Samorządy regionalne chcą zmian w systemie kształcenia lekarzy specjalistów w Polsce. Zarząd Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej przyjął 2 marca 2026 r. stanowisko w tej sprawie i skierował je do ministry zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy. Dokument zawiera propozycje modyfikacji zasad naboru na specjalizacje, większego udziału szpitali i wojewodów w kwalifikacji lekarzy oraz zmian w systemie finansowania rezydentur.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zmiany w systemie specjalizacji lekarzy proponuje Związek Województw RP.
- Dlaczego samorządy regionów krytykują obecny model kwalifikacji na rezydentury.
- Jaką rolę w wyborze lekarzy na specjalizacje mogłyby otrzymać szpitale i wojewodowie.
- Jakie propozycje dotyczą finansowania rezydentur oraz czasu trwania szkolenia specjalizacyjnego.
Samorządy: obecny system nie uwzględnia potrzeb regionów
Zarząd Związku Województw RP wskazuje, że obecny system kwalifikacji na specjalizacje w niewielkim stopniu uwzględnia regionalne potrzeby kadrowe w ochronie zdrowia. Kluczowym kryterium przy przyznawaniu miejsc rezydenckich pozostaje wynik Lekarskiego Egzaminu Końcowego. W praktyce oznacza to, że wojewodowie oraz szpitale nie mają realnego wpływu na dobór kandydatów do specjalizacji w swoich regionach.
Obecne zasady kwalifikacji lekarzy do specjalizacji wyłączają zupełnie Wojewodów oraz Szpitale z możliwości doboru kandydatów zgodnie z lokalnymi potrzebami – napisano w stanowisku.
Autorzy dokumentu zwracają również uwagę, że zarówno Ministerstwo Zdrowia, jak i samorząd lekarski wskazują na potrzebę zmian w formule Lekarskiego Egzaminu Końcowego. W ocenie części środowiska egzamin nie różnicuje wystarczająco wyników kandydatów, co utrudnia stworzenie przejrzystego rankingu lekarzy ubiegających się o miejsca szkoleniowe.
Problem migracji lekarzy między ośrodkami
W stanowisku wskazano także na zjawisko szczególnie widoczne w specjalnościach deficytowych. Część lekarzy rozpoczyna specjalizację poza miejscem zamieszkania, a następnie przenosi się do innego ośrodka po roku szkolenia lub po zakończeniu specjalizacji nie podejmuje pracy w miejscu, w którym zdobywała kwalifikacje.
Zdaniem samorządów regionalnych taki mechanizm utrudnia rozwiązywanie problemów kadrowych w ochronie zdrowia, zwłaszcza w mniejszych miastach i powiatach.
Dodatkowapunktacja przy rekrutacji
Jedną z propozycji zmian jest wprowadzenie dodatkowej punktacji przy kwalifikacji na rezydentury. Punkty miałyby być przyznawane przez szpital prowadzący szkolenie specjalizacyjne lub przez wojewodę.
Samorządy argumentują, że takie rozwiązanie pozwoliłoby lepiej dopasować liczbę i profil szkolących się lekarzy do potrzeb regionalnych systemów ochrony zdrowia. Szczególnie dotyczy to placówek w mniejszych miejscowościach, które często mają trudności z pozyskaniem specjalistów.
Jednocześnie autorzy dokumentu wskazują, że dodatkowe kryteria powinny być jasno określone w przepisach i mieć charakter mierzalny oraz jednakowy dla wszystkich kandydatów, aby ograniczyć ryzyko uznaniowości.
Specjalizacje pozarezydenckie i stypendia
Związek Województw RP proponuje także zmianę zasad w przypadku specjalizacji realizowanych w trybie pozarezydenckim. W takim modelu o wyborze lekarza miałby decydować podmiot leczniczy prowadzący szkolenie. Szpitale ponoszą bowiem koszty szkolenia specjalizacyjnego w tym trybie i są zainteresowane zatrzymaniem lekarza w swojej strukturze. Według autorów stanowiska takie rozwiązanie mogłoby zwiększyć stabilność kadrową i zachęcić młodych lekarzy do związania kariery zawodowej z konkretnym ośrodkiem.
W dokumencie przypomniano również o funkcjonujących w części regionów programach stypendialnych dla studentów kierunków lekarskich. Samorządy województw finansują w nich stypendia w zamian za zobowiązanie do pracy w szpitalach regionu przez określony czas. Obecny system rekrutacji na specjalizacje nie daje jednak fundatorom takich stypendiów żadnego wpływu na wybór kandydatów ani na dalsze kształcenie lekarzy.
Zmiana modelu finansowania rezydentur
W stanowisku pojawia się również bardziej daleko idąca propozycja dotycząca finansowania specjalizacji. Samorządy rozważają odejście od modelu, w którym rezydentury finansowane są bezpośrednio przez Ministerstwo Zdrowia.
Środki mogłyby trafiać bezpośrednio do podmiotów leczniczych prowadzących szkolenia specjalizacyjne. Według autorów dokumentu takie rozwiązanie mogłoby wzmocnić relację lekarza z pracodawcą i zwiększyć wpływ szpitali na kształcenie w deficytowych specjalnościach.
Jednocześnie wskazano, że ewentualne zmiany w tym zakresie wymagałyby szczegółowej analizy skutków finansowych i organizacyjnych.
Postulat uporządkowania czasu trwania specjalizacji
Samorządy zwracają także uwagę na praktyczny problem dotyczący czasu trwania szkolenia specjalizacyjnego. W niektórych przypadkach szkolenie trwa znacznie dłużej niż przewiduje program danej specjalizacji. Dlatego w stanowisku pojawił się postulat uregulowania maksymalnego czasu trwania specjalizacji.
Stanowisko jako punkt wyjścia do dalszych prac
Zarząd Związku Województw RP podkreśla, że przedstawione propozycje mają charakter kierunkowy i stanowią punkt wyjścia do dalszych analiz oraz konsultacji. Jednocześnie zaznaczono, że system akredytacji do prowadzenia specjalizacji oraz liczba miejsc szkoleniowych pozostałyby bez zmian.
Stanowisko przyjęte 2 marca 2026 r. zostało skierowane do ministry zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy jako głos samorządów regionalnych w toczącej się dyskusji o przyszłości kształcenia specjalistycznego lekarzy w Polsce.
Główne wnioski
- Zarząd Związku Województw RP przyjął 2 marca 2026 r. stanowisko w sprawie zmian w systemie kształcenia specjalistycznego lekarzy i skierował je do ministry zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy.
- Samorządy wskazują, że obecny system kwalifikacji na specjalizacje opiera się głównie na wyniku Lekarskiego Egzaminu Końcowego, a wojewodowie i szpitale nie mają wpływu na dobór kandydatów zgodnie z lokalnymi potrzebami kadrowymi.
- Proponowane rozwiązania obejmują m.in. dodatkową punktację przy kwalifikacji na rezydentury przyznawaną przez szpital prowadzący szkolenie lub wojewodę.
- W stanowisku pojawia się także propozycja zmiany modelu finansowania rezydentur poprzez przekazywanie środków bezpośrednio do podmiotów leczniczych prowadzących szkolenia specjalizacyjne.
Źródło:
- https://polskieregiony.pl/zarzad-zwiazku-wojewodztw-rp-apeluje-ws-zmian-w-ksztalceniu-lekarzy-specjalistow/
