Wysokie narażenie na cukier w pierwszych 1000 dniach życia może wiązać się z większym ryzykiem zaburzeń lękowych w dorosłości. Wskazują na to wyniki badania obejmującego ponad 46 tys. uczestników UK Biobank. Naukowcy zaobserwowali również różnice w preferencji słodkich produktów oraz w strukturze wybranych obszarów mózgu. Badanie opublikowano w „Translational Psychiatry”.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak ekspozycja na cukier w pierwszych 1000 dniach życia może wiązać się z ryzykiem zaburzeń lękowych w dorosłości.
- Jakie są wyniki badania obejmującego ponad 46 tys. uczestników UK Biobank, w którym wykorzystano dane dotyczące powojennego racjonowania cukru w Wielkiej Brytanii.
- Jak wczesne środowisko żywieniowe może wiązać się z rozwojem mózgu i dlaczego naukowcy zwrócili uwagę na różnice w 11 jego obszarach.
- Czy ograniczona ekspozycja na cukier we wczesnym dzieciństwie może mieć związek z preferencją słodkich produktów w dorosłości.
Pierwsze 1000 dni życia a ryzyko lęku w dorosłości
Pierwsze 1000 dni, obejmujące okres od poczęcia do około drugiego roku życia, to ważny etap rozwoju organizmu. Naukowcy z University of Surrey postanowili sprawdzić, czy ilość cukru dostępnego w tym czasie może mieć długofalowy związek ze zdrowiem psychicznym. Analiza objęła 46 448 uczestników UK Biobank urodzonych między 1 października 1951 r. a 31 marca 1956 r. Badacze wykorzystali wyjątkowe warunki stworzone przez powojenne racjonowanie cukru w Wielkiej Brytanii. Dzięki temu mogli porównać osoby, które przez różny czas w okresie płodowym i po urodzeniu żyły w warunkach ograniczonej dostępności cukru, z osobami, których racjonowanie nie obejmowało.
Wyniki wskazały, że najniższe ryzyko zaburzeń lękowych obserwowano wśród osób, których ekspozycja na cukier była ograniczona zarówno w okresie płodowym, jak i przez pierwsze dwa lata życia.
Dłuższe racjonowanie cukru wiązało się z niższym ryzykiem lęku
Najbardziej wyraźny efekt odnotowano w grupie objętej ograniczeniem dostępności cukru przez pełne pierwsze 1000 dni życia. W porównaniu z jedną z grup osób nieobjętych racjonowaniem ryzyko wystąpienia zaburzeń lękowych było w niej niższe o około 33 proc. (HR 0,67; 95 proc. CI: 0,53–0,84). Związek pozostawał widoczny także po uwzględnieniu spożycia cukru w późniejszym okresie życia.
Autorzy zaobserwowali również związek z depresją. Początkowo osoby objęte racjonowaniem przez pierwsze 1000 dni miały niższe ryzyko depresji, jednak po dodatkowych analizach i uwzględnieniu późniejszego spożycia cukru zależność ta osłabła i przestała być istotna statystycznie. Wyniki dotyczące lęku okazały się więc bardziej stabilne. Badacze zwrócili ponadto uwagę na różnice między płciami. Szczególnie u kobiet brak racjonowania lub krótki okres ograniczonego dostępu do cukru wiązał się z większym ryzykiem stanów lękowych.
Wczesna ekspozycja na cukier może pozostawiać ślad w mózgu
Naukowcy wykorzystali także dane z obrazowania mózgu. Spośród 139 analizowanych obszarów, w których oceniano objętość istoty szarej, w 80 wykryto początkowo różnice między grupami. Dalsze analizy wskazały na istotne różnice w 11 obszarach mózgu, w tym w obrębie móżdżku. Wyniki sugerują zatem, że środowisko żywieniowe na bardzo wczesnym etapie życia może być związane nie tylko z późniejszym zdrowiem psychicznym, lecz również z rozwojem układu nerwowego. Samo badanie nie pozwala jednak stwierdzić, że większe spożycie cukru bezpośrednio powoduje zaburzenia lękowe.
Mniejsze narażenie na cukier, mniejsza ochota na słodycze po latach
Interesujący związek dotyczył również późniejszych preferencji żywieniowych. Osoby, które najdłużej pozostawały w warunkach racjonowania cukru, deklarowały w dorosłości mniejszą preferencję słodkich produktów. W grupie objętej ograniczeniami przez pierwsze 1000 dni średni wynik preferencji słodyczy wynosił 5,82 wobec 6,04 w porównywanej grupie nieobjętej racjonowaniem. Może to wskazywać, że środowisko żywieniowe w okresie prenatalnym i pierwszych latach życia ma związek z preferencjami smakowymi utrzymującymi się przez kolejne dekady.
Główne wnioski
- Badanie University of Surrey wykazało, że dłuższe racjonowanie cukru w okresie płodowym i pierwszych dwóch latach życia wiązało się z niższym ryzykiem zaburzeń lękowych w dorosłości.
- Analiza objęła 46 448 uczestników UK Biobank urodzonych w okresie obejmującym końcowe lata powojennego racjonowania cukru w Wielkiej Brytanii.
- W danych z obrazowania mózgu badacze stwierdzili istotne różnice w 11 analizowanych obszarach mózgu, w tym w obrębie móżdżku.
- Osoby najdłużej objęte racjonowaniem cukru wykazywały w dorosłości mniejszą preferencję słodkich produktów. Badanie wskazuje na związek, ale nie dowodzi, że większa ekspozycja na cukier bezpośrednio powoduje zaburzenia lękowe.
Źródło:
- https://www.nature.com/articles/s41398-026-04376-w
- University of Surrey
