanek. Zjawiska te odpowiadają za postęp wielu postaci przewlekłej choroby nerek oraz zwiększone ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych. Nowe badania postawiły pytanie, czy korzyści terapii mogą wykraczać poza populację diabetologiczną.
Badanie FIND-CKD: finerenon skuteczny także bez cukrzycy
Najważniejsze nowe dane pochodzą z badania FIND-CKD, prowadzonego przez zespół kierowany przez prof. Hiddo Heerspinka oraz prof. Vlado Perkovica. Badanie objęło 1584 pacjentów z przewlekłą chorobą nerek niezwiązaną z cukrzycą z 24 krajów. Wyniki okazały się bardzo obiecujące. Dodanie finerenonu do standardowego leczenia:
- znacząco spowolniło pogarszanie funkcji nerek,
- zmniejszyło ryzyko niewydolności nerek, progresji PChN, niewydolności serca lub zgonu sercowo-naczyniowego o 23%,
- poprawiło ogólne rokowanie pacjentów z przewlekłą chorobą nerek niezależnie od obecności cukrzycy.
Choroby kłębuszków nerkowych – grupa z ograniczonymi możliwościami leczenia
Drugie badanie skoncentrowało się na szczególnie trudnej grupie chorych – pacjentach z chorobami kłębuszków nerkowych o podłożu immunologicznym. To właśnie w tej populacji dostępnych jest stosunkowo niewiele skutecznych terapii spowalniających postęp uszkodzenia narządu. Analiza wykazała, że finerenon:
- zmniejszył ryzyko niewydolności nerek lub progresji przewlekłej choroby nerek o 26%,
- obniżył albuminurię o 42% po 12 miesiącach terapii,
- poprawiał parametry uznawane za kluczowe markery uszkodzenia nerek.
Albuminuria, czyli obecność białka w moczu, jest jednym z najważniejszych wskaźników progresji choroby nerek i ryzyka sercowo-naczyniowego. Tak wyraźne ograniczenie jej nasilenia może mieć istotne znaczenie kliniczne.
Ponad 14,5 tys. pacjentów: największa analiza potwierdza korzyści
Najbardziej kompleksowa analiza została opublikowana w „The Lancet”. Badacze połączyli dane z FIND-CKD oraz dwóch wcześniejszych badań III fazy. Łącznie oceniono 14 574 pacjentów z przewlekłą chorobą nerek – zarówno z cukrzycą, jak i bez niej. Najważniejsze wyniki:
- 24% niższe ryzyko niewydolności nerek lub progresji PChN,
- 20% niższe ryzyko hospitalizacji z powodu niewydolności serca lub zgonu sercowo-naczyniowego,
- 12% niższe ryzyko zgonu z dowolnej przyczyny.
Co istotne, efekty były spójne niezależnie od rodzaju przewlekłej choroby nerek, obecności cukrzycy czy wyjściowej funkcji nerek.
Eksperci: finerenon może stać się podstawową terapią w PChN
Docent Brendon Neuen, główny globalny badacz kliniczny w George Institute, podkreślił znaczenie uzyskanych rezultatów:
Chociaż cukrzyca jest najczęstszą przyczyną przewlekłej choroby nerek na świecie, większość osób żyjących z PChN nie choruje na cukrzycę i obecnie ma niewiele skutecznych opcji leczenia. Zaspokojenie tej niezaspokojonej potrzeby jest kluczowe, ponieważ poprawa wyników leczenia PChN bez cukrzycy może znacząco zmniejszyć globalne obciążenie chorobami nerek. ekspert dodał również: łącznie wyniki te wskazują, że szersze stosowanie finerenonu u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek może znacząco zmniejszyć ryzyko niewydolności nerek i powikłań sercowo-naczyniowych u milionów ludzi na całym świecie.
Bezpieczeństwo terapii – na co zwracali uwagę badacze?
We wszystkich trzech analizach finerenon był generalnie dobrze tolerowany. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym była hiperkaliemia, czyli podwyższone stężenie potasu we krwi. Mimo częstszego występowania tego powikłania w porównaniu z placebo:
- hospitalizacje związane z hiperkaliemią pozostawały rzadkie,
- odsetek przerwania leczenia był niski,
- profil bezpieczeństwa oceniono jako akceptowalny.
Oznacza to, że potencjalne korzyści kliniczne mogą przewyższać ryzyko u odpowiednio monitorowanych pacjentów.
Czy wyniki mogą zmienić standard leczenia przewlekłej choroby nerek?
Przewlekła choroba nerek przez wiele lat pozostawała obszarem o ograniczonych możliwościach terapeutycznych, szczególnie poza populacją pacjentów z cukrzycą. Nowe dane sugerują jednak, że finerenon może stać się jedną z najważniejszych terapii nefrologicznych ostatnich lat.
Jeżeli wyniki przełożą się na aktualizacje wytycznych klinicznych i rozszerzenie rejestracji, lek może wpłynąć na rokowanie milionów pacjentów zagrożonych niewydolnością nerek, hospitalizacjami i przedwczesnym zgonem.
Główne wnioski
- Badanie FIND-CKD obejmujące 1584 pacjentów z 24 krajów wykazało, że finerenon zmniejszył ryzyko niewydolności nerek, progresji PChN, niewydolności serca lub zgonu sercowo-naczyniowego o 23%.
- U pacjentów z chorobami kłębuszków nerkowych lek obniżył ryzyko niewydolności nerek lub progresji choroby o 26% oraz zmniejszył albuminurię o 42% po 12 miesiącach.
- Największa analiza obejmująca 14 574 pacjentów wykazała 24% niższe ryzyko progresji PChN lub niewydolności nerek, 20% niższe ryzyko hospitalizacji z powodu niewydolności serca lub zgonu sercowo-naczyniowego oraz 12% niższe ryzyko zgonu z dowolnej przyczyny.
- Korzyści kliniczne obserwowano niezależnie od obecności cukrzycy, rodzaju przewlekłej choroby nerek i wyjściowej funkcji nerek, co może wpłynąć na rozszerzenie zastosowania finerenonu.
Źródło:
- https://www.georgeinstitute.org/news-and-media/news/three-landmark-studies-highlight-expanded-benefits-of-kidney-drug-finerenone
- https://www.nejm.org/doi/10.1056/NEJMoa2604625
- https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2850124
- https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(26)01009-3/abstract
