Krajowa Rada Ratowników Medycznych proponuje rozszerzenie samodzielności ratowników medycznych i pielęgniarek systemu pracujących m.in. na szpitalnych oddziałach ratunkowych. Projekt zakłada trzy poziomy kompetencji, możliwość samodzielnego zlecania części badań, rozszerzenie farmakoterapii, nowe uprawnienia związane z transfuzją krwi oraz stworzenie Szpitalnych Zespołów Wczesnego Reagowania. Wyższe kompetencje miałyby być powiązane z dodatkami do wynagrodzenia wynoszącymi 50% lub 70% stawki godzinowej. Dokument jest na etapie konsultacji, a uwagi można zgłaszać do 24 sierpnia 2026 r.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak KRRM chce podzielić kompetencje ratowników medycznych i pielęgniarek systemu na trzy poziomy.
- Jakie badania i leki mogłyby znaleźć się w rozszerzonym katalogu samodzielnych uprawnień.
- Jak mają zmienić się zasady dotyczące transfuzji krwi, dokumentacji medycznej i pracy na SOR.
- Jakie szkolenia i dodatki do wynagrodzenia przewidziano dla wyższych poziomów kompetencji.
KRRM proponuje nowy podział kompetencji ratowników medycznych
Projekt „Wykorzystanie kompetencji personelu medycznego, optymalizacja procesów – Nowoczesny standard, efektywny SOR” został formalnie zaakceptowany przez Krajową Radę Ratowników Medycznych uchwałą nr 264/KR/2026 z 31 lipca 2026 r.
Nie jest to jeszcze gotowy projekt przepisów. Dokument określa proponowane kierunki zmian dotyczących wykonywania zawodu ratownika medycznego w SOR i zespołach ratownictwa medycznego (ZRM). Po konsultacjach rozwiązania mają zostać doprecyzowane, a w kolejnym etapie uzgadniane m.in. z Ministerstwem Zdrowia.
Jednym z głównych założeń jest stworzenie trzech poziomów samodzielności zawodowej ratowników medycznych i pielęgniarek systemu: podstawowego, kwalifikowanego oraz specjalistycznego.
Na poziomie podstawowym KRRM chce przede wszystkim usunąć obecne niejasności prawne, m.in. jednoznacznie uregulować możliwość samodzielnego podawania leków podczas segregacji medycznej.
Poziom kwalifikowany miałby umożliwić doświadczonym ratownikom medycznym i pielęgniarkom systemu, po ukończeniu odpowiedniego kursu, bardziej samodzielne prowadzenie pacjentów na SOR. Uwzględnione miałyby zostać również zaawansowane kompetencje zdobywane podczas kursów kwalifikowanych MSWiA i MON.
Najwyższy, specjalistyczny poziom samodzielności miałby być powiązany m.in. z wykształceniem magisterskim z ratownictwa medycznego oraz specjalizacjami podyplomowymi. Obejmowałby zaawansowane świadczenia inwazyjne i z zakresu intensywnej terapii.
KRRM proponuje ponadto ujednolicenie – w porozumieniu z Naczelną Izbą Pielęgniarek i Położnych – katalogu świadczeń i leków dostępnych dla ratowników medycznych i pielęgniarek systemu pracujących na odpowiadających sobie poziomach samodzielności.
Ratownik mógłby samodzielnie zlecać badania laboratoryjne i RTG
Istotna część projektu dotyczy diagnostyki. Na poziomie kwalifikowanym ratownik medyczny lub pielęgniarka systemu mieliby uzyskać możliwość samodzielnego kierowania pacjentów na badania laboratoryjne, obejmujące m.in. hematologię, biochemię, koagulologię, gazometrię i toksykologię. Projekt przewiduje również możliwość zlecania RTG i USG.
Na poziomie specjalistycznym katalog kompetencji diagnostycznych byłby szerszy. KRRM proponuje prawne umocowanie samodzielnego wykonywania ultrasonografii przyłóżkowej w stanach nagłych, w tym PoCUS i FAST, oraz zlecania bardziej zaawansowanych badań obrazowych.
Zmianie miałaby ulec również lista leków, które ratownik medyczny może podawać samodzielnie. Rada proponuje usunięcie z niej substancji uznanych w projekcie za archaiczne oraz dodanie nowych grup preparatów, m.in. antybiotyków, ketaminy, insuliny stosowanej w hiperkaliemii i leków OTC.
KRRM chce rozszerzyć uprawnienia ratowników przy transfuzji krwi
Osobny obszar projektu dotyczy krwiolecznictwa. KRRM proponuje zmianę przepisów tak, aby ratownik medyczny został wskazany jako osoba uprawniona do wykonywania przetoczeń krwi i jej składników. Autorzy dokumentu odwołują się przy tym do rozwiązań funkcjonujących w przepisach wojskowych MON.
Zakres kompetencji miałby obejmować cały proces związany z transfuzją – od weryfikacji tożsamości pacjenta i grupy krwi przed rozpoczęciem procedury, przez dokumentację, po obserwację chorego podczas i po przetoczeniu.
System HIS ma pilnować zakresu uprawnień
Zmiany miałyby objąć także szpitalne systemy informatyczne. KRRM proponuje stworzenie ogólnokrajowych standardów postępowania klinicznego na SOR oraz odpowiednie skonfigurowanie systemów HIS.
Profile uprawnień personelu miałyby być określane cyfrowo, a system automatycznie weryfikowałby, jakie czynności może wykonać konkretna osoba. Projekt przewiduje również integrację z modułami aptecznymi oraz techniczne przygotowanie wtórnej autoryzacji wypisów lekarskich dla poziomu kwalifikowanego.
Równolegle KRRM proponuje zmianę dokumentacji medycznej. Obecna „karta zleceń lekarskich” miałaby zostać zastąpiona „kartą zleceń”, w której uprawnieni ratownicy medyczni i pielęgniarki systemu mogliby zapisywać własne ordynacje i podpisywać je swoim identyfikatorem cyfrowym.
Nowe propozycje dotyczą także przymusu bezpośredniego
Projekt obejmuje również zmiany w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego. KRRM proponuje przyznanie ratownikom medycznym większej samodzielności przy stosowaniu przymusu bezpośredniego.
Według przedstawionych założeń ratownicy mieliby uzyskać możliwość podejmowania decyzji o jego zastosowaniu, podawania leków w stanach wyższej konieczności oraz przeprowadzania kontroli osobistej pacjenta przed transportem. Jednocześnie Rada proponuje uproszczenie dokumentacji dotyczącej stosowania przymusu bezpośredniego.
Wyższe kompetencje z dodatkiem 50% lub 70% stawki godzinowej
Rozszerzenie odpowiedzialności zawodowej miałoby zostać powiązane ze zmianami w systemie kształcenia i wynagradzania.
KRRM proponuje utworzenie modułowego programu szkolenia podyplomowego trwającego co najmniej sześć miesięcy. Miałby być realizowany na SOR, a 75% programu stanowiłaby praktyka kliniczna prowadzona pod nadzorem lekarza systemu.
Projekt zakłada także powiązanie wyższych kwalifikacji z ustawą regulującą minimalne wynagrodzenia w ochronie zdrowia. Dla personelu na poziomie kwalifikowanym proponowany jest obowiązkowy, trwały dodatek kompetencyjny w wysokości 50% stawki godzinowej, a dla poziomu specjalistycznego – 70%.
Według KRRM mechanizm ma zachęcać personel do zdobywania dodatkowych kwalifikacji i rekompensować większą odpowiedzialność związaną z samodzielnym podejmowaniem decyzji klinicznych.
Ratownicy medyczni w Szpitalnych Zespołach Wczesnego Reagowania
Kolejnym elementem projektu jest formalne utworzenie Szpitalnych Zespołów Wczesnego Reagowania (RRT). Miałyby one reagować na pogarszający się stan pacjentów hospitalizowanych na oddziałach ogólnych jeszcze przed wystąpieniem nagłego zatrzymania krążenia.
Wśród proponowanych kompetencji znalazły się m.in. stabilizacja pacjenta na oddziale, wykorzystanie przyłóżkowego USG oraz stosowanie wlewów amin katecholowych. Według założeń ma to ograniczyć konieczność angażowania zespołów anestezjologicznych w przypadkach, które mogą zostać zabezpieczone przez odpowiednio wykwalifikowany personel RRT.
Konsultacje projektu potrwają do 24 sierpnia
Przedstawione rozwiązania nie są jeszcze obowiązującymi ani uzgodnionymi zmianami prawa. KRRM określa dokument jako projekt założeń i punkt wyjścia do dalszej dyskusji ze środowiskiem ratowników medycznych oraz ekspertami.
Uwagi można przekazywać do 24 sierpnia 2026 r. na adres biuro@kirm.org.pl, korzystając z oficjalnej tabeli uwag. Dopiero wyniki konsultacji mają posłużyć do dalszego dopracowania proponowanych rozwiązań.
Jeżeli prace będą kontynuowane, część propozycji będzie wymagała zmian na poziomie ustaw i rozporządzeń. Kolejnym etapem mają być uzgodnienia m.in. z Ministerstwem Zdrowia.
Główne wnioski
- KRRM proponuje trzy poziomy samodzielności zawodowej ratowników medycznych i pielęgniarek systemu: podstawowy, kwalifikowany i specjalistyczny.
- Na poziomie kwalifikowanym personel mógłby samodzielnie zlecać badania laboratoryjne, RTG i USG, a na specjalistycznym wykonywać m.in. PoCUS i FAST oraz zlecać bardziej zaawansowane badania obrazowe.
- Projekt przewiduje m.in. rozszerzenie uprawnień przy transfuzji krwi, zmiany w farmakoterapii oraz utworzenie Szpitalnych Zespołów Wczesnego Reagowania.
- Wyższe kwalifikacje miałyby być powiązane z dodatkiem kompetencyjnym wynoszącym 50% stawki godzinowej na poziomie kwalifikowanym i 70% na specjalistycznym. Konsultacje projektu trwają do 24 sierpnia 2026 r.
Źródło:
- https://kirm.org.pl/projekt-zalozen-wykorzystanie-kompetencji-personelu-medycznego-optymalizacja-procesow-nowoczesny-standard-efektywny-sor-przekazany-do-konsultacji/
