Wybór schodów zamiast windy może być prostym sposobem na zwiększenie codziennej aktywności fizycznej i poprawę zdrowia układu krążenia. Nowa metaanaliza obejmująca dane ponad 480 tys. osób wykazała, że regularne wchodzenie po schodach wiązało się z o 39 proc. niższym ryzykiem zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych oraz o 24 proc. niższym ryzykiem zgonu z dowolnej przyczyny.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak regularne wchodzenie po schodach wiąże się z ryzykiem zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych oraz z dowolnej przyczyny.
- Jakie są wyniki metaanalizy obejmującej ponad 480 tys. osób w wieku od 35 do 84 lat, obserwowanych przez medianę 14 lat.
- Dlaczego nawet krótkie okresy wchodzenia po schodach mogą wspierać zdrowie serca i jak ta aktywność wiązała się z występowaniem zawału, udaru i niewydolności serca.
- Ile schodów może przynosić korzyści zdrowotne oraz dlaczego naukowcy nadal poszukują optymalnej „dawki” tej aktywności.
Wchodzenie po schodach a zdrowie serca
Choroby układu krążenia pozostają główną przyczyną zgonów na świecie, a jednocześnie na ich ryzyko wpływa wiele modyfikowalnych czynników. Jednym z najważniejszych jest aktywność fizyczna. Problem polega na tym, że ponad jedna czwarta dorosłych na świecie nie osiąga zalecanego poziomu ruchu. Dlatego naukowcy coraz częściej sprawdzają, czy znaczenie dla zdrowia mogą mieć również krótkie aktywności wykonywane podczas zwykłych codziennych czynności.
Zespół z University of East Anglia (UEA) i Norfolk and Norwich University Hospital (NNUH) przeanalizował, czy jednym z takich zachowań może być regularne korzystanie ze schodów.
Korzystanie ze schodów to praktyczny, choć często pomijany sposób na włączenie aktywności fizycznej do codziennego życia – powiedział prof. Vassilios Vassiliou z Norwich Medical School na University of East Anglia.
O 39 proc. niższe ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych
Naukowcy dokonali przeglądu niemal 1900 publikacji, a następnie do analizy włączyli dziewięć wysokiej jakości badań. Łącznie dostarczyły one danych dotyczących ponad 480 tys. osób. Uczestnicy mieli od 35 do 84 lat, a 53 proc. stanowiły kobiety. W badaniach uczestniczyły zarówno osoby zdrowe, jak i pacjenci z wcześniejszymi problemami kardiologicznymi. Mediana okresu obserwacji wynosiła 14 lat.
Wyniki pokazały wyraźną zależność. Osoby regularnie korzystające ze schodów miały o 39 proc. niższe ryzyko zgonu z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego w porównaniu z osobami, które robiły to rzadziej. Co więcej, wchodzenie po schodach wiązało się z o 24 proc. niższym ryzykiem zgonu z dowolnej przyczyny.
Mniejsze ryzyko zawału, udaru i niewydolności serca
Korzyści nie ograniczały się wyłącznie do śmiertelności. Osoby korzystające ze schodów miały również mniejsze ryzyko wystąpienia poważnych zdarzeń i chorób sercowo-naczyniowych, w tym zawału serca, udaru mózgu oraz niewydolności serca. Wyniki wzmacniają tym samym dowody wskazujące, że nawet krótkie okresy bardziej intensywnego ruchu włączonego do codziennego życia mogą mieć znaczenie dla zdrowia.
W przeciwieństwie do pójścia na siłownię czy ćwiczeń, wchodzenie po schodach to czynność, którą można z łatwością wpasować w swój dzień w domu, w pracy czy poza domem – powiedziała dr Sophie Paddock z Norwich Medical School na University of East Anglia. To dobra opcja dla osób, które nie mają dużo czasu ani łatwego dostępu do ćwiczeń. Jeśli więc masz wybór między wejściem po schodach a windą, wybierz schody – to pomoże Twojemu sercu.
Czy kilka minut wchodzenia po schodach wystarczy?
Przywołane przez autorów wcześniejsze badania wskazują, że już kilka minut wchodzenia po schodach kilka razy w tygodniu może poprawiać wydolność krążeniowo-oddechową i korzystnie wpływać na poziom cholesterolu. Jedno z dużych badań kohortowych uwzględnionych w analizie sugerowało natomiast, że szczególnie duże korzyści może przynosić pokonywanie około sześciu pięter schodów dziennie. Nie oznacza to jednak, że jest to obecnie ustalona optymalna dawka aktywności.
Naukowcy podkreślają, że zależność między liczbą pokonywanych schodów, a skalą korzyści wymaga dalszych badań.
Niektóre z analizowanych przez nas badań wykazały, że im więcej schodów pokonywano, tym większe były korzyści zdrowotne. Ale nawet niewielkie zmiany miały wymierny wpływ – powiedziała Paddock.
Schody jako sposób na więcej ruchu w ciągu dnia
Znaczenie wyników wykracza poza indywidualne decyzje dotyczące wyboru schodów lub windy. Zdaniem badaczy promowanie korzystania ze schodów w miejscach pracy, budynkach publicznych i domach może stać się jednym z elementów działań zwiększających aktywność fizyczną na poziomie populacyjnym. Takie rozwiązanie ma istotną zaletę – nie wymaga specjalnego sprzętu, członkostwa w klubie fitness ani wydzielania dodatkowego czasu na trening.
Wchodzenie po schodach nie powinno jednak zastępować innych form aktywności fizycznej. Może być natomiast sposobem na zwiększenie całkowitej ilości ruchu wykonywanego każdego dnia.
Wchodzenie po schodach nie jest odpowiednie dla każdego
Autorzy zwracają uwagę, że mimo obserwowanych korzyści wchodzenie po schodach nie będzie odpowiednią formą aktywności dla wszystkich. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby mające problemy z poruszaniem się lub schorzenia stawów. Potrzebne są również kolejne badania, które dokładniej określą optymalną częstotliwość i intensywność tej aktywności. Pomóc mogą w tym urządzenia ubieralne, umożliwiające bardziej precyzyjne monitorowanie codziennego ruchu.
Główne wnioski
- Metaanaliza obejmująca ponad 480 tys. osób wykazała, że regularne wchodzenie po schodach wiązało się z o 39 proc. niższym ryzykiem zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych w porównaniu z rzadszym korzystaniem ze schodów.
- Osoby regularnie wybierające schody miały również o 24 proc. niższe ryzyko zgonu z dowolnej przyczyny oraz rzadziej doświadczały zawału serca, udaru mózgu i niewydolności serca.
- Wcześniejsze badania wskazują, że już kilka minut wchodzenia po schodach kilka razy w tygodniu może poprawiać wydolność krążeniowo-oddechową i korzystnie wpływać na poziom cholesterolu.
- Jedno z analizowanych badań sugerowało największe korzyści przy pokonywaniu około sześciu pięter schodów dziennie, jednak naukowcy podkreślają, że optymalna częstotliwość i intensywność tej aktywności wymagają dalszych badań.
Źródło:
- https://www.escardio.org/news/press/press-releases/Climb-stairs-to-live-longer/?
- Badanie „Evaluating the Impact of Stair Climbing on Cardiovascular Risk Reduction: A Systematic Review and Meta-analysis” opublikowano w „American Journal of Cardiovascular Drugs”
