Skuteczne wsparcie pacjenta w procesie leczenia nie zależy od jednego podmiotu. To efekt współpracy całego rynku pharma & medical – regulatora, producentów, hurtowni, aptek oraz przedstawicieli zawodów medycznych. Każdy z uczestników systemu odpowiada za inny jego element, ale ostatecznie wszystkie te działania spotykają się w jednym miejscu – przy pacjencie.
Jak usprawnić współpracę pomiędzy poszczególnymi ogniwami rynku? Jak wykorzystać potencjał aptek i farmaceutów, zapewnić sprawną dystrybucję oraz tworzyć regulacje, które z jednej strony gwarantują bezpieczeństwo, a z drugiej pozwalają odpowiadać na zmieniające się potrzeby pacjentów?
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak powinien wyglądać skuteczny dialog regulatora z biznesem farmaceutycznym.
- W jaki sposób apteki i farmaceuci mogą wspierać profilaktykę, diagnostykę i leczenie pacjentów.
- Jaką rolę odgrywają hurtownie farmaceutyczne w zapewnianiu dostępności leków.
- Jakie zmiany systemowe mogą usprawnić współpracę aptek, POZ, producentów i regulatora.
Od regulacji po dostępność terapii – głos ekspertów rynku farmaceutycznego
O tym, gdzie dziś znajdują się największe bariery i jakie zmiany mogą realnie poprawić dostępność, bezpieczeństwo i jakość leczenia, z Prelegentami VIII Forum Pharma Planet 360° rozmawia Anna Kępka, Project Manager, brave conferences.
Anna Kępka: Jak powinien wyglądać skuteczny dialog między regulatorem a biznesem, aby z jednej strony zapewniać bezpieczeństwo i zgodność z prawem, a z drugiej nie utrudniać szybkiego reagowania na potrzeby pacjentów i rynku?
Anna Richert, Dyrektor ds. Oferty i Sprzedaży Internetowej (GEMINI): W ochronie zdrowia bezpieczeństwo pacjenta zawsze musi być priorytetem i punktem wyjścia do tworzenia regulacji. Równie ważne są jasne, przejrzyste i przewidywalne zasady, które budują zaufanie i pozwalają wszystkim uczestnikom rynku działać według tych samych standardów. Jednocześnie regulacje powinny uwzględniać tempo zmian technologicznych i ewolucję potrzeb pacjentów.
Polski pacjent jest już przyzwyczajony do cyfryzacji ochrony zdrowia, która w wielu obszarach jest na bardzo wysokim poziomie. E-recepta, Internetowe Konto Pacjenta czy telemedycyna stały się częścią codzienności i naturalnie rozbudziły apetyt na kolejne rozwiązania zwiększające dostępność i wygodę korzystania z usług zdrowotnych.
Dlatego biznes powinien być partnerem regulatora już na etapie projektowania zmian, a nie dopiero konsultowania gotowych rozwiązań. Dysponujemy praktyczną wiedzą i danymi pokazującymi, jak zmieniają się zachowania pacjentów, czego oczekują i gdzie napotykają bariery. Regulator z kolei wyznacza standardy bezpieczeństwa i ramy, w których możemy na te potrzeby odpowiadać.
Dobre regulacje warto oceniać nie tylko przez pryzmat formalnej zgodności, ale przede wszystkim ich realnego wpływu na pacjenta: czy zwiększają dostępność i bezpieczeństwo oraz czy ułatwiają korzystanie z systemu. To właśnie pacjent powinien być wspólnym punktem odniesienia dla regulatora, biznesu i przedstawicieli zawodów medycznych.
Jak zmienia się rola apteki i farmaceuty – i jak wykorzystać ich potencjał nie tylko w wydawaniu produktów, ale również we wspieraniu pacjenta w profilaktyce, leczeniu i prawidłowym stosowaniu terapii?
Iwona Dębińska, Dyrektor ds. Polityki Handlowej i Cenowej (GRUPA APTEK PRIMA): Apteka na przestrzeni ostatnich lat staje się nie tylko miejscem wydawania leków, wraz z doradztwem, ale centrum usługowym dla niektórych Pacjentów. Szczególnie widać było przejęcie opieki nad pacjentem, przez apteki, w okresie covidowym. Teraz sukcesywnie wprowadzane nowelizacje, poszerzają uprawnienia farmaceutów i aptek. Możemy szczepić i prowadzić niektóre testy diagnostyczne w aptekach, oczywiście po przejściu szeregu szkoleń, które nam te uprawnienia nadają. Ważne, aby ta droga byłą kontynuowana.
Aptekarze chcą rozwijać swoje kompetencje dla dobra pacjenta, a pacjenci często z tych kompetencji korzystają. Szczególnie jest to widoczne, biorąc pod uwagę, ilość wykonanych w aptekach szczepień. Pacjent korzysta ze skróconej ścieżki dostępu do szczepienia, włącznie z możliwością wystawienia recepty przez farmaceutę.
Uważam, że kompetencje i uprawnienia farmaceutów, powinny być poszerzane, szczególnie w obszarze diagnostyki, jako pierwszej linii przesiewowej dla pacjenta. Może docelowo będzie to możliwość wystawiania skierowań dla pacjentów na pogłębienie diagnostyki lub wizytę specjalistyczną lub wystawienie recept kontynuowanych. Farmaceuci powinni stanowić ważne ogniwo w dostępie do terapii dla Pacjentów.
To zakładam daleka przyszłość, ale może to wymiernie poprawić efektywność pracy POZ i dostępność dla pacjentów. Oczywiście wszystko musi być powiązane tym samym systemem, gdzie widać recepty i historię choroby pacjenta oraz procesem powiązań i współpracy pomiędzy środowiskami medycznym i aptekarskim.
Anna Richert: Rola apteki i farmaceuty zmienia się razem z oczekiwaniami pacjentów. Dziś nie chodzi już wyłącznie o wydanie właściwego leku czy produktu. Pacjent oczekuje łatwego dostępu do wiedzy, profesjonalnej porady i wsparcia w dbaniu o zdrowie – również zanim pojawi się choroba.
Apteka ma tu ogromny potencjał, bo jest jednym z najbardziej dostępnych miejsc w systemie ochrony zdrowia. W Aptekach Gemini rozwijamy usługi, które pozwalają ten potencjał wykorzystywać: konsultacje farmaceutyczne, wybrane badania i pomiary, szczepienia czy wsparcie w zakresie antykoncepcji awaryjnej.
Jednocześnie pacjent nie dzieli już swojego świata na online i offline. W Internecie dostęp do informacji przestał być problemem. Wyzwaniem stała się ich jakość i wiarygodność. Obok rzetelnej wiedzy bardzo łatwo trafić na treści oparte na niesprawdzonych źródłach czy obietnicach niemających potwierdzenia w nauce. Dlatego tak ważna jest obecność farmaceutów również w przestrzeni cyfrowej. Ich wiedza, zdobyta na wymagających studiach, doświadczeniu i dowodach naukowych, może być dla pacjenta wiarygodnym punktem odniesienia i pomagać mu podejmować świadome decyzje dotyczące zdrowia.
Przyszłość apteki widzę więc w umiejętnym łączeniu dostępności i wygody kanałów cyfrowych z wiedzą i kompetencjami farmaceuty. Chciałabym, żebyśmy myśleli o aptece nie tylko jako o miejscu, do którego idziemy, kiedy jesteśmy chorzy, ale również jako o miejscu, które pomaga nam jak najdłużej pozostać zdrowymi.
Jaką rolę w budowaniu efektywnego systemu dostępu pacjenta do terapii powinny dziś odgrywać hurtownie farmaceutyczne i dystrybutorzy?
Lewandowski Patryk, Dyrektor Handlowy (POLSKA GRUPA FARMACEUTYCZNA): Hurtownia farmaceutyczna nie jest dziś wyłącznie operatorem logistycznym. Łączy producentów z aptekami, dlatego ma szeroki obraz rynku i może realnie wpływać na dostępność terapii dla pacjentów.
Jej podstawowym zadaniem pozostaje zapewnienie bezpiecznych, terminowych i ciągłych dostaw. Jednak nowoczesna hurtownia powinna również wcześniej identyfikować ryzyko braków, analizować zmiany popytu i odpowiednio zarządzać zapasem. Chodzi o to, aby dostępny produkt trafiał tam, gdzie jest rzeczywiście potrzebny, a nie tylko tam, gdzie został najszybciej zamówiony.
Drugim ważnym obszarem jest wsparcie aptek. Hurtownia może dostarczać narzędzia ułatwiające sprawdzanie dostępności, zarządzanie zapasem i obsługę pacjenta, a także wspierać farmaceutów w rozwoju kompetencji i nowych usług.
Ostatecznie skuteczności hurtowni nie powinniśmy mierzyć wyłącznie liczbą dostarczonych opakowań. Najważniejsze jest to, czy pacjent otrzymuje potrzebny produkt we właściwym miejscu i czasie.
Gdyby można było wprowadzić jedną zmianę systemową, która w najbliższych latach najbardziej poprawiłaby współpracę całego rynku pharma & medical z korzyścią dla pacjenta, co powinno nią być?
Iwona Dębińska: Pomijam kwestie przepływów finansowych i ujednolicenia procedur – tzw. opieka koordynowana. Prowadzenie pacjenta od diagnostyki przez wsparcie i dostępność leków. Ważne, aby każdy pacjent otrzymał od systemu jasną ścieżkę postępowania. System ochrony zdrowia jest przeciążony, jednakże może on zostać wsparty przez usługi i ofertę aptek. Każda usługa apteczna, winna być skoordynowana dla dobra pacjenta, poprzez hub, łączący apteki, POZ, producentów oraz regulatora. Pacjent powinien być kierowany na poszczególne szczeble, drabiny usług świadczonych przez różne podmioty dla jego zdrowia. Ten unormowany ruch może doprowadzić do efektywnego zarządzania farmakoekonomiką pacjenta i całego systemu ochrony zdrowia.
Pacjent jako wspólny punkt odniesienia
Choć regulator, apteki, farmaceuci, hurtownie i producenci pełnią w systemie różne role, z wypowiedzi ekspertów wyłania się wspólny kierunek: skuteczny system powinien być projektowany z perspektywy całej drogi pacjenta, a nie pojedynczych jej etapów.
Większe wykorzystanie kompetencji farmaceutów, sprawniejszy przepływ informacji, lepsze zarządzanie dostępnością produktów czy wcześniejsze włączanie biznesu w dialog regulacyjny mogą usprawniać poszczególne elementy systemu. Największy potencjał pojawia się jednak wtedy, gdy rozwiązania te zaczynają funkcjonować jako część jednego, skoordynowanego procesu.
Współpraca dla pacjenta oznacza więc nie tylko sprawne działanie każdego ogniwa rynku, ale przede wszystkim ich zdolność do współdziałania – tak, aby pacjent wiedział, gdzie szukać wsparcia i mógł otrzymać właściwą pomoc, produkt lub terapię we właściwym czasie.
To właśnie o tym, jak budować bardziej dostępny, efektywny i odpowiadający na potrzeby pacjentów rynek pharma & medical, będziemy rozmawiać podczas VIII Forum Pharma Planet 360°, 4–5 listopada 2026 r. w Warszawie.
Główne wnioski
- Dialog regulatora z biznesem powinien rozpoczynać się już na etapie projektowania przepisów. Zdaniem Anny Richert z Gemini pozwoli to lepiej uwzględniać potrzeby pacjentów i zmiany technologiczne przy zachowaniu bezpieczeństwa.
- Apteki mogą odgrywać większą rolę w profilaktyce i diagnostyce. Ekspertki wskazują na rozwój szczepień, konsultacji farmaceutycznych, badań i pomiarów oraz możliwość dalszego rozszerzania kompetencji farmaceutów.
- Hurtownie farmaceutyczne powinny aktywnie zapobiegać niedoborom leków. Patryk Lewandowski z Polskiej Grupy Farmaceutycznej podkreśla znaczenie analizy popytu, zarządzania zapasami i zapewniania ciągłości dostaw.
- Koordynacja działań aptek, POZ, producentów i regulatora może poprawić dostępność terapii. Iwona Dębińska z Grupy Aptek Prima proponuje stworzenie wspólnego systemu wymiany informacji i kierowania pacjentów do odpowiednich usług zdrowotnych.
Program Forum:



