Pacjent, którego prawa naruszono podczas operacji, otrzymał 20 tys. zł zadośćuczynienia, ale jednocześnie został obciążony kosztami sądowymi przekraczającymi 26 tys. zł. Sprawa dotyczyła udziału w zabiegu syna lekarza operatora, który nie miał uprawnień do wykonywania czynności medycznych. Rzecznik Praw Pacjenta zaskarżył rozstrzygnięcie, wskazując na ryzyko zniechęcania pacjentów do dochodzenia swoich praw. Sąd Apelacyjny w Lublinie 2 października 2026 r. podwyższył zadośćuczynienie do 50 tys. zł i zmienił rozstrzygnięcie dotyczące kosztów.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego pacjent, któremu przyznano 20 tys. zł zadośćuczynienia, został obciążony kosztami sądowymi przekraczającymi 26 tys. zł.
- Jak udział nieuprawnionej osoby w operacji doprowadził do procesu przeciwko szpitalowi.
- W jaki sposób interwencja Rzecznika Praw Pacjenta wpłynęła na ostateczne rozstrzygnięcie.
- Dlaczego wysokie koszty postępowań sądowych mogą zniechęcać pacjentów do dochodzenia swoich praw.
Syn lekarza uczestniczył w operacji. Pacjent wystąpił o zadośćuczynienie
Sprawa dotyczy zabiegu przeprowadzonego w 2013 r. w jednym ze szpitali na terenie województwa lubelskiego. Podczas operacji w czynnościach medycznych uczestniczył syn lekarza operatora, który nie należał do personelu uprawnionego do ich wykonywania. W tym czasie był studentem fizjoterapii.
Pacjent uznał, że doszło do naruszenia jego praw, i skierował sprawę na drogę sądową. Domagał się od szpitala łącznie 150 tys. zł, z czego 100 tys. zł stanowiło zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, a kolejne 50 tys. zł – za naruszenie praw pacjenta.
Do postępowania przystąpił Rzecznik Praw Pacjenta, który poparł roszczenie dotyczące naruszenia praw pacjenta.
Sąd Okręgowy w Zamościu przyznał pacjentowi 20 tys. zł
Pierwszy wyrok w tej sprawie zapadł 12 lutego 2024 r. Sąd Okręgowy w Zamościu zasądził od szpitala na rzecz pacjenta 20 tys. zł zadośćuczynienia za naruszenie jego praw.
Jednocześnie sąd wydał postanowienie nakazujące pobranie od pacjenta 26 157,73 zł na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Zamościu, tytułem kosztów sądowych.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodzili się zarówno pacjent, jak i Rzecznik Praw Pacjenta. Złożono apelacje od wyroku oraz zażalenie dotyczące obciążenia pacjenta kosztami postępowania.
Rzecznik argumentował, że sposób rozliczenia kosztów procesu może zniechęcać osoby poszkodowane do dochodzenia swoich praw przed sądem. Wskazywał również, że mimo wykazania bezprawnego działania szpitala pacjent mógł zostać obciążony znacznymi wydatkami związanymi z postępowaniem.
Sąd Apelacyjny w Lublinie podwyższył zadośćuczynienie do 50 tys. zł
2 października 2026 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym. W całości uwzględnił apelację Rzecznika Praw Pacjenta, zwiększając zadośćuczynienie za naruszenie praw pacjenta z 20 tys. zł do 50 tys. zł.
Jednocześnie sąd oddalił apelację pacjenta w pozostałej części, niezwiązanej z roszczeniem o zadośćuczynienie za naruszenie jego praw.
Zmianie uległo także rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania. Sąd Apelacyjny zdecydował, że zostaną one rozdzielone pomiędzy szpital a Skarb Państwa, bez obciążania nimi pacjenta.
Tego samego dnia sąd rozpoznał również zażalenie pacjenta i Rzecznika Praw Pacjenta dotyczące wcześniejszego postanowienia o kosztach. Zaskarżone postanowienie zostało uchylone, a postępowanie zażaleniowe umorzono.
Rzecznik Praw Pacjenta: udział osoby nieuprawnionej narusza prawa pacjenta
Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta, ocenił rozstrzygnięcie jako potwierdzenie, że pacjent ma prawo oczekiwać nie tylko prawidłowego udzielania świadczeń zdrowotnych, ale również poszanowania godności i poczucia bezpieczeństwa podczas leczenia.
– Pacjent ma prawo oczekiwać, że świadczenia zdrowotne będą udzielane z poszanowaniem jego praw, godności i poczucia bezpieczeństwa. Udział w zabiegu osoby, która nie była uprawniona do wykonywania czynności przy operacji, narusza te prawa – wskazał Bartłomiej Chmielowiec.
Rzecznik wyraził również zadowolenie z uwzględnienia jego apelacji i podwyższenia kwoty zadośćuczynienia do 50 tys. zł. Zaznaczył, że obowiązek przestrzegania praw pacjenta nie może ograniczać się do formalnych deklaracji, lecz musi zapewniać rzeczywistą ochronę osobom korzystającym ze świadczeń zdrowotnych.
Koszty procesu nie mogą zniechęcać pacjentów do dochodzenia swoich praw
Bardzo ważną częścią sprawy było rozstrzygnięcie dotyczące finansowych konsekwencji postępowania sądowego.
Rzecznik Praw Pacjenta zakwestionował zastosowany przez sąd pierwszej instancji sposób rozliczenia kosztów. W jego ocenie prowadził on do sytuacji, w której pacjent, mimo wykazania naruszenia swoich praw, musiałby ponieść dotkliwe konsekwencje finansowe.
Według Rzecznika pierwotne rozstrzygnięcie mogło wywoływać tzw. efekt mrożący, czyli zniechęcać innych pacjentów do występowania na drogę sądową z obawy przed wysokimi kosztami.
Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Rzecznika w kwestii kosztów, zmieniając ich rozliczenie na korzyść pacjenta.
Główne wnioski
- 20 tys. zł zadośćuczynienia i 26 157,73 zł kosztów sądowych – takie rozstrzygnięcie wydał 12 lutego 2024 r. Sąd Okręgowy w Zamościu w sprawie pacjenta, którego prawa naruszono podczas operacji.
- Syn lekarza operatora, będący studentem fizjoterapii, uczestniczył w 2013 r. w czynnościach przy zabiegu, mimo braku wymaganych uprawnień.
- Sąd Apelacyjny w Lublinie podwyższył zadośćuczynienie do 50 tys. zł 2 października 2026 r., uwzględniając apelację Rzecznika Praw Pacjenta i zmieniając rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania.
- Rzecznik Praw Pacjenta ostrzegł przed tzw. efektem mrożącym, wskazując, że wysokie koszty sądowe mogą zniechęcać poszkodowanych pacjentów do dochodzenia swoich praw.
Źródło:
- https://www.gov.pl/web/rpp/sad-apelacyjny-w-lublinie-podwyzszyl-zadoscuczynienie-dla-pacjenta
