Im większe zatłoczenie szpitalnego oddziału ratunkowego, tym wyższe ryzyko zgonu pacjentów przyjmowanych do szpitala – wynika z badania obejmującego ponad 19 tys. osób. Każdy wzrost obłożenia SOR o 10 proc. wiązał się ze wzrostem ryzyka zgonu z dowolnej przyczyny w ciągu 28 dni o 1 proc. Niekorzystny związek zaobserwowano również w przypadku pacjentów leczonych na szpitalnych korytarzach.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak przeludnienie szpitalnych oddziałów ratunkowych wiąże się z ryzykiem zgonu pacjentów w ciągu 28 dni od przyjęcia.
- Jakie są wyniki badania obejmującego 19 034 pacjentów, w którym średnie obłożenie analizowanych SOR wynosiło aż 175 proc.
- Dlaczego każde 10 proc. wzrostu obłożenia SOR wiązało się z 1-proc. wzrostem ryzyka zgonu i jakie znaczenie może mieć tzw. opieka korytarzowa.
- Jaką skalę dodatkowych zgonów oszacowali badacze dla Wielkiej Brytanii oraz dlaczego wyniki te wymagają ostrożnej interpretacji.
Przeludnienie SOR a ryzyko zgonu pacjentów
Przeludnienie oddziałów ratunkowych jest coraz większym problemem dla systemów ochrony zdrowia. Nowe badanie, którego wyniki mają zostać zaprezentowane podczas Europejskiego Kongresu Medycyny Ratunkowej, pokazuje, że znaczenie może mieć nie tylko czas oczekiwania na pomoc, ale również samo zatłoczenie oddziału. Badanie przedstawi dr Ryan McHenry z Uniwersytetu w Glasgow, lekarz medycyny ratunkowej pracujący w zachodniej Szkocji.
Przeludnienie oddziałów ratunkowych stanowi coraz poważniejszy problem zdrowia publicznego na świecie, a dowody wskazują, że długie opóźnienia zwiększają śmiertelność pacjentów. Przeludnienie wiąże się również z negatywnymi doświadczeniami pacjentów i personelu – powiedział dr Ryan McHenry.
Jak zaznaczył, dotychczas mniej dowodów dotyczyło związku pomiędzy samym poziomem zatłoczenia SOR, a śmiertelnością pacjentów.
Badanie objęło ponad 19 tys. pacjentów
Analiza objęła 19 034 pacjentów leczonych na oddziałach ratunkowych szpitali w Anglii, Walii i Irlandii Północnej w pięciu okresach obserwacji do 2025 roku. Naukowcy zestawili dane dotyczące zgonów pacjentów w ciągu 28 dni od przyjęcia na SOR z poziomem obłożenia oddziału w dniu, w którym chory trafił do placówki. Obłożenie określano na podstawie relacji liczby dostępnych przestrzeni przeznaczonych do opieki nad pacjentami, np. boksów, do liczby osób znajdujących się pod opieką oddziału. Jeśli SOR dysponował 50 miejscami i jednocześnie przebywało w nim 50 pacjentów, obłożenie wynosiło 100 proc. Przy 60 pacjentach wzrastało natomiast do 120 proc. Średnie obłożenie oddziałów ratunkowych objętych badaniem wyniosło aż 175 proc.
Każde 10 proc. większego obłożenia wiązało się ze wzrostem ryzyka zgonu
Analiza wykazała zależność pomiędzy stopniem zatłoczenia SOR, a śmiertelnością. Każdy wzrost obłożenia o 10 proc. wiązał się ze wzrostem ryzyka zgonu z dowolnej przyczyny w ciągu kolejnych 28 dni o 1 proc. Badacze analizowali również tzw. opiekę korytarzową, czyli sytuację, w której z powodu braku odpowiedniej przestrzeni pacjenci otrzymują świadczenia w miejscach nieprzeznaczonych standardowo do prowadzenia opieki klinicznej, np. na korytarzach.
Także ten sposób udzielania świadczeń wiązał się ze wzrostem ryzyka zgonu, zgodnym z zależnością obserwowaną w przypadku wskaźnika obłożenia. Zdaniem badaczy obłożenie ma jednak tę zaletę, że można je stosunkowo łatwo mierzyć i rejestrować.
Odkryliśmy, że zwiększony tłok na oddziałach ratunkowych wiąże się ze zwiększoną śmiertelnością pacjentów przyjmowanych do szpitala. To ważne, ponieważ wiemy, że oddziały ratunkowe są obecnie często bardzo przepełnione, a zmniejszenie tego tłoku ma realny potencjał ratowania życia – powiedział McHenry.
Nawet 554 zgony tygodniowo związane z zatłoczeniem SOR?
Autorzy podjęli próbę oszacowania potencjalnej skali problemu w całej Wielkiej Brytanii. Według przedstawionych przez nich obliczeń poziom zatłoczenia SOR obserwowany w badanym okresie mógł przyczyniać się do 554 zgonów tygodniowo w porównaniu z sytuacją, w której dla każdego pacjenta dostępne byłoby jedno miejsce. To oszacowanie jest jednak obarczone dużą niepewnością. Badacze wskazują przedział od 33 do 1083 dodatkowych zgonów tygodniowo i podkreślają potrzebę dalszych analiz, które pozwolą potwierdzić wyniki oraz dokładniej określić skalę ryzyka.
„Blok wyjścia” zwiększa presję na oddziały ratunkowe
Jedną z przyczyn przeciążenia SOR jest tzw. „exit block”, czyli sytuacja, w której pacjent wymagający dalszej hospitalizacji pozostaje na oddziale ratunkowym, ponieważ w innych częściach szpitala brakuje wolnych łóżek. Dr Felix Lorang, ordynator oddziału ratunkowego w Klinikum Lippe w Niemczech i członek komisji selekcyjnej streszczeń EUSEM, który nie uczestniczył w badaniu, zwraca uwagę, że rosnące zapotrzebowanie na opiekę doraźną nie zawsze idzie w parze z rozwojem infrastruktury.
Na całym świecie zapotrzebowanie na opiekę doraźną rośnie, a infrastruktura nie nadąża za tym zapotrzebowaniem. Wiele oddziałów ratunkowych pracuje znacznie ponad swoje możliwości, a „blok wyjścia” – gdy pacjenci utknęli na oddziale ratunkowym, ponieważ nie ma wolnych łóżek na oddziałach szpitalnych – stanowi jeszcze większe obciążenie dla tych oddziałów – powiedział.
Kalkulator ma pomóc oceniać ryzyko związane z zatłoczeniem
Na podstawie wyników badacze stworzyli również kalkulator ryzyka, który ma umożliwiać personelowi oddziałów ratunkowych ocenę ryzyka dla pacjentów związanego z aktualnym poziomem przepełnienia. Autorzy wskazują, że wskaźnik obłożenia może być praktycznym narzędziem do monitorowania sytuacji na SOR, ponieważ jest stosunkowo prosty do obliczenia. Wyniki mogą mieć również znaczenie dla zarządzających szpitalami oraz decydentów odpowiedzialnych za organizację opieki doraźnej.
Główne wnioski
- Badanie obejmujące 19 034 pacjentów leczonych na oddziałach ratunkowych w Anglii, Walii i Irlandii Północnej wykazało związek między większym zatłoczeniem SOR a wyższą śmiertelnością w ciągu 28 dni.
- Każdy wzrost obłożenia SOR o 10 proc. wiązał się ze wzrostem ryzyka zgonu z dowolnej przyczyny o 1 proc. Średnie obłożenie oddziałów objętych analizą wynosiło 175 proc.
- Także opieka korytarzowa, czyli leczenie pacjentów w niestandardowych przestrzeniach klinicznych, wiązała się ze wzrostem ryzyka zgonu zgodnym z zależnością obserwowaną dla poziomu obłożenia.
- Autorzy oszacowali, że zatłoczenie SOR mogło przyczyniać się do 554 dodatkowych zgonów tygodniowo w Wielkiej Brytanii, jednak przedział oszacowania był szeroki – od 33 do 1083 – dlatego potrzebne są dalsze badania.
Źródło:
- European Society for Emergency Medicine (EUSEM)

