Pacjenci, kardiolodzy i eksperci systemu ochrony zdrowia z Polski oraz innych krajów Europy przyjęli wspólną deklarację dotyczącą ograniczania nierówności w dostępie do opieki kardiologicznej. Dokument podpisano podczas Forum Pacjentów na konferencji Prevention & Intervention – 1st Central European Summit. Sygnatariusze domagają się m.in. szybszej diagnostyki, szerszego dostępu do nowoczesnych terapii oraz lepszej koordynacji leczenia. Zwracają również uwagę na różnice regionalne, wielomiesięczne kolejki i bariery organizacyjne, które utrudniają pacjentom korzystanie ze świadczeń.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie sześć postulatów dotyczących równego dostępu do opieki kardiologicznej przedstawili pacjenci i eksperci.
- Ile zgłoszeń dotyczących pacjentów kardiologicznych trafia do Biura Rzecznika Praw Pacjenta i jakie problemy są najczęściej sygnalizowane.
- Dlaczego refundacja leków nie zawsze gwarantuje szybkie rozpoczęcie nowoczesnego leczenia.
- Jakie bariery ograniczają dostęp do małoinwazyjnego leczenia wad zastawkowych w Polsce.
Wspólna deklaracja pacjentów i klinicystów. Sześć postulatów
Uczestnicy Forum Pacjentów zaapelowali o rozwiązania, które zapewnią osobom z chorobami sercowo-naczyniowymi porównywalne możliwości leczenia niezależnie od miejsca zamieszkania i sytuacji społeczno-ekonomicznej.
W deklaracji wskazano sześć najważniejszych obszarów wymagających poprawy:
- Równy i terminowy dostęp do diagnostyki oraz leczenia zgodnego z aktualnymi wytycznymi.
- Dostęp do nowoczesnych leków, procedur interwencyjnych i zaawansowanych metod terapeutycznych.
- Sprawnie zorganizowana ścieżka pacjenta, ograniczająca opóźnienia między rozpoznaniem a rozpoczęciem leczenia.
- Opieka uwzględniająca wielochorobowość, indywidualne potrzeby i jakość życia.
- Dostęp do rzetelnych informacji oraz udział pacjentów w podejmowaniu decyzji terapeutycznych.
- Ciągłość opieki obejmująca rehabilitację, profilaktykę wtórną i długoterminową obserwację.
Nierówności w kardiologii dotyczą całej Europy
Jak wskazała Brigit Beger, prezes European Heart Network, różnice w dostępie do opieki kardiologicznej występują zarówno między państwami europejskimi, jak i wewnątrz poszczególnych krajów.
– Niestety nierówności w zdrowiu w obszarze kardiologii nadal występują. Mamy wyraźny podział geograficzny na wschód i zachód Europy, ale również południe i północ- a podział ten poparty jest statystykami. Dane pokazują również, że podobne nierówności występują również w obrębie poszczególnych państw, gdzie funkcjonują grupy marginalizowane. W tym temacie do głosu dochodzą czynniki socjoekonomiczne, które warunkują nie tylko dostęp do opieki zdrowotnej, ale również dostęp do wiedzy o zdrowiu i rozwiązań cyfrowych. Nadal wielu chorych jest wykluczona cyfrowo, przez co nie wszyscy w populacji mają dostępu do nowoczesnych rozwiązań informatycznych czy aplikacji – zaznaczyła Brigit Beger.
Podobne problemy występują w Polsce. Małgorzata Piekarska, prezes Polskiego Stowarzyszenia Osób z Nadciśnieniem Płucnym i ich Przyjaciół, wskazała, że dla pacjentów równy dostęp do opieki jest przede wszystkim kwestią bezpieczeństwa.
– Równy dostęp do opieki oznacza dla nas pacjentów bezpieczeństwo. To bezpieczeństwo nie powinno zależeć od miejsca zamieszkania i kodu pocztowego pacjenta – a tym obszarze wielu chorych nadal ma wiele wyzwań i musimy jasno powiedzieć, że tej równości nie ma – mówiła Małgorzata Piekarska.
Nawet co piąte zgłoszenie do Rzecznika Praw Pacjenta dotyczy kardiologii
Skalę problemów pokazują sygnały kierowane do Biura Rzecznika Praw Pacjenta. Jak poinformowała Joanna Niewiadomska, instytucja otrzymuje rocznie nawet 90 tys. zgłoszeń, z czego około jedna piąta pochodzi od pacjentów kardiologicznych.
– Wskazywane problemy dotyczą zarówno kwestii dostępu do świadczeń zdrowotnych udzielanych w szpitalach oraz ambulatoryjnej opiece specjalistycznej. Często pacjenci są zirytowani faktem, że trafiają na koniec długich kolejek osób oczekujących na realizację świadczeń zdrowotnych i muszą czekać na ich realizację przez kilkanaście miesięcy – tłumaczyła Joanna Niewiadomska.
Dodatkowymi przeszkodami są wykluczenie transportowe, ograniczona wiedza o chorobach sercowo-naczyniowych oraz trudności organizacyjne związane z poruszaniem się po systemie ochrony zdrowia.
Refundacja leków nie wystarczy. Potrzebna sprawna kwalifikacja do leczenia
Jednym z tematów debaty była dostępność nowoczesnej farmakoterapii w ramach programów lekowych finansowanych przez NFZ. Choć zakwalifikowani pacjenci otrzymują leczenie bezpłatnie, samo objęcie terapii refundacją nie gwarantuje jej terminowego rozpoczęcia.
– Ważne jest także zapewnienie ośrodkom warunków organizacyjnych i finansowania umożliwiających przyjmowanie pacjentów spełniających kryteria programów oraz utrzymanie ciągłości ich leczenia – wskazała dr hab. Marta Kałużna-Oleksy, kardiolog z Kliniki Kardiologii Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.
Ekspertka zwróciła uwagę na potrzebę monitorowania liczby leczonych pacjentów, czasu oczekiwania na rozpoczęcie terapii i różnic między regionami. Postulowała również regularną ocenę kryteriów kwalifikacji do programów lekowych.
Ważnym zagadnieniem pozostaje także leczenie hiperkaliemii u pacjentów z niewydolnością serca lub przewlekłą chorobą nerek. Podwyższone stężenie potasu może ograniczać możliwość stosowania leków poprawiających rokowanie. Uczestnicy debaty wskazali na potrzebę refundacji nowoczesnych leków wiążących potas, które mogą wspierać kontynuację terapii.
Małoinwazyjne leczenie wad zastawkowych. Duże różnice między regionami
Mimo wysokiego poziomu polskiej kardiologii interwencyjnej nadal występują ograniczenia w dostępności niektórych procedur. Dotyczy to m.in. małoinwazyjnego leczenia chorób zastawkowych, szczególnie ważnego dla starszych pacjentów obciążonych wielochorobowością.
Prof. dr hab. med. Zenon Huczek, kardiolog z I Katedry i Kliniki Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i jednocześnie przewodniczący Asocjacji Interwencji Sercowo-Naczyniowych Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, wskazał na niedostosowanie finansowania do potrzeb klinicznych.
– Widzimy w kraju duże regionalne różnice w dostępie i kolejkach do procedur – są obszary np. Mazowsze, gdzie działa więcej placówek realizujących małoinwazyjne zabiegi wymiany zastawki aortalnej. Natomiast liczba dowodów świadczących o korzyściach z tej metody leczenia sprawia, że system nie ma w tym obszarze alternatywy i nie powinien oszczędzać na tej procedurze – ocenił prof. Zenon Huczek.
Główne wnioski
- Pacjenci i eksperci przyjęli sześć postulatów dotyczących poprawy dostępu do diagnostyki, nowoczesnego leczenia i ciągłości opieki kardiologicznej podczas Prevention & Intervention – 1st Central European Summit.
- Nawet 90 tys. zgłoszeń rocznie trafia do Biura Rzecznika Praw Pacjenta, a około jedna piąta pochodzi od pacjentów kardiologicznych. Chorzy zgłaszają m.in. kolejki sięgające kilkunastu miesięcy.
- Refundacja leków nie gwarantuje terminowego rozpoczęcia terapii. Eksperci wskazują na potrzebę usprawnienia kwalifikacji do programów lekowych, poprawy finansowania ośrodków i monitorowania różnic regionalnych.
- Dostęp do małoinwazyjnego leczenia wad zastawkowych jest nierówny. Prof. Zenon Huczek wskazuje na różnice w liczbie ośrodków i kolejkach oraz niedostosowanie finansowania do potrzeb klinicznych.
Źródło:
- Mat. prasowy / Oprac. TK
