Profesor Dean Ho z National University of Singapore został jedynym uczestnikiem nietypowego badania nad zdrowym starzeniem. Przez wiele miesięcy naukowcy szczegółowo śledzili reakcje jego organizmu na post, aktywność fizyczną i zmiany sposobu odżywiania. Opracowany przez zespół system wykorzystujący sztuczną inteligencję oszacował wiek biologiczny 47-letniego badacza na około 32 lata.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Na czym polega badanie DELTA i dlaczego prof. Dean Ho został jego jedynym uczestnikiem.
- Jak post, trening, dieta i poprawa snu wiązały się ze zmianami metabolicznymi i fizjologicznymi obserwowanymi u 47-letniego naukowca.
- Dlaczego system wykorzystujący sztuczną inteligencję oszacował wiek biologiczny Ho na około 32 lata, czyli niemal 15 lat mniej niż jego wiek metrykalny.
- Dlaczego wyników badania jednej osoby nie można traktować jako dowodu na skuteczność konkretnego sposobu na długowieczność.
Badanie DELTA zamiast pojedynczego „zdjęcia” stanu zdrowia
Badanie DELTA, prowadzone przez Yong Loo Lin School of Medicine, National University of Singapore (NUS Medicine), ma pokazać, jak organizm funkcjonuje i reaguje na zmiany pomiędzy standardowymi badaniami kontrolnymi. Projektowi przewodzi prof. Dean Ho, dyrektor Institute for Digital Medicine (WisDM) w NUS Medicine. Tym razem naukowiec zdecydował się jednak na nietypowe rozwiązanie – sam został jedynym uczestnikiem badania.
Założeniem DELTA jest to, że każdy człowiek ma własny, zmieniający się w czasie biologiczny punkt odniesienia. Wpływają na niego m.in. wiek, stres, sen, sposób odżywiania, aktywność fizyczna oraz choroby. Dlatego zamiast ograniczać się do pojedynczych pomiarów, naukowcy obserwowali, jak fizjologia Ho reaguje na określone interwencje. Badanie rozpoczęło się w połowie sierpnia 2024 roku i nadal trwa. Jego najnowsze wyniki opublikowano w czasopiśmie „PLOS One”.
20 godzin postu i 90 minut treningu dziennie
Program zastosowany przez Ho był intensywny. Obejmował około 20 godzin postu na dobę, kilka 48-godzinnych postów oraz 90 minut treningu siłowego lub sercowo-naczyniowego każdego ranka. Dieta została oparta m.in. na zielonych warzywach liściastych, nasionach, oliwie z oliwek, chudych źródłach białka i innych produktach charakterystycznych dla modelu śródziemnomorskiego. Badacz pił wodę, elektrolity, czarną kawę oraz czarną herbatę bez mleka i cukru.
Przez około osiem miesięcy Ho korzystał również z trzech urządzeń ubieralnych – Whoop, Garmin i Apple Watch. Pozwalało to naukowcom obserwować zmiany zachodzące przez znacznie dłuższy czas niż w typowych raportach generowanych przez konsumenckie urządzenia wearable.
Rozpoczęliśmy to badanie, aby lepiej zrozumieć, co dzieje się pomiędzy corocznymi badaniami kontrolnymi, na których większość ludzi opiera swoją ocenę zdrowia – aby wyjść poza statyczne wskaźniki i skupić się na tym, jak organizm funkcjonuje i zmienia się w czasie rzeczywistym. Wiemy, że ludzie różnią się między sobą, ale my sami również zmieniamy się z czasem. Każdy ma swoją własną „DELTĘ” – unikalny, ewoluujący zestaw danych, który odzwierciedla fakt, że zdrowie jest historią, a nie pojedynczym obrazem – powiedział prof. Dean Ho.
Metabolizm zaczął szybciej przełączać źródła energii
Jednym z kluczowych parametrów była tzw. elastyczność metaboliczna, czyli zdolność organizmu do sprawnego przechodzenia pomiędzy wykorzystywaniem glukozy i tłuszczu jako źródła energii. Według autorów u osoby w wieku Ho takie przełączenie metaboliczne zajmuje przeciętnie 36–72 godziny, a niekiedy jeszcze dłużej. Z wiekiem proces ten może stawać się mniej efektywny.
W trakcie DELTA czas metabolicznego przełączania u Ho skrócił się z ponad 24 godzin do 16,5 godziny. Co istotne, system pomiarowy umożliwił obserwowanie niektórych zmian metabolicznych nawet w skali minut.
AI oszacowała wiek biologiczny profesora na około 32 lata
Jednym z najbardziej interesujących rezultatów było oszacowanie wieku biologicznego uczestnika. Specjalnie opracowany przez zespół „copilot” wykorzystujący sztuczną inteligencję wskazał wiek biologiczny Ho na około 32 lata. W momencie badania profesor miał 47 lat, co oznacza różnicę wynoszącą niemal 15 lat.
Badacze podkreślają jednak, że ich podejście różni się od tradycyjnych „zegarów biologicznych”. Standardowe metody zazwyczaj wykorzystują pojedynczy zestaw markerów molekularnych lub fizjologicznych, aby oszacować stan organizmu i ryzyko chorób w konkretnym momencie.
System zastosowany w DELTA ma natomiast analizować dynamiczne reakcje molekularne i fizjologiczne na stres oraz oceniać, jak szybko organizm potrafi się przystosować i odzyskać równowagę. Zdaniem zespołu właśnie taka odporność fizjologiczna może być istotnym elementem zdrowego starzenia.
Tętno spoczynkowe spadło z 65 do 46 uderzeń na minutę
Zmiany dotyczyły również układu sercowo-naczyniowego. Tętno spoczynkowe Ho obniżyło się z 65 do 46 uderzeń na minutę, co może wskazywać na większą wydolność serca i poprawę regeneracji. Wyraźnie zmienił się także sen. Początkowo Ho zasypiał po północy i spał około pięciu godzin. W trakcie programu pora snu przesunęła się na około godz. 21, natomiast jego długość wzrosła do niemal ośmiu godzin. Odnotowano ponadto więcej snu głębokiego oraz mniej okresów czuwania w nocy.
Naukowcy zaobserwowali także zmiany mikrobiomu jelitowego. We wszystkich pomiarach nie wykryto bakterii z rodzaju Fusobacterium, a podczas niektórych okresów postu pojawiły się oznaki poprawy oszczędzania energii przez organizm.
Czy można „odmłodzić” organizm o 15 lat?
Wynik badania nie oznacza, że zastosowany przez profesora program pozwala każdemu człowiekowi obniżyć wiek biologiczny o 15 lat. DELTA jest skrajnym przykładem badania typu N-of-1 – obejmuje jedną osobę, która jest jednocześnie naukowcem prowadzącym projekt. Nie pozwala więc na uogólnienie rezultatów na całą populację.
Nie można również na podstawie tego eksperymentu określić, która z interwencji – post, trening, dieta, poprawa snu czy ich połączenie – odpowiadała za poszczególne zmiany. Szczególnie intensywne i długotrwałe posty nie powinny być traktowane jako uniwersalne zalecenie zdrowotne. Znaczenie DELTA polega przede wszystkim na pokazaniu innego sposobu badania długowieczności: zamiast pytać wyłącznie, jaki jest aktualny stan organizmu, naukowcy próbują ustalić, jak sprawnie reaguje on na obciążenie i jak szybko wraca do równowagi.
Zdrowe starzenie jako proces, a nie pojedynczy wynik
DELTA wpisuje się w rozwój spersonalizowanej medycyny długowieczności, łączącej dane z urządzeń wearable, pomiary fizjologiczne i molekularne oraz sztuczną inteligencję. Autorzy chcą w ten sposób odejść od uniwersalnych schematów i umożliwić ocenę zmian względem indywidualnego punktu odniesienia. Na obecnym etapie wyniki należy jednak traktować przede wszystkim jako studium przypadku i demonstrację możliwości ciągłego monitorowania fizjologii, a nie dowód skuteczności konkretnego programu przeciwstarzeniowego. Jak podkreśla Ho:
DELTA reprezentuje zwrot w kierunku nauki o długowieczności opartej na funkcjonowaniu organizmu poprzez pomiar odporności fizjologicznej zamiast polegania na statycznych obrazach. Mamy nadzieję, że ta praca nie tylko pomoże na nowo zdefiniować sposób rozumienia zdrowego starzenia, ale także pokaże rosnącą rolę Singapuru w pionierskich badaniach nad przyszłością spersonalizowanej długowieczności.
Główne wnioski
- W badaniu DELTA 47-letni prof. Dean Ho był jedynym uczestnikiem, a jego reakcje na zmiany stylu życia monitorowano m.in. za pomocą urządzeń Whoop, Garmin i Apple Watch.
- W trakcie programu czas przełączania metabolicznego skrócił się z ponad 24 godzin do 16,5 godziny, a tętno spoczynkowe spadło z 65 do 46 uderzeń na minutę.
- Opracowany przez badaczy system wykorzystujący AI oszacował wiek biologiczny Ho na około 32 lata – niemal 15 lat mniej niż jego rzeczywisty wiek. Jednocześnie długość snu wzrosła z około pięciu do niemal ośmiu godzin.
- DELTA jest badaniem typu N-of-1, obejmującym tylko jedną osobę, dlatego jego wyników nie można uogólniać ani traktować jako potwierdzenia skuteczności zastosowanego programu przeciwstarzeniowego.
Źródło:
- https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0354234
- National University of Singapore
