Kobietom rzadziej niż mężczyznom proponuje się aktywne leczenie tego samego schorzenia – wynika z badania naukowców z University of St Andrews. Różnice dotyczyły m.in. zabiegów chirurgicznych, wszczepiania stentów oraz stosowania silnych leków przeciwbólowych. Wyniki opublikowano w „PLOS One”.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak często w analizowanych badaniach obserwowano różnice w leczeniu kobiet i mężczyzn z tymi samymi schorzeniami.
- Jakie są obszary medycyny, w których kobietom rzadziej proponowano aktywne leczenie, m.in. zabiegi chirurgiczne, wszczepienie stentu czy silne leki przeciwbólowe.
- Dlaczego autorzy badania nie utożsamiają automatycznie różnic w leczeniu z nierówną opieką i wskazują na potrzebę analizy przesłanek stojących za decyzjami klinicznymi.
- Dlaczego naukowcy chcą sprawdzić generatywną AI pod kątem różnic związanych z płcią i ryzyka ich utrwalania w ochronie zdrowia.
Różnice w leczeniu kobiet i mężczyzn
Naukowcy przeprowadzili przegląd 1112 opublikowanych badań, poszukując prac bezpośrednio porównujących sposób leczenia pacjentek i pacjentów. Ostateczna analiza dokumentacji pacjentów objęła 38 badań. W 33 z nich wykazano istotne różnice w leczeniu kobiet i mężczyzn. Co ważne, schemat nie ograniczał się do jednej specjalizacji. Różnice obserwowano m.in. w kardiologii, chirurgii, transplantologii oraz medycynie ratunkowej. W większości badań utrzymywały się również po zastosowaniu korekty statystycznej.
Autorzy podkreślają jednak, że samo stwierdzenie różnic nie pozwala automatycznie uznać ich za dyskryminację. Niemal żadne z analizowanych badań nie wskazywało jednak wytycznych klinicznych, które uzasadniałyby odmienne leczenie ze względu na płeć. Pozostaje zatem pytanie, w jakim stopniu różnice wynikały z indywidualnej oceny klinicznej, a w jakim z nierówności w opiece.
Czy płeć pacjenta wpływa na decyzje kliniczne?
Dr Andrew O’Malley, współprowadzący badanie, powiedział:
Dla klinicystów wyniki stanowią sygnał do sprawdzenia, czy leczenie jest oferowane na podstawie przesłanek klinicznych, a nie założeń. Na przykład, jedno z badań wykazało, że gdy zespoły decydujące o tym, kto otrzyma terapię w zaawansowanej niewydolności serca, działały nieprawidłowo, kobiety rzadziej były wybierane. Inne badania pokazują, że lekarze częściej przypisują objawy kobiet lękowi i popełniają więcej błędów diagnostycznych u pacjentek, nawet gdy wyniki testów są pozytywne.
Badacze zwracają również uwagę na historycznie niewystarczającą reprezentację kobiet w badaniach klinicznych. W rezultacie część wiedzy wykorzystywanej przy tworzeniu standardów postępowania mogła w większym stopniu opierać się na danych dotyczących mężczyzn.
Nierówności w leczeniu pacjentek wciąż słabo zbadane
Autorzy zauważyli także dużą dysproporcję w zainteresowaniu naukowym różnymi aspektami nierówności płci. W analizowanym okresie znaleziono 551 badań dotyczących nierówności wśród lekarzy i innych pracowników ochrony zdrowia, natomiast jedynie 41 analizowało doświadczenia i leczenie pacjentów. Kolejnym etapem badań ma być generatywna sztuczna inteligencja. Naukowcy chcą sprawdzić, czy systemy trenowane na literaturze medycznej i dokumentacji klinicznej odtwarzają różnice związane z płcią, a tym samym mogą je utrwalać po wdrożeniu na większą skalę.
Główne wnioski
- Naukowcy z University of St Andrews przeanalizowali literaturę dotyczącą różnic w opiece nad kobietami i mężczyznami. Spośród 38 badań dokumentacji pacjentów aż 33 wykazały istotne różnice w leczeniu ze względu na płeć.
- Kobietom z tymi samymi schorzeniami rzadziej niż mężczyznom proponowano aktywne leczenie, w tym zabiegi chirurgiczne, wszczepienie stentu czy zastosowanie silnych leków przeciwbólowych. Różnice obserwowano m.in. w kardiologii, chirurgii, transplantologii i opiece doraźnej.
- Niemal żadne z analizowanych badań nie wskazywało wytycznych klinicznych zalecających odmienne leczenie kobiet i mężczyzn. Autorzy podkreślają jednak, że wyniki nie pozwalają jednoznacznie ustalić, czy różnice wynikały z uzasadnionej oceny klinicznej, czy z nierówności w opiece.
- Naukowcy zamierzają sprawdzić, czy generatywne systemy sztucznej inteligencji trenowane na literaturze medycznej i dokumentacji klinicznej mogą odtwarzać różnice związane z płcią, a w konsekwencji utrwalać je na większą skalę.
Źródło:
- https://news.st-andrews.ac.uk/archive/women-less-likely-than-men-to-be-offered-active-medical-treatment-for-the-same-conditions/
- https://dmscdn.vuelio.co.uk/publicitem/ccb64eec-545b-455b-a029-c10d6190c5f1
