Chiny oficjalnie zgłosiły kandydaturę dr Song Li na stanowisko dyrektora generalnego Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Informację potwierdziło 8 października 2026 roku chińskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Ekspertka ds. zdrowia kobiet i dzieci ma ubiegać się o zastąpienie Tedrosa Adhanoma Ghebreyesusa, którego kadencja kończy się w 2027 roku. Nominacja Pekinu może mieć istotne znaczenie dla przyszłości WHO, szczególnie w kontekście wycofania się Stanów Zjednoczonych z organizacji i zmian w globalnym układzie sił.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego Chiny nominowały dr Song Li na stanowisko dyrektora generalnego WHO i jakie znaczenie ma ta decyzja dla przyszłości Światowej Organizacji Zdrowia.
- Jakie doświadczenie zawodowe ma Song Li, ekspertki ds. zdrowia kobiet i dzieci, oraz jej dotychczasową współpracę z WHO.
- Jak przebiegną wybory dyrektora generalnego WHO w 2027 roku, kto ubiega się o stanowisko i kiedy zostanie wybrany następca Tedrosa Adhanoma Ghebreyesusa.
- Jak wycofanie się Stanów Zjednoczonych z WHO i rosnące wpływy Chin mogą zmienić globalną politykę zdrowotną oraz dlaczego kandydatura Pekinu wywołuje dyskusję o niezależności organizacji.
Chiny oficjalnie potwierdziły kandydaturę Song Li
Podczas czwartkowego briefingu prasowego 8 października rzeczniczka chińskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych Mao Ning potwierdziła, że Pekin nominował dr Song Li na stanowisko dyrektora generalnego WHO. Wcześniej agencja Reuters, powołując się na źródła dyplomatyczne, informowała o planach zgłoszenia chińskiej kandydatki. Z kolei serwis Health Policy Watch wskazywał, że choć Chiny dokonały nominacji, tożsamość kandydata pozostawała nieoficjalna.
Potwierdzenie ze strony chińskiego MSZ zakończyło spekulacje dotyczące nazwiska kandydatki. Mao Ning podkreśliła, że WHO odgrywa kluczową rolę w koordynowaniu międzynarodowych działań na rzecz zdrowia publicznego. Według Pekinu nominacja Song Li jest wyrazem poparcia dla współpracy wielostronnej i dalszego wzmacniania organizacji. Chińskie władze przekonują, że wybór ich kandydatki mógłby przyczynić się do zwiększenia skuteczności WHO w reagowaniu na globalne wyzwania zdrowotne.
Kim jest Song Li, kandydatka Chin na szefową WHO?
Dr Song Li kieruje Departamentem Zdrowia Kobiet i Dzieci w Chińskiej Narodowej Komisji Zdrowia (National Health Commission, NHC). Jest specjalistką zajmującą się zdrowiem matek, noworodków i dzieci oraz organizacją systemów opieki zdrowotnej. Według informacji WHO posiada 21-letnie doświadczenie zawodowe. W swojej karierze uczestniczyła w opracowywaniu regulacji dotyczących zdrowia reprodukcyjnego, diagnostyki prenatalnej i technik wspomaganego rozrodu. Współpracowała również z WHO, uczestnicząc w pracach komisji technicznych zajmujących się zdrowiem matek i noworodków.
Nie jest to jej pierwsza próba objęcia wysokiego stanowiska w strukturach organizacji. W 2023 roku ubiegała się o funkcję dyrektora Regionalnego Biura WHO dla Zachodniego Pacyfiku (WPRO), jednak nie uzyskała wystarczającego poparcia. Jej obecna kandydatura ma znacznie większe znaczenie polityczne, ponieważ dotyczy kierowania całą Światową Organizacją Zdrowia.
Wybory dyrektora generalnego WHO w 2027 roku. Kto zastąpi Tedrosa?
Kadencja obecnego dyrektora generalnego WHO, Tedrosa Adhanoma Ghebreyesusa, kończy się w sierpniu 2027 roku. Ponieważ sprawuje on urząd drugą kadencję, nie może ponownie ubiegać się o wybór. Termin zgłaszania kandydatur upłynął 24 września 2026 roku. Oprócz Chin swoich kandydatów zgłosiły również Katar, Arabia Saudyjska, Belgia, Hiszpania, Indonezja i Botswana. Procedura wyborcza przewiduje kilka etapów. Zgodnie z przedstawionym harmonogramem:
- Do końca października 2026 roku nastąpi formalne ujawnienie wszystkich zgłoszonych kandydatur.
- W lutym 2027 roku Rada Wykonawcza WHO, składająca się z przedstawicieli 34 państw, wyłoni trzech finalistów.
- W maju 2027 roku Światowe Zgromadzenie Zdrowia wybierze nowego dyrektora generalnego.
Wybór szefa WHO ma szczególne znaczenie, ponieważ osoba pełniąca tę funkcję odpowiada za strategiczne kierunki działania organizacji, koordynację międzynarodowych inicjatyw zdrowotnych oraz reagowanie na zagrożenia epidemiczne.
Wycofanie USA z WHO otwiera Chinom nowe możliwości
Nominacja Song Li następuje w okresie istotnych zmian w międzynarodowej polityce zdrowotnej. Decyzja administracji Donalda Trumpa o wycofaniu Stanów Zjednoczonych z WHO stworzyła przestrzeń do zwiększenia znaczenia innych państw, w szczególności Chin. Pekin od lat rozwija współpracę zdrowotną z krajami Afryki i Azji, inwestując w infrastrukturę medyczną, produkcję szczepionek, systemy nadzoru epidemiologicznego oraz programy zdrowia publicznego.
Znaczenie mają również powiązania gospodarcze i dyplomatyczne. Mogą one ułatwiać Chinom pozyskiwanie poparcia podczas wyborów, choć nie przesądzają o ich wyniku. Co istotne, w maju 2026 roku Chiny dołączyły do Rady Wykonawczej WHO, która uczestniczy w procedurze wyłaniania kandydatów na dyrektora generalnego.
Chiny zwiększają finansowanie Światowej Organizacji Zdrowia
Rosnące znaczenie Pekinu widoczne jest także w finansowaniu WHO. Według danych przytoczonych przez Health Policy Watch Chiny są obecnie największym płatnikiem obowiązkowych składek członkowskich WHO, których wysokość w 2026 roku wynosi 137,8 mln dolarów. Ponadto podczas Światowego Zgromadzenia Zdrowia w 2025 roku chiński wicepremier Liu Guozhong zadeklarował przekazanie dodatkowych 500 mln dolarów w ciągu pięciu lat. WHO zaznacza jednak, że zobowiązanie to wymaga jeszcze potwierdzenia.
Jednocześnie Stany Zjednoczone mają zaległości składkowe wynoszące około 280,9 mln dolarów. Zmiana struktury finansowania organizacji może wpływać na jej przyszłe możliwości działania, zwłaszcza w obszarach wymagających długoterminowych inwestycji, takich jak przygotowanie do pandemii, zwalczanie chorób zakaźnych i wzmacnianie systemów ochrony zdrowia.
Czy chińska kandydatka zagrozi niezależności WHO?
Kandydatura Song Li wywołuje pytania o polityczną niezależność organizacji. Część ekspertów wskazuje, że objęcie stanowiska przez przedstawicielkę Chin mogłoby zwiększyć wpływ Pekinu na strategiczne decyzje WHO. Szczególnie wrażliwym zagadnieniem pozostaje kwestia przejrzystości informacji epidemiologicznych, w tym danych dotyczących początków pandemii COVID-19. Inni eksperci podkreślają jednak, że narodowość kandydata nie powinna przesądzać o ocenie jego kompetencji.
Magda Robalo, była minister zdrowia Gwinei Bissau i współzałożycielka Institute for Global Health and Development, zwraca uwagę, że WHO potrzebuje przede wszystkim silnego i wiarygodnego przywództwa, zdolnego do budowania porozumienia między państwami członkowskimi. W jej ocenie rosnące zaangażowanie Chin w globalne zdrowie może być interpretowane zarówno jako szansa na wzmocnienie współpracy międzynarodowej, jak i źródło obaw o polityczne oddziaływanie na organizację.
Song Li mogłaby zostać drugą Chinką kierującą WHO
Jeśli Song Li wygra wybory, nie będzie pierwszą przedstawicielką Chin stojącą na czele Światowej Organizacji Zdrowia. W latach 2007–2017 funkcję dyrektora generalnego WHO pełniła Margaret Chan, pochodząca z Hongkongu lekarka i ekspertka zdrowia publicznego. Jej kadencja obejmowała m.in. pandemię grypy A/H1N1 w 2009 roku oraz epidemię Eboli w Afryce Zachodniej.
Jednak sytuacja geopolityczna w 2027 roku będzie znacząco różnić się od tej sprzed dwóch dekad. Rosnąca rywalizacja mocarstw, problemy finansowe WHO i potrzeba odbudowy zaufania do międzynarodowych instytucji zdrowotnych mogą sprawić, że nadchodzące wybory będą jednymi z najważniejszych w historii organizacji.
Przyszłość WHO zależy od wyborów w 2027 roku
Oficjalne zgłoszenie Song Li potwierdza ambicje Chin dotyczące odgrywania większej roli w globalnym zarządzaniu zdrowiem. Ostateczny wynik wyborów pozostaje jednak otwarty. Kandydatka Pekinu będzie musiała zdobyć poparcie państw reprezentujących odmienne interesy polityczne, gospodarcze i zdrowotne. Wybory dyrektora generalnego WHO w 2027 roku zdecydują nie tylko o personalnym przywództwie organizacji, lecz także o kierunku jej rozwoju w okresie narastających napięć geopolitycznych i wyzwań dla międzynarodowej współpracy zdrowotnej.
Główne wnioski
- Chiny oficjalnie nominowały dr Song Li na stanowisko dyrektora generalnego WHO. Kandydaturę potwierdziło 8 października 2026 roku chińskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Song Li kieruje Departamentem Zdrowia Kobiet i Dzieci w Narodowej Komisji Zdrowia i ma 21-letnie doświadczenie zawodowe.
- Wybory nowego dyrektora generalnego WHO odbędą się w 2027 roku. Kadencja Tedrosa Adhanoma Ghebreyesusa kończy się w sierpniu 2027 roku. W lutym Rada Wykonawcza WHO wyłoni trzech finalistów, a w maju Światowe Zgromadzenie Zdrowia wybierze nowego szefa organizacji.
- Chiny zwiększają swoje znaczenie w WHO po wycofaniu się Stanów Zjednoczonych. W 2026 roku obowiązkowa składka Chin wynosi 137,8 mln dolarów. Pekin zadeklarował również dodatkowe 500 mln dolarów wsparcia w ciągu pięciu lat, choć zobowiązanie to wymaga jeszcze potwierdzenia.
- Kandydatura Song Li może wpłynąć na przyszły kierunek działania WHO. Wybory wywołują dyskusję o niezależności organizacji, przejrzystości decyzji i rosnących wpływach geopolitycznych. Jeśli Song Li zwycięży, zostanie drugą przedstawicielką Chin kierującą WHO po Margaret Chan, która pełniła tę funkcję w latach 2007–2017.
Źródło:
- https://www.scmp.com/news/china/diplomacy/article/3370214/china-nominates-song-li-who-chief-agency-faces-funding-shake-us-exit
- https://www.channelnewsasia.com/east-asia/china-candidate-who-chief-song-li-6442066
- https://www.globaltimes.cn/page/202610/1371825.shtml
- https://healthpolicy-watch.news/breaking-china-has-nominated-candidate-for-who-director-general/
