Narażenie na Helicobacter pylori może być powiązane z około 22 proc. przypadków raka jelita grubego na świecie – sugeruje analiza opublikowana w czasopiśmie „eGastroenterology”. Badacze oszacowali, że osoby narażone na tę bakterię miały 1,6-krotnie wyższe ryzyko zachorowania. Wyniki nie dowodzą jednak, że H. pylori odpowiada za co piąty przypadek tego nowotworu. Autorzy podkreślają potrzebę dalszych badań, które pozwolą ustalić, czy zależność ma charakter przyczynowy.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak narażenie na Helicobacter pylori może wiązać się z ryzykiem raka jelita grubego i dlaczego naukowcy analizują tę bakterię jako potencjalny czynnik ryzyka nowotworu.
- Jakie są wyniki analizy obejmującej 43 badania i prawie 49 mln osób, w której ekspozycja na H. pylori wiązała się z 1,6-krotnie wyższym ryzykiem raka jelita grubego.
- Dlaczego naukowcy szacują, że około 22 proc. przypadków raka jelita grubego może być powiązanych z narażeniem na H. pylori i dlaczego nie oznacza to jeszcze związku przyczynowego.
- Czy eradykacja H. pylori może zmniejszać ryzyko raka jelita grubego oraz dlaczego potrzebne są długoterminowe badania kliniczne.
Helicobacter pylori a rak jelita grubego – analiza prawie 49 mln osób
Rak jelita grubego pozostaje jednym z największych wyzwań onkologicznych. W 2022 roku na świecie rozpoznano prawie 2 mln nowych przypadków, a około 900 tys. osób zmarło z powodu tej choroby. Jednym z potencjalnych czynników ryzyka, którego znaczenie wciąż jest badane, jest Helicobacter pylori. Bakteria jest klasyfikowana jako czynnik rakotwórczy grupy 1 dla ludzi ze względu na potwierdzony związek przyczynowy z rakiem żołądka. Jej rola w rozwoju raka jelita grubego pozostaje jednak znacznie mniej pewna.
Aby dokładniej ją ocenić, naukowcy wykorzystali dane z przeglądów systematycznych i analiz zbiorczych oraz informacje o zachorowaniach na raka jelita grubego z Global Cancer Observatory (GLOBOCAN). Najszersza analiza objęła 43 badania i 48 694 403 osoby.
Ryzyko raka jelita grubego było 1,6 razy wyższe
Analiza wykazała, że osoby narażone na H. pylori miały 1,6-krotnie wyższe ryzyko raka jelita grubego w porównaniu z osobami bez takiego narażenia. Nie stwierdzono przy tym statystycznie istotnych różnic po uwzględnieniu płci, wieku – powyżej lub poniżej 60 lat – sposobu diagnozowania zakażenia ani dostępności krajowego programu badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego. Na podstawie wszystkich 43 badań naukowcy oszacowali, że ekspozycja na H. pylori może być powiązana z około 22 proc., czyli ponad 1 na 5 przypadków raka jelita grubego na świecie.
Wynik wymaga jednak ostrożnej interpretacji. Po ograniczeniu analizy do 14 badań populacyjnych i kohortowych szacowany odsetek przypadków przypisywanych ekspozycji spadł do 12 proc. Oznacza to, że nie można obecnie stwierdzić, że H. pylori powoduje co piąty przypadek raka jelita grubego. Badanie wskazuje na zależność epidemiologiczną, której charakter wymaga dalszego wyjaśnienia.
Najwyższy odsetek odnotowano w Mongolii
Potencjalne znaczenie H. pylori różniło się również geograficznie. W regionie zachodniego Pacyfiku szacowany odsetek przypadków raka jelita grubego związanych z ekspozycją wyniósł 25 proc. Na poziomie poszczególnych państw najwyższy wynik odnotowano w Mongolii – 36 proc. Z kolei Chiny miały najwyższą bezwzględną liczbę przypadków potencjalnie związanych z ekspozycją na bakterię – 139 619.
Jednocześnie wysokie rozpowszechnienie H. pylori nie zawsze przekładało się na równie wysoki odsetek przypadków raka jelita grubego. Przykładem były Afryka, Azja Południowo-Wschodnia i wschodnia część regionu Morza Śródziemnego. Wskazuje to, że na zależność mogą wpływać również inne czynniki.
Młodsze pokolenia mogą być bardziej narażone
Interesujących wyników dostarczyła eksploracyjna analiza według roku urodzenia. Odsetek przypadków raka jelita grubego potencjalnie związanych z ekspozycją na H. pylori wynosił 9,5 proc. u osób urodzonych przed 1947 rokiem, około 10 proc. wśród urodzonych w latach 1948–1962 oraz 15 proc. w grupie urodzonej w latach 1963–1977.
Może to sugerować większe znaczenie ekspozycji na H. pylori dla ryzyka raka jelita grubego w młodszych kohortach urodzeniowych. Autorzy zaznaczają jednak, że jest to analiza eksploracyjna, dlatego nie pozwala jeszcze na wyciąganie jednoznacznych wniosków przyczynowych.
Czy eradykacja H. pylori może zmniejszyć ryzyko raka jelita grubego?
Jednym z najważniejszych pytań jest to, czy leczenie zakażenia H. pylori może przełożyć się na ograniczenie ryzyka nowotworu. W czterech badaniach obserwacyjnych eradykacja bakterii wiązała się z niższym ryzykiem raka jelita grubego, jednak zależność była widoczna dopiero po 10 latach.
To za mało, aby rekomendować eradykację H. pylori jako metodę profilaktyki raka jelita grubego. Potrzebne są przede wszystkim długoterminowe, dobrze zaprojektowane badania prospektywne i randomizowane badania kliniczne. Badacze zwracają ponadto uwagę na potencjalne konsekwencje stosowania antybiotyków na dużą skalę.
Podobnie jak w przypadku profilaktyki pierwotnej raka żołądka, eradykacja bakterii H. pylori na dużą skalę budzi obawy dotyczące zarządzania antybiotykoterapią i oporności na nią, a także skutków ubocznych leczenia – podkreślają badacze.
H. pylori to tylko jeden z potencjalnych czynników ryzyka
Rak jelita grubego jest chorobą wieloczynnikową. Na jego rozwój wpływają zarówno czynniki niemodyfikowalne, m.in. wiek i uwarunkowania genetyczne, jak i czynniki związane ze stylem życia oraz dietą. Autorzy analizy podkreślają, że łącznie odpowiadają one globalnie za większą część przypadków niż ekspozycja na H. pylori. Nowe wyniki są jednak ważnym sygnałem do dalszych badań. Jeżeli przyszłe badania potwierdzą przyczynowy udział H. pylori w rozwoju raka jelita grubego, diagnostyka i eradykacja bakterii mogłyby potencjalnie zyskać dodatkowe znaczenie w profilaktyce nowotworowej, szczególnie w regionach o wysokiej częstości zakażeń.
Na obecnym etapie nie ma jednak podstaw, aby uznać, że H. pylori powoduje 22 proc. przypadków raka jelita grubego. Badanie pokazuje związek epidemiologiczny, który wymaga potwierdzenia.
Główne wnioski
- Analiza 43 badań obejmujących 48 694 403 osoby wykazała, że narażenie na Helicobacter pylori wiązało się z 1,6-krotnie wyższym ryzykiem raka jelita grubego.
- Na podstawie wszystkich analizowanych badań oszacowano, że ekspozycja na H. pylori może być powiązana z około 22 proc., czyli ponad 1 na 5 przypadków raka jelita grubego na świecie. Po uwzględnieniu wyłącznie 14 badań populacyjnych i kohortowych odsetek spadł jednak do 12 proc.
- Najwyższy szacowany odsetek przypadków związanych z ekspozycją odnotowano w Mongolii – 36 proc., natomiast największą bezwzględną liczbę takich przypadków oszacowano w Chinach – 139 619.
- W czterech badaniach obserwacyjnych eradykacja H. pylori wiązała się z niższym ryzykiem raka jelita grubego dopiero po 10 latach. Wyniki nie dowodzą jednak związku przyczynowego i nie stanowią podstawy do stosowania eradykacji H. pylori jako metody profilaktyki raka jelita grubego.
Źródło:
- https://egastroenterology.bmj.com/content/4/3/e100436
