Ograniczenie spożycia żywności ultraprzetworzonej może wiązać się ze złagodzeniem objawów depresji. Wskazują na to wyniki niewielkiego badania pilotażowego przeprowadzonego przez University of California, San Francisco (UCSF). Uczestnicy ograniczyli spożycie takich produktów o ponad 85 proc., a następnie odnotowano u nich poprawę w trzech miarach depresji. Wyniki opublikowano w „JAMA Psychiatry”.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak ograniczenie spożycia żywności ultraprzetworzonej wiązało się ze zmianą objawów depresji w pilotażowym badaniu University of California, San Francisco.
- Jakie są wyniki badania, w którym 20 osób z depresją ograniczyło spożycie żywności ultraprzetworzonej o ponad 85 proc.
- Jak oś jelita–mózg i przewlekły stan zapalny mogą potencjalnie łączyć sposób żywienia ze zdrowiem psychicznym.
- Dlaczego wyniki są na razie wstępne i nie oznaczają, że zmiana diety może zastąpić standardowe leczenie depresji.
Mniej żywności ultraprzetworzonej, łagodniejsze objawy depresji
Badanie objęło 20 osób z depresją, których średni wiek wynosił 44 lata. Kobiety stanowiły 70 proc. grupy. U 14 uczestników występował również lęk, a wszyscy mieli wysokie BMI i co najmniej jedno zaburzenie metaboliczne, takie jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca lub podwyższone stężenie cholesterolu LDL.
Uczestników podzielono na dwie grupy. Przez pierwsze cztery tygodnie jedna kontynuowała dotychczasowy sposób żywienia, natomiast druga przeszła na dietę zawierającą mniej produktów ultraprzetworzonych, kupując żywność samodzielnie pod nadzorem badaczy. Następnie grupy zamieniły się dietami. Po ograniczeniu żywności ultraprzetworzonej o ponad 85 proc. uczestnicy odnotowali umiarkowaną lub dużą poprawę w trzech miarach depresji. Niewielką poprawę zaobserwowano także w zakresie lęku. Mimo obiecujących rezultatów autorzy podkreślają pilotażowy charakter projektu.
Udało się udowodnić wykonalność przeprowadzenia tego badania w badaniu na większą skalę – powiedział starszy autor, dr Andrew Krystal, profesor UCSF.
Czym jest żywność ultraprzetworzona?
Do tej kategorii zaliczane są m.in. pakowane przekąski, fast foody i napoje słodzone oraz inne produkty wytwarzane przemysłowo, które mogą zawierać konserwanty, sztuczne barwniki, wzmacniacze smaku czy emulgatory. Ich ograniczenie w codziennej diecie może być jednak trudne.
Ograniczenie ilości żywności wysoko przetworzonej w naszej diecie może być trudne, ponieważ jest ona bardzo smaczna, tania i wygodna w spożyciu – powiedziała dr Nyasha Chagwedera z UCSF.
Jelita mogą być jednym z elementów związku z depresją
Jednym z mechanizmów rozważanych przez badaczy jest oś jelita–mózg. Według Chagwedery określony sposób żywienia może prowadzić do uszkodzenia bariery jelitowej, a następnie sprzyjać przewlekłemu stanowi zapalnemu o niewielkim nasileniu.
To uszkodzenie jelit może wywołać przewlekły stan zapalny o niewielkim nasileniu w całym organizmie, który albo bezpośrednio wywołuje depresję, albo sprawia, że ludzie są na nią bardziej podatni.
Jest to jednak proponowane wyjaśnienie biologiczne, a przedstawione badanie nie pozwala potwierdzić, że właśnie ten mechanizm odpowiadał za obserwowaną poprawę.
Czy zmiana diety może wspierać leczenie depresji?
Wyniki są interesujące, ponieważ w badaniu oceniano objawy tych samych osób podczas stosowania różnych sposobów żywienia. Jednocześnie grupa zaledwie 20 uczestników jest zbyt mała, aby na tej podstawie formułować szerokie zalecenia kliniczne. Badanie należy więc traktować jako wstępny sygnał wskazujący na potrzebę przeprowadzenia większych prób. Naukowcy planują rozpoczęcie rekrutacji do drugiej fazy projektu w 2028 roku.
Główne wnioski
- W pilotażowym badaniu UCSF uczestniczyło 20 osób z depresją, których średni wiek wynosił 44 lata. U 14 występował również lęk, a wszyscy mieli wysokie BMI i co najmniej jedno zaburzenie metaboliczne.
- Po ograniczeniu spożycia żywności ultraprzetworzonej o ponad 85 proc. uczestnicy odnotowali umiarkowaną lub dużą poprawę w trzech miarach depresji. Niewielką poprawę zaobserwowano również w zakresie lęku.
- Jednym z rozważanych przez naukowców mechanizmów jest związek między barierą jelitową, przewlekłym stanem zapalnym a funkcjonowaniem mózgu, jednak badanie nie potwierdziło, że mechanizm ten odpowiadał za obserwowaną poprawę.
- Badanie miało charakter pilotażowy i objęło tylko 20 osób, dlatego jego wyniki wymagają potwierdzenia w większych próbach. Naukowcy planują rozpocząć nabór do drugiej fazy projektu w 2028 roku.
Źródło:
- https://www.ucsf.edu/news/2026/09/432646/could-quitting-ultra-processed-food-boost-your-mental-health
- https://jamanetwork.com/journals/jamapsychiatry/fullarticle/2854373
