Utrzymanie samodzielności i sprawności fizycznej jest jednym z najważniejszych wyzwań zdrowotnych związanych ze starzeniem się społeczeństwa. Najnowsze wyniki dużego badania COSMOS sugerują, że codzienne przyjmowanie preparatu multiwitaminowego może przynieść osobom starszym niewielkie, ale istotne korzyści w zakresie codziennego funkcjonowania. Naukowcy podkreślają jednak, że suplementacja nie zastępuje zdrowej diety ani aktywności fizycznej i przed rozpoczęciem jej stosowania warto skonsultować się z lekarzem.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie korzyści dla zdrowia funkcjonalnego osób starszych wykazało codzienne przyjmowanie multiwitamin w trzyletnim badaniu.
- Jak przebiegało badanie COSMOS i ilu uczestników wzięło w nim udział.
- W jaki sposób suplementacja może wpływać na codzienne funkcjonowanie seniorów, w tym wykonywanie podstawowych czynności.
- Dlaczego wyniki należy interpretować ostrożnie i dlaczego suplementacja nie zastępuje zdrowej diety oraz aktywności fizycznej.
Badanie objęło ponad 16 tys. osób po 60. roku życia
Wyniki zostały zaprezentowane podczas konferencji NUTRITION 2026, organizowanej przez American Society for Nutrition. Badanie przeprowadził zespół naukowców z Georgia Prevention Institute działającego przy Medical College of Georgia na Augusta University, pod kierownictwem dr. Bayu B. Bekele we współpracy z prof. Yanbinem Dongiem.
Analizie poddano dane ponad 16 000 uczestników w wieku 60 lat i starszych, którzy brali udział w dużym badaniu COSMOS (Cocoa Supplement and Multivitamin Outcomes Study). Uczestnicy zostali losowo przydzieleni do jednej z czterech grup:
- przyjmującej codziennie multiwitaminę,
- przyjmującej ekstrakt z kakao,
- stosującej oba preparaty,
- otrzymującej placebo.
Badacze obserwowali uczestników przez trzy lata, oceniając wpływ suplementacji na zdrowie funkcjonalne.
Największą poprawę odnotowano w codziennym funkcjonowaniu
Do oceny zdrowia funkcjonalnego wykorzystano Kwestionariusz Kardiomiopatii Kansas City (Kansas City Cardiomyopathy Questionnaire – KCCQ), który pozwala określić, jak pacjenci oceniają swoje samopoczucie, ograniczenia fizyczne oraz nasilenie objawów wpływających na codzienne życie.
Po trzech latach osoby przyjmujące codziennie preparat multiwitaminowy osiągały istotnie lepsze wyniki niż uczestnicy otrzymujący placebo. Największe różnice dotyczyły:
- nasilenia objawów,
- ogólnego wyniku klinicznego,
- sprawności fizycznej,
- możliwości wykonywania codziennych czynności.
Choć poprawa była określana jako niewielka, okazała się statystycznie istotna.
Multiwitaminy mogą wspierać niezależność seniorów
Autorzy zwracają uwagę, że nawet niewielka poprawa zdrowia funkcjonalnego może mieć duże znaczenie dla jakości życia osób starszych. Lepsze funkcjonowanie oznacza większą samodzielność podczas wykonywania podstawowych czynności, takich jak:
- ubieranie się,
- kąpiel,
- chodzenie,
- wchodzenie po schodach,
- wykonywanie prac domowych,
- szybsze poruszanie się.
Korzyści mogą być szczególnie istotne u osób odczuwających przewlekłe zmęczenie, duszność czy obrzęki kończyn dolnych, które utrudniają codzienne funkcjonowanie. Jak podkreśla główny autor badania:
To, co wyróżnia tę pracę, to skupienie się na zdrowiu funkcjonalnym, na tym, jak ludzie faktycznie się czują i funkcjonują w życiu codziennym – a nie tylko na zapobieganiu poważnym chorobom.
Dr Bayu B. Bekele zaznacza również, że suplementacja powinna być traktowana jako element szerszej strategii dbania o zdrowie.
W przypadku osób starszych wyniki te sugerują, że codzienne przyjmowanie multiwitamin może być pomocnym, nisko ryzykownym dodatkiem do zdrowego stylu życia, wspierającym dobre samopoczucie fizyczne w miarę starzenia się, chociaż nie zastępuje dobrej diety ani ćwiczeń.
Możliwe mechanizmy działania
Badacze wskazują, że obserwowane korzyści mogą wynikać z wpływu wielowitaminowej suplementacji na kilka obszarów jednocześnie. Według autorów codzienne przyjmowanie multiwitamin może wspierać:
- utrzymanie funkcji poznawczych,
- prawidłowe krążenie krwi,
- wydolność organizmu,
- sprawność fizyczną.
Choć badanie nie miało na celu szczegółowego wyjaśnienia mechanizmów biologicznych, wyniki wpisują się w rosnącą liczbę badań sugerujących, że odpowiednie odżywienie może odgrywać istotną rolę w procesie zdrowego starzenia.
Ekstrakt z kakao nie poprawił wyników w całej badanej populacji
Drugim analizowanym elementem badania był ekstrakt z kakao. W przeciwieństwie do preparatu multiwitaminowego nie wykazał on istotnego wpływu na zdrowie funkcjonalne całej badanej populacji. Naukowcy odnotowali jednak korzyści u osób z zastoinową niewydolnością serca, co może stanowić punkt wyjścia do kolejnych badań dotyczących tej grupy pacjentów.
Wyniki należy interpretować ostrożnie
Autorzy zwracają uwagę, że przedstawione dane mają obecnie charakter wstępny. Badanie zostało zaprezentowane podczas konferencji naukowej NUTRITION 2026 i chociaż streszczenie przeszło ocenę ekspertów, pełne wyniki nie zostały jeszcze opublikowane w recenzowanym czasopiśmie naukowym.
Oznacza to, że przedstawione obserwacje wymagają dalszej weryfikacji i nie powinny być traktowane jako ostateczny dowód skuteczności codziennej suplementacji multiwitaminowej.
Czy osoby starsze powinny codziennie przyjmować multiwitaminy?
Wyniki badania sugerują, że codzienna suplementacja preparatem multiwitaminowym może stanowić wartościowe uzupełnienie zdrowego stylu życia u części osób po 60. roku życia. Nie oznacza to jednak, że multiwitaminy są rozwiązaniem uniwersalnym lub zastępują prawidłowo zbilansowaną dietę.
Specjaliści przypominają, że decyzja o rozpoczęciu suplementacji powinna uwzględniać stan zdrowia, stosowane leki, sposób żywienia oraz indywidualne ryzyko niedoborów. Dlatego przed rozpoczęciem przyjmowania nowych suplementów warto skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem klinicznym.
Potrzebne są kolejne badania
Choć wyniki badania COSMOS są obiecujące, autorzy podkreślają konieczność dalszych analiz, które pozwolą potwierdzić obserwowane korzyści oraz określić, które grupy seniorów odnoszą z codziennej suplementacji największe korzyści. Jeśli kolejne badania przyniosą podobne rezultaty, preparaty multiwitaminowe mogą stać się jednym z elementów kompleksowej strategii wspierania zdrowego starzenia się. Jednocześnie eksperci podkreślają, że fundamentem zachowania sprawności pozostają odpowiednio zbilansowana dieta, regularna aktywność fizyczna, kontrola chorób przewlekłych oraz profilaktyka zdrowotna.
Główne wnioski
- Badanie COSMOS objęło ponad 16 000 osób w wieku 60 lat i starszych, a uczestnicy przyjmujący codziennie multiwitaminę przez 3 lata osiągnęli lepsze wyniki w zakresie zdrowia funkcjonalnego niż osoby otrzymujące placebo.
- Największą poprawę odnotowano w nasileniu objawów oraz ogólnej sprawności fizycznej, co może przekładać się na łatwiejsze wykonywanie codziennych czynności, takich jak chodzenie, wchodzenie po schodach czy prace domowe.
- Ekstrakt z kakao nie poprawił zdrowia funkcjonalnego całej badanej populacji, choć przyniósł korzyści pacjentom z zastoinową niewydolnością serca.
- Autorzy podkreślają, że multiwitaminy mogą być jedynie uzupełnieniem zdrowego stylu życia, a przedstawione wyniki mają charakter wstępny i wymagają potwierdzenia w recenzowanych publikacjach naukowych.
Źródło:
- https://nutrition.org/
