Choroby zakaźne układu oddechowego dotykają miliony Polaków każdego roku, a ich konsekwencje bywają szczególnie poważne dla seniorów i osób przewlekle chorych. Pomimo dostępnych metod profilaktyki, wciąż zbyt wiele osób nie decyduje się na szczepienia ani nie podejmuje działań zapobiegawczych. Podczas sejmowej konferencji „Polska zdrowo oddycha” eksperci wskazali na kluczowe bariery w ochronie zdrowia – brak edukacji oraz ograniczoną dostępność szczepień.
Profilaktyka chorób układu oddechowego – dlaczego jest tak istotna?
Każdego roku infekcje układu oddechowego dotykają miliony Polaków, jednak ich skutki nie są takie same dla wszystkich. Jak podkreśliła wicemarszałek Sejmu Monika Wielichowska:
Dla osób z grup ryzyka: seniorów, pacjentów przewlekle chorych, mogą mieć szczególne poważne konsekwencje. Dlatego niezwykle istotne jest, aby system ochrony zdrowia kładł większy nacisk na profilaktykę, szczepienia dorosłych oraz skuteczną ścieżkę pacjenta.
Zakażenia układu oddechowego często nie są diagnozowane odpowiednio wcześnie, a pacjenci zgłaszają się do lekarza dopiero w zaawansowanym stadium choroby. Z tego powodu ogromne znaczenie ma profilaktyka, obejmująca zarówno edukację, jak i zwiększenie dostępności szczepień.
Szczepienia – główne narzędzie walki z infekcjami
Eksperci podkreślili, że skuteczna profilaktyka powinna opierać się na szeroko dostępnych i rekomendowanych szczepieniach. Prof. Tomasz Targowski zwrócił uwagę, że:
Większość zgonów spowodowanych chorobami zakaźnymi układu oddechowego dotyczy starszych osób. Zwiększajmy dostępność i zakres dobrych i bezpłatnych szczepień dla seniorów.
Z kolei prof. Tomasz Sobierajski wskazał na problem braku edukacji jako główny powód niskiego poziomu wyszczepialności:
Głównym powodem, dla którego ludzie się nie szczepią, jest brak odpowiedniej edukacji.
Oznacza to, że konieczne jest nie tylko zwiększenie dostępności do szczepień, ale także prowadzenie szeroko zakrojonych kampanii informacyjnych, które wyjaśnią społeczeństwu ich znaczenie.
Rola lekarzy i personelu medycznego w profilaktyce
Jednym z głównych wniosków płynących z konferencji jest potrzeba zaangażowania lekarzy i pielęgniarek w proces edukacji pacjentów. Prof. Tadeusz Zielonka zwrócił uwagę na fakt, że pacjenci rzadko podejmują decyzję o szczepieniu, jeśli nie zostanie im to wyraźnie zalecone przez lekarza:
Głównym powodem tego, że ludzie się nie szczepią, jest to, że lekarz im tego nie zalecił. A to lekarz i pielęgniarka są głównym źródłem wiedzy na temat szczepień.
Ekspert dodał również, że lekarze powinni mieć lepszy dostęp do szczepień, ponieważ:
Zaszczepiony lekarz prędzej zachęci pacjenta do szczepienia.
Zwiększenie roli lekarzy w promowaniu profilaktyki chorób układu oddechowego jest więc ważnym krokiem w poprawie obecnej sytuacji.
Szczepienia dzieci – konieczność masowych działań
Dzieci w wieku szkolnym i przedszkolnym to jedna z głównych grup przenoszących wirusy i bakterie wywołujące choroby układu oddechowego. Jak podkreślił Główny Inspektor Sanitarny Paweł Grzesiowski:
Bez masowych szczepień wśród dzieci grypy nie pokonamy.
To wyraźny sygnał, że strategia szczepień powinna obejmować nie tylko dorosłych, ale również najmłodszych, którzy w największym stopniu przyczyniają się do rozprzestrzeniania infekcji w społeczeństwie.
Rekomendacje ekspertów
W oparciu o dyskusję podczas konferencji eksperci wskazali kilka najważniejszych działań, które powinny zostać podjęte w celu poprawy profilaktyki chorób zakaźnych układu oddechowego. Należą do nich:
- Rozszerzenie programów szczepień – szczególnie wśród seniorów i dzieci.
- Zwiększenie dostępności do bezpłatnych szczepień – wprowadzenie refundacji dla większej grupy pacjentów.
- Lepsza edukacja pacjentów i personelu medycznego – kampanie informacyjne oraz szkolenia dla lekarzy.
- Włączenie lekarzy w aktywne promowanie szczepień – zachęcanie pacjentów do profilaktyki podczas każdej wizyty.
- Podjęcie działań legislacyjnych – zapewnienie finansowania i systemowych rozwiązań ułatwiających dostęp do szczepień.
Źródło:
- PAP
