9 lutego w Ministerstwie Zdrowia odbyło się spotkanie poświęcone projektowanym zmianom w dwóch ustawach regulujących wykonywanie zawodów lekarza, lekarza dentysty oraz pielęgniarki i położnej. W rozmowie z mediami wiceministra zdrowia Katarzyna Kęcka przedstawiła główne założenia procesu, który – jak podkreśliła – trwa od wielu miesięcy i obejmuje konsultacje z licznymi środowiskami zawodowymi. Resort wskazuje, że celem reformy jest zwiększenie dostępności świadczeń, lepsze wykorzystanie kompetencji kadr oraz wzmocnienie praktycznego wymiaru kształcenia. Oba projekty oczekują na wpisanie do Wykazu Prac Rządu.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zmiany w kształceniu lekarzy, pielęgniarek i położnych proponuje Ministerstwo Zdrowia.
- Dlaczego MZ chce skrócić staże podyplomowe i wprowadzić Państwowy Egzamin Kompetencyjny.
- Jakie nowe kompetencje i uprawnienia mają otrzymać pielęgniarki oraz położne.
- W jaki sposób resort planuje włączyć opiekunów medycznych do zespołów.
Zmiany dotyczące lekarzy i lekarzy dentystów
Jednym z kluczowych elementów projektu jest skrócenie stażu podyplomowego – z 13 do 6 miesięcy w przypadku lekarzy oraz z 12 do 6 miesięcy w odniesieniu do lekarzy dentystów. Ministerstwo argumentuje to znaczącym zwiększeniem praktycznego komponentu kształcenia na studiach, przez co staż w dotychczasowej formie częściowo powiela efekty osiągane na VI roku. Resort zapowiada, że weryfikacja przygotowania absolwentów ma koncentrować się na jakości zdobytych umiejętności.
Równolegle zapowiedziano nowy system planowania rezydentur. Większy priorytet w przyznawaniu etatów rezydenckich otrzymają jednostki akredytowane, zwłaszcza w regionach z istotnymi niedoborami kadrowymi. Według MZ ma to zapewnić bardziej racjonalne rozmieszczenie specjalistów i wzmocnić mniejsze ośrodki.
Nowością jest zapowiedź Państwowego Egzaminu Kompetencyjnego, potwierdzającego zdobycie określonych umiejętności po pierwszym etapie szkolenia specjalizacyjnego.
Istotną częścią projektu jest także wzmocnienie obowiązku ustawicznego doskonalenia zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów. Egzekwowanie aktywności edukacyjnej ma odbywać się we współpracy z Naczelną Izbą Lekarską, która będzie uczestniczyć w ustalaniu sankcji za brak realizacji obowiązków.
NRL przeciwko planowanym zmianom
Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej wyraziło sprzeciw wobec m.in. skracania staży podyplomowych, ponownego wprowadzania Państwowego Egzaminu Kompetencyjnego oraz proponowanego modelu planowania rezydentur. W swoim stanowisku podkreśla, że propozycje Ministerstwa Zdrowia zostały przedstawione NRL 30 stycznia 2026 r., jednak bez wcześniejszej współpracy z samorządem lekarskim. Według Rady takie działania ograniczają wpływ środowiska na kształt systemu, który bezpośrednio wiąże się z bezpieczeństwem pacjentów i jakością pracy przyszłych specjalistów.
Pielęgniarki i położne: nowy porządek kompetencji i kształcenia
Projekt nowelizacji ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej przewiduje obowiązkowy, punktowy system doskonalenia zawodowego oraz ograniczenie liczby specjalizacji i kursów specjalistycznych. Jak wskazała wiceministra Katarzyna Kęcka, większość efektów kształcenia dostępnych dziś w ramach specjalizacji jest już osiągana na studiach I i II stopnia, co uzasadnia potrzebę uporządkowania oferty szkoleniowej.
Specjalizacje mają być realizowane wyłącznie w jednostkach akredytowanych przez Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego. Resort analizuje także możliwość scalania części specjalizacji, aby finalnie ograniczyć ich liczbę i lepiej dopasować je do realiów klinicznych.
Ważnym elementem reformy jest określenie trzech poziomów kompetencyjnych: pielęgniarki ogólnej, kwalifikowanej i klinicznej. Ministerstwo podkreśla, że taki podział jest spójny z pracami nad nowelizacją tzw. ustawy podwyżkowej. Kompetencje poszczególnych grup mają zostać przedstawione zespołowi trójstronnemu podczas posiedzenia 18 lutego.
W kontekście wynagrodzeń wiceminister Kęcka dodała, że priorytetem MZ jest przesunięcie planowanych na lipiec podwyżek na styczeń – począwszy od 2027 r.
Nowe uprawnienia pielęgniarek i położnych
Projekt przewiduje rozszerzenie uprawnień wybranych grup pielęgniarek – możliwość m.in. potwierdzania zgonu u pacjentów objętych opieką długoterminową oraz paliatywną, orzekania o czasowej niezdolności do pracy do 5 dni w ramach porady infekcyjnej.
Istotne zmiany dotyczą również roli położnych, zwłaszcza pracujących w podstawowej opiece zdrowotnej. Po nowelizacji będą mogły nie tylko pobierać cytologię i wykonywać badania w kierunku HPV, ale także przeprowadzać badanie piersi i kierować pacjentki na mammografię. Świadczenia te zostaną formalnie przypisane do położnych, a wraz z tym przewidziano premię finansową.
Opiekun medyczny jako element zespołu
Ministerstwo zapowiedziało również prace nad włączeniem opiekunów medycznych do systemu jako wsparcia w czynnościach opiekuńczo-pielęgnacyjnych. Rozwiązanie ma odciążyć pielęgniarki i umożliwić im pracę zgodną z wyższymi poziomami kompetencyjnymi.
Główne wnioski
- MZ zaprezentowało projekt skrócenia stażu podyplomowego lekarzy i lekarzy dentystów do 6 miesięcy, argumentując to większą praktycznością studiów.
- Planowany jest nowy model rezydentur i wprowadzenie Państwowego Egzaminu Kompetencyjnego.
- Większości zmianom w kształceniu lekarzy sprzeciwia się NRL.
- Projekt ustawy dla pielęgniarek i położnych przewiduje punktowy system doskonalenia, zmniejszenie liczby specjalizacji oraz określenie trzech poziomów kompetencji.
- Pielęgniarki i położne mają otrzymać nowe uprawnienia, m.in. krótkoterminowe orzekanie o niezdolności do pracy oraz możliwość kierowania pacjentek na mammografię, a opiekunowie medyczni mają zostać formalnie włączeni do systemu.
Źródło:
- MZ
