Kolejki do publicznych zabiegów stanowią jedno z największych wyzwań systemu ochrony zdrowia w Polsce. Pacjenci często czekają miesiącami, a nawet latami na operacje, które mogłyby znacząco poprawić ich jakość życia. Jednak jak wskazuje w rozmowie z Wirtualną Polską dr Marcin Wroński, pracownik naukowy Centrum Studiów Europejskich im. Mindy de Gunzburg Uniwersytetu Harvarda, adiunkt w Kolegium Gospodarki Światowej SGH, istnieje sposób na przyspieszenie terminu zabiegu – prywatna wizyta u lekarza pracującego w danym szpitalu. Ekspert, powołując się na wyniki badań przeprowadzonych wraz z Michałem Królem z NFZ, wykazał, że pacjenci korzystający z tej możliwości czekają na operację średnio o 20 proc. krócej niż ci, którzy tego nie robią.
Prywatna konsultacja a krótsza kolejka – na czym polega mechanizm?
Według analiz przeprowadzonych przez ekspertów pacjenci, którzy decydują się na prywatną wizytę u lekarza pracującego w publicznym szpitalu, mogą znacząco skrócić czas oczekiwania na zabieg. Jak podkreśla dr Marcin Wroński:
Jeśli któryś z nas pójdzie na prywatną wizytę po skierowanie do lekarza, który pracuje w danym szpitalu, będzie czekał przeciętnie o 20 proc. krócej niż drugi.
Dzieje się tak, ponieważ lekarze w ramach prywatnej praktyki często kierują swoich pacjentów na zabiegi w placówkach, w których jednocześnie pracują. Takie przecinanie się sektorów publicznego i prywatnego powoduje, że pacjenci, którzy są w stanie zapłacić za wizytę, zyskują przewagę w systemie kolejkowym.
Nierówności w dostępie do publicznej opieki zdrowotnej
Badania przeprowadzone przez dr. Wrońskiego i Michała Króla obejmowały analizę 37 tys. operacji bioder, 25 tys. operacji kolan i 140 tys. operacji zaćmy. Wyniki jednoznacznie wskazały, że miejsce zamieszkania pacjenta, stan zdrowia oraz dostęp do prywatnej opieki medycznej wpływają na długość oczekiwania na świadczenia.
Jak zauważył ekspert:
Czas oczekiwania na realizację świadczeń różni się nawet o kilkadziesiąt procent pomiędzy województwami.
Oznacza to, że w zależności od regionu pacjenci mogą czekać znacznie dłużej na ten sam zabieg. W Polsce obserwuje się wyraźne różnice regionalne w dostępności do świadczeń, co sprawia, że niektórzy pacjenci, szukając szybszego dostępu do operacji, decydują się na skorzystanie z prywatnych konsultacji lekarskich.
Toksyczny miks sektora publicznego i prywatnego
Dr Marcin Wroński zwraca uwagę na problematyczne przenikanie się systemu publicznego i prywatnego. Lekarze pracujący w szpitalach publicznych jednocześnie prowadzą prywatne praktyki, co prowadzi do sytuacji, w której pacjenci korzystający z ich prywatnych usług mają pierwszeństwo w kolejce do zabiegów finansowanych przez NFZ.
Ekspert podsumowuje:
Mówiąc dobitnie: widać tu dość toksyczny miks systemów publicznego i prywatnego.
Z jednej strony prywatne wizyty ułatwiają dostęp do zabiegów, z drugiej jednak budzą poważne wątpliwości etyczne. Problem ten dotyczy nie tylko Polski – nierówności w dostępie do opieki zdrowotnej są obecne w wielu krajach, jednak jak zauważa dr Wroński, w Polsce są one znacznie większe niż w innych państwach europejskich.
Czy centralny system kolejkowy rozwiąże problem?
Zdaniem eksperta jednym z możliwych rozwiązań byłoby wprowadzenie centralnego systemu kolejkowego, który pozwalałby pacjentom rejestrować się na zabiegi w sposób bardziej przejrzysty i sprawiedliwy. Dr Wroński wskazuje, że można by zastosować model podobny do systemu zapisów na szczepienia:
Dzięki systemowi teleinformatycznemu pacjent mógłby zapisać się na zabieg endoprotezy kolana, jak obecnie na szczepienie.
Taki system mógłby wyeliminować nieuczciwe mechanizmy i sprawić, że kolejność oczekiwania na operacje byłaby ustalana wyłącznie na podstawie wskazań medycznych, a nie prywatnych kontaktów, czy możliwości finansowych pacjenta.
Źródło:
- Wirtualna Polska
